{"title":"László Moholy-Nagy","description":"\u003cp\u003eLászló Moholy-Nagy (1895-1946) studeerde rechten in Boedapest en raakte pas na een verwonding aan het front van de Eerste Wereldoorlog aan het tekenen. Als schilder was hij vrijwel geheel autodidact. Dat verklaart iets van zijn houding: hij zag geen reden waarom het schilderij belangrijker zou zijn dan de foto, de film of het drukwerk.\u003c\/p\u003e\n\u003cp\u003eVan 1923 tot 1928 gaf hij les aan het Bauhaus in Weimar en Dessau, waar hij de inleidende cursus overnam van Johannes Itten. Onder Itten was die cursus een zoektocht naar innerlijke expressie geweest; Moholy-Nagy maakte er een onderzoek van naar materiaal, licht en constructie. Zijn eigen composities uit die jaren bestaan uit heldere geometrische vormen die tegen en door elkaar schuiven, alsof ze in de ruimte zweven in plaats van op het doek te liggen.\u003c\/p\u003e\n\u003cp\u003eLicht was zijn eigenlijke onderwerp. Hij maakte fotogrammen door voorwerpen rechtstreeks op lichtgevoelig papier te leggen, zonder camera, en bouwde met de Lichtrequisit een apparaat dat licht door bewegend metaal en glas stuurde. In 1937 begon hij in Chicago de school die het New Bauhaus ging heten. Hij noemde zijn schilderijen liever constructies dan composities, omdat een constructie iets is dat gemaakt wordt en geen gevoel dat wordt uitgedrukt.\u003c\/p\u003e\n\u003cp\u003eWerk van Moholy-Nagy bevindt zich onder meer in het \u003ca href=\"https:\/\/www.moma.org\/collection\/\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\"\u003eMuseum of Modern Art\u003c\/a\u003e in New York, in Museum Folkwang in Essen en in de Staatliche Kunsthalle Karlsruhe. De collectie van willem. toont de Bauhaus-jaren: de geometrische constructies en een fotogram. Elk werk is als kunstdruk in een oplage van 100 beschikbaar.\u003c\/p\u003e\n\u003cp\u003e\u003cem\u003eBron: collectietoelichtingen The Museum of Modern Art, New York.\u003c\/em\u003e\u003c\/p\u003e","products":[{"product_id":"compositie-meistermappe-staatliches-bauhaus-composition-masters-portfolio","title":"Compositie (Meistermappe Staatliches Bauhaus) - Composition (Masters' Portfolio)","description":"\u003cp\u003eCompositie toont een spel van rechthoeken die elkaar overlappen in beige, grijs en rood, doorsneden door een zware zwarte verticale balk. Niets in het beeld verwijst naar een herkenbaar voorwerp; het is zuiver geometrisch, opgebouwd uit vlakken die tegen elkaar schuiven en over elkaar heen liggen. De balk verankert het geheel en houdt de lichtere vlakken in evenwicht. László Moholy-Nagy maakte het blad in 1923 in Weimar, als kleurenlithografie voor de Meistermappe van het Staatliche Bauhaus.\u003c\/p\u003e\u003cp\u003eDe opbouw volgt de logica van het constructivisme: geen toets, geen persoonlijke hand, maar heldere vlakken en rechte lijnen. De lithografie leende zich voor die aanpak, omdat ze egale kleurvlakken zonder textuur toeliet. Moholy-Nagy was kort tevoren aan het Bauhaus verbonden en bracht er de invloed mee van de Russische constructivisten en van De Stijl. De zwarte balk werkt als een as waaromheen de vlakken zich ordenen, terwijl het rood het enige warme accent vormt tegen de neutrale tinten.\u003c\/p\u003e\u003cp\u003eDe Meistermappe verscheen in 1923 als gezamenlijke uitgave van de Bauhaus-meesters, onder wie Kandinsky, Klee, Feininger en Schlemmer. Het blad van Moholy-Nagy vertegenwoordigt daarin de meest technische, onpersoonlijke inslag, naast de vrijere abstractie van de anderen. De map bundelde acht prenten in lithografie, houtsnede en ets, in een oplage van honderd. De opbrengst was bestemd voor de school, die in de jaren van de galopperende inflatie in de Weimarrepubliek dringend geld nodig had.