{"title":"Oskar Schlemmer","description":"\u003cp\u003eOskar Schlemmer (1888-1943) was een Duitse schilder, beeldhouwer en toneelontwerper uit Stuttgart. Van 1921 tot 1929 was hij meester aan het Bauhaus in Weimar en Dessau. Zijn onderwerp was de mens in de ruimte: hij herleidde het lichaam tot eenvoudige grondvormen en plaatste het in een streng geordende omgeving, zonder anekdote.\u003c\/p\u003e\u003cp\u003eNa een opleiding tot tekenaar studeerde Schlemmer aan de Kunstgewerbeschule en de academie in Stuttgart; in 1912 werd hij meesterleerling van Adolf Hölzel, wiens leer van compositie en kleurverhouding de basis van zijn werk bleef. Aan het Bauhaus leidde hij de werkplaatsen voor muurschildering en beeldhouwkunst en vanaf 1923 de toneelwerkplaats. In 1922 ontwierp hij het signet van de school. Op 30 september van dat jaar ging in het Württembergisches Landestheater in Stuttgart zijn Triadisch Ballet in première: drie dansers in achttien kostuums die het lichaam veranderden in bewegende plastiek. Dezelfde gedachte draagt zijn schilderijen: ook daar is de figuur een bouwsteen van de ruimte.\u003c\/p\u003e\u003cp\u003eIn 1928 kreeg Schlemmer de opdracht voor negen wandschilderingen in de ronde fonteinzaal van het Museum Folkwang in Essen. Het werk hield hem drie jaar bezig en leverde drie versies op. De eerste bestond uit vijf groepen rond het thema onderricht en vier grote enkele figuren, oprijzend uit een grijze grond. De uiteindelijke versie in Essen is niet bewaard; volgens de Staatsgalerie raakte ze zoek tijdens de actie tegen ontaarde kunst in 1937. Na het Bauhaus doceerde Schlemmer in Breslau en Berlijn, tot hij in 1933 werd ontslagen.\u003c\/p\u003e\u003cp\u003eDe \u003ca href=\"https:\/\/www.staatsgalerie.de\/de\/sammlung-digital\/unterricht-iii\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\"\u003eStaatsgalerie Stuttgart\u003c\/a\u003e bewaart de kern van zijn werk en het Archiv Oskar Schlemmer; zeven figurines van het Triadisch Ballet zijn er sinds 1979 in bruikleen. In 1953 verwierf het museum doeken van de eerste Folkwang-versie, waaronder Onderricht III (1929, olieverf en tempera op doek, inv. 2425). De collectie van willem. toont Schlemmer als schilder van figuurgroepen rond 1930: dit Folkwang-doek en Groep van vier met grijs uit 1930, uit particulier bezit. Beide zijn als kunstdruk in beperkte oplage beschikbaar.\u003c\/p\u003e\u003cp\u003e\u003cem\u003eBron: collectietoelichtingen Staatsgalerie Stuttgart; Karin von Maur, Oskar Schlemmer. Monographie und Oeuvrekatalog der Gemälde, Aquarelle, Pastelle und Plastiken, München 1979.\u003c\/em\u003e\u003c\/p\u003e","products":[{"product_id":"groep-van-vier-met-grijs-vierergruppe-mit-grau","title":"Groep van vier met grijs - Vierergruppe mit Grau","description":"\u003cp\u003eOskar Schlemmer, 1888-1943, maakte Groep van vier met grijs, in het Duits Vierergruppe mit Grau, in 1930, zijn tweede jaar als hoogleraar aan de Staatliche Akademie für Kunst und Kunstgewerbe in Breslau. Directeur Oskar Moll haalde hem er in 1929 naartoe, nadat Schlemmer zijn meesterspost aan het Bauhaus in Dessau had opgegeven. Het werk toont vier vrouwelijke figuren van achteren, op vier niveaus in een grijze ruimte. Het is aquarel en gouache op een gegronde vezelplaat, met een beeldmaat van 42,4 bij 54,7 centimeter.\u003c\/p\u003e\u003cp\u003eHet blad werd naderhand gevernist en op de vezelplaat gelegd, door Schlemmer zelf of door zijn broer Carl, waardoor het sindsdien als schilderij wordt behandeld. De figuren bestaan uit ronde, gladde volumes; gezichten en armen zijn teruggebracht tot silhouetten, en alleen het deels opgestoken blonde haar wijst op vrouwen. Licht en schaduw maken de lichamen los van het grijs, en warme tonen staan tegenover koele. De trap waarop de vier lijken te staan is nergens geschilderd: een figuur buigt haar arm alsof ze een leuning vasthoudt, en de kijker staat lager dan zij.\u003c\/p\u003e\u003cp\u003eDe figuur in de ruimte hield Schlemmer sinds zijn Bauhaus-jaren bezig; in Breslau werd de trap daarvoor het middel. Vanaf 1931 schilderde hij er werken waarin trap en leuning wel in beeld komen, een reeks die uitloopt op Bauhaustreppe uit 1932, nu in het Museum of Modern Art in New York. De academie in Breslau werd op 1 april 1932 gesloten. Karin von Maur nam het blad in haar oeuvrecatalogus uit 1979 op onder nummer A 400.\u003c\/p\u003e\u003cp\u003eHet werk bevindt zich in een particuliere collectie in Europa en is niet openbaar te bezichtigen. Het bleef eerst in de familie, bij Schlemmers broer Carl in Pullach, en kwam via het Kunstarchiv Dr. Arntz en twee Duitse galeries in 1956 bij de zijdefabrikant Willy Schniewind en zijn vrouw Fänn in Neviges, van wie het verzamelaarsetiket nog op de achterzijde zit. Bij willem. verschijnt Groep van vier met grijs in een oplage van honderd. Elk exemplaar wordt op aanvraag op de wekelijkse drukdag in Nederland gedrukt op Hahnemühle Museum Etching, bij een Hahnemühle Certified Studio. Daarna droogt het een week, zodat de inkt in de vezel trekt, en wordt het met de hand ingelijst, gesigneerd en genummerd. Binnen drie weken wordt het afgeleverd op het adres dat jij kiest.\u003c\/p\u003e","brand":"Oskar Schlemmer","offers":[{"title":"80x100","offer_id":58939623440709,"sku":"VM-A400","price":575.0,"currency_code":"EUR","in_stock":true},{"title":"90x115","offer_id":59486511006021,"sku":"VM-A400","price":695.0,"currency_code":"EUR","in_stock":true},{"title":"100x125","offer_id":58939623473477,"sku":"VM-A400","price":800.0,"currency_code":"EUR","in_stock":true}],"thumbnail_url":"\/\/cdn.shopify.com\/s\/files\/1\/0900\/6815\/6741\/files\/VM-A400__01-product.jpg?v=1787611217"},{"product_id":"folkwang-cyclus-onderricht-iii","title":"Folkwang-cyclus: Onderricht III","description":"\u003cp\u003eDe ronde Brunnenraum van het Museum Folkwang in Essen was de bestemming van dit paneel. Oskar Schlemmer kreeg daar in 1928 de opdracht voor negen wandschilderingen en werkte er tot 1931 aan, in drie opeenvolgende versies. De eerste versie heeft het onderricht als algemeen thema: schematische figuurrijen die