\u003c\/p\u003e\u003cp\u003eHet origineel maakt deel uit van de collectie van het Museum of Modern Art in New York. Wie het blad wil terugzien, vindt het in \u003ca href=\"https:\/\/www.moma.org\/collection\/works\/74412\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\"\u003ede collectie van het Museum of Modern Art\u003c\/a\u003e. Bij willem. wordt Compositie als kunstdruk in beperkte oplage uitgevoerd, op aanvraag gedrukt in het eigen atelier in Nederland en binnen drie weken ingelijst aan huis bezorgd.\u003c\/p\u003e","brand":"László Moholy-Nagy","offers":[{"title":"70x105","offer_id":58880505971013,"sku":null,"price":405.0,"currency_code":"EUR","in_stock":true},{"title":"90x135","offer_id":58880506003781,"sku":null,"price":595.0,"currency_code":"EUR","in_stock":true}],"thumbnail_url":"\/\/cdn.shopify.com\/s\/files\/1\/0900\/6815\/6741\/files\/mn01_composition.jpg?v=1786726057"},{"product_id":"e-iv-constructie-vii-e-iv-construction-vii","title":"E IV (Constructie VII) - E IV (Construction VII)","description":"\u003cp\u003eE IV (Constructie VII) toont kleurstroken, scherpe hoeken en cirkelsegmenten die op een zwarte ondergrond samenkomen, geordend alsof het geheel traag om zijn as draait. László Moholy-Nagy schilderde het werk in 1922 in Berlijn, waar hij sinds 1920 woonde. De constructivisten begrepen het zwart niet als leegte maar als onbegrensde ruimte, en de vormen lijken er los in te hangen. De onregelmatige richtingen van de elementen versterken de indruk van beweging.\u003c\/p\u003e\u003cp\u003eDe compositie is opgebouwd uit de kleuren die het constructivisme voorschreef: zwart, grijs, rood, blauw en geel. Waar de banen elkaar kruisen, mengt het grijs zich met de zuivere kleur, zodat de vlakken op verschillende diepten lijken te liggen. Moholy-Nagy bracht de olieverf vlak en gelijkmatig aan, zonder zichtbare toets, alsof het beeld machinaal was ontstaan. Daarmee wilde hij abstracte begrippen als ruimte en beweging zichtbaar maken zonder de hand van de schilder te tonen. Het doek meet 101 bij 80,5 centimeter.\u003c\/p\u003e\u003cp\u003eBinnen zijn oeuvre hoort E IV (Constructie VII) bij de doeken waarmee Moholy-Nagy het constructivisme omstreeks 1922 het strengst doorvoerde. Hij gaf zijn abstracte werken uit deze jaren systematische titels van letters en Romeinse cijfers in plaats van beschrijvende namen, passend bij de onpersoonlijke, zakelijke houding die hij zocht. De dubbele aanduiding, E IV naast Konstruktion VII, komt rechtstreeks uit die ordening.\u003c\/p\u003e\u003cp\u003eHet schilderij bevindt zich in de Staatliche Kunsthalle Karlsruhe en is daar onder inventarisnummer 2752 in de collectie moderne kunst opgenomen. Wie de kleurstelling en de datering wil nalezen, vindt het werk in \u003ca href=\"https:\/\/www.kunsthalle-karlsruhe.de\/\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\"\u003ede collectie van de Staatliche Kunsthalle Karlsruhe\u003c\/a\u003e. Bij willem. wordt E IV (Constructie VII) als kunstdruk in beperkte oplage uitgevoerd, op aanvraag gedrukt in ons atelier in Nederland en binnen drie weken ingelijst aan huis bezorgd.\u003c\/p\u003e","brand":"László Moholy-Nagy","offers":[{"title":"80x100","offer_id":58880506462533,"sku":null,"price":430.0,"currency_code":"EUR","in_stock":true},{"title":"90x112","offer_id":59486510022981,"sku":null,"price":515.0,"currency_code":"EUR","in_stock":true},{"title":"100x125","offer_id":58880506495301,"sku":null,"price":630.0,"currency_code":"EUR","in_stock":true}],"thumbnail_url":"\/\/cdn.shopify.com\/s\/files\/1\/0900\/6815\/6741\/files\/mn02_eiv.jpg?v=1786726073"},{"product_id":"q-xxv","title":"Q XXV","description":"\u003cp\u003eQ XXV toont een non-figuratieve compositie op een lichtgrijze ondergrond, waarover zwarte en grijze balken diagonaal zijn gerangschikt. László Moholy-Nagy schilderde het werk in 1923, het jaar waarin hij aan het Bauhaus in Weimar ging lesgeven. De balken kruisen elkaar en lijken op verschillende afstanden van het vlak te liggen. Het werk is uitgevoerd in olieverf op doek en meet 95 bij 75 centimeter.\u003c\/p\u003e\u003cp\u003eDe ordening is strak maar niet symmetrisch. Moholy-Nagy hield het palet beperkt tot zwart, grijs en het licht van de ondergrond, zodat de aandacht naar de onderlinge verhoudingen gaat en niet naar de kleur. Door de balken half doorschijnend te houden en elkaar te laten overlappen, roept hij ruimte op zonder perspectief of horizon. Hij beschouwde zichzelf minder als schilder dan als onderzoeker en gebruikte doek en verf om de werking van licht als beeldend middel te bestuderen.\u003c\/p\u003e\u003cp\u003eQ XXV hoort bij een reeks doeken die Moholy-Nagy met een letter en een cijfer aanduidde, een systematiek die aansluit bij het constructivisme en bij het rationele denken van het Bauhaus. De diagonale opbouw en de studie van licht en ruimtelijke werking wijzen vooruit naar zijn latere fotogrammen en zijn Licht-Ruimte-Modulator. Museum Folkwang verwierf het schilderij in 1969, met steun van de stad Essen.\u003c\/p\u003e\u003cp\u003eVandaag maakt het werk deel uit van de collectie van Museum Folkwang in Essen, Duitsland, te zien in \u003ca href=\"https:\/\/www.museum-folkwang.de\/\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\"\u003ede collectie van Museum Folkwang\u003c\/a\u003e. Bij willem. wordt het als kunstdruk in beperkte oplage uitgevoerd, op aanvraag gedrukt in het eigen atelier in Nederland en binnen drie weken ingelijst aan huis bezorgd.\u003c\/p\u003e","brand":"László Moholy-Nagy","offers":[{"title":"80x100","offer_id":58880507511109,"sku":null,"price":430.0,"currency_code":"EUR","in_stock":true},{"title":"90x112","offer_id":59486510055749,"sku":null,"price":515.0,"currency_code":"EUR","in_stock":true},{"title":"100x125","offer_id":58880507543877,"sku":null,"price":630.0,"currency_code":"EUR","in_stock":true}],"thumbnail_url":"\/\/cdn.shopify.com\/s\/files\/1\/0900\/6815\/6741\/files\/mn03_qxxv.jpg?v=1786726096"},{"product_id":"cirkelsegmenten-met-kruis-segments-of-circle-with-cross","title":"Cirkelsegmenten met kruis - Segments of Circle with Cross","description":"\u003cp\u003eDit blad is een kleine hoogdruk in zwart-wit, een linosnede of houtgravure, waarop László Moholy-Nagy cirkelsegmenten, een gebogen lijn en een kruisvorm over elkaar heen schuift. Waar de vormen elkaar kruisen laat hij het papier doorschemeren, zodat de ene vorm door de andere heen zichtbaar blijft. Er is geen voorstelling, geen horizon en geen figuur; het beeld bestaat uit de spanning tussen de gebogen en de rechte lijn. Moholy-Nagy drukte de prent omstreeks 1923. Het drukblok meet 14,9 bij 15,1 centimeter, het blad 20,8 bij 27,9 centimeter.\u003c\/p\u003e\u003cp\u003eDe compositie is opgebouwd uit heldere geometrische delen, zonder tussentinten of schaduw. Hij sneed de lichte vormen uit het blok weg, zodat het zwart van de inkt rechtstreeks tegen het wit van het papier staat, elke rand scherp blijft en het oog de segmenten als vlakke, verschuifbare elementen leest. De overlapping werkt daarbij als een vorm van transparantie: de doorschijnende delen liggen over elkaar als lagen glas. Moholy-Nagy haalde het toeval uit het beeld en bracht de vorm terug tot een constructie die met liniaal en passer valt na te tekenen.\u003c\/p\u003e\u003cp\u003eHet blad hoort bij een reeks kleine hoogdrukken die Moholy-Nagy omstreeks 1923 maakte, in de periode waarin hij naar het Bauhaus in Weimar kwam om er de metaalwerkplaats en een deel van de inleidende cursus te leiden. Rechtsonder signeerde hij het blad in potlood. De opbouw uit cirkel, lijn en kruis sluit aan bij het constructivisme en bij De Stijl, richtingen die hij tijdens zijn Berlijnse jaren had leren kennen.\u003c\/p\u003e\u003cp\u003eEen afdruk bevindt zich in \u003ca href=\"https:\/\/collections.mfa.org\/objects\/625691\/segments-of-circle-with-cross\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\"\u003ede collectie van het Museum of Fine Arts\u003c\/a\u003e in Boston, dat het blad in 2015 verwierf. Binnen het grafische werk van Moholy-Nagy laat dit blad zien hoe hij de gedrukte prent gebruikte om geometrische vormen te ordenen, los van de schilderkunst. Bij willem. wordt het als kunstdruk in beperkte oplage uitgevoerd, op aanvraag gedrukt in het eigen atelier in Nederland en binnen drie weken ingelijst aan huis bezorgd.\u003c\/p\u003e","brand":"László Moholy-Nagy","offers":[{"title":"80x80","offer_id":58880508395845,"sku":null,"price":365.0,"currency_code":"EUR","in_stock":true},{"title":"100x100","offer_id":58880508428613,"sku":null,"price":495.0,"currency_code":"EUR","in_stock":true}],"thumbnail_url":"\/\/cdn.shopify.com\/s\/files\/1\/0900\/6815\/6741\/files\/mn04_segments.jpg?v=1786726122"},{"product_id":"zonder-titel-fotogram-untitled-photogram","title":"Zonder titel (fotogram) - Untitled (Photogram)","description":"\u003cp\u003eEen fotogram ontstaat zonder camera. László Moholy-Nagy legde voorwerpen rechtstreeks op lichtgevoelig papier en stelde dat aan licht bloot, zodat de vormen zich als schaduw en helderheid aftekenden. In dit blad uit 1923 vult een grote donkere cirkel de rechterbovenhoek, terwijl diagonale banen van licht en donker linksonder over het vlak lopen. De voorwerpen zelf zijn verdwenen; wat overblijft is de afdruk van hun ondoorzichtigheid en doorschijnendheid. Het beeld is een gelatinezilverdruk van 17,7 bij 23,7 centimeter.\u003c\/p\u003e\u003cp\u003eDe opbouw berust volledig op tonale overgangen. Waar een voorwerp het papier afdekte bleef het licht, waar het licht ongehinderd viel werd het donker, en tussen die uitersten ligt een reeks grijzen die de rand van elk object verzachten. Moholy-Nagy behandelde licht daarmee als het eigenlijke materiaal, niet als middel om iets na te bootsen. De diagonale banen wekken beweging en diepte op een vlak dat geen perspectief kent. Hij vatte het fotogram op als een manier om met licht te schrijven, los van het lensbeeld dat de fotografie tot dan beheerste.\u003c\/p\u003e\u003cp\u003eMoholy-Nagy maakte zijn eerste fotogrammen omstreeks 1922, deels samen met Lucia Moholy, en bleef het procedé de rest van zijn leven onderzoeken. In 1923 werd hij meester aan het Bauhaus, waar hij fotografie en licht tot leerstof maakte. Het fotogram stond daarbij los van het schilderij en het drukwerk, als een medium op zichzelf. In 1925 bundelde hij die opvattingen in zijn boek Malerei, Fotografie, Film, dat als deel acht in de reeks Bauhausbücher verscheen.\u003c\/p\u003e\u003cp\u003eHet origineel bevindt zich in het Museum of Modern Art in New York, dat het blad in 1939 als anonieme schenking verwierf en onder objectnummer 507.1939 bewaart. Het is te zien in \u003ca href=\"https:\/\/www.moma.org\/collection\/works\/54509\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\"\u003ede collectie van het Museum of Modern Art\u003c\/a\u003e. Bij willem. wordt Zonder titel (fotogram) als kunstdruk in beperkte oplage uitgevoerd, op aanvraag gedrukt in het eigen atelier in Nederland en binnen drie weken ingelijst aan huis bezorgd.\u003c\/p\u003e","brand":"László Moholy-Nagy","offers":[{"title":"70x105","offer_id":58880556466501,"sku":null,"price":405.0,"currency_code":"EUR","in_stock":true},{"title":"90x135","offer_id":58880556499269,"sku":null,"price":595.0,"currency_code":"EUR","in_stock":true}],"thumbnail_url":"\/\/cdn.shopify.com\/s\/files\/1\/0900\/6815\/6741\/files\/Zondertitel.jpg?v=1786749414"}],"thumbnail_url":"\/\/cdn.shopify.com\/s\/files\/1\/0900\/6815\/6741\/collections\/portret-laszlo-moholy-nagy.jpg?v=1788990166","url":"https:\/\/willem.store\/collections\/laszlo-moholy-nagy.oembed","provider":"willem.","version":"1.0","type":"link"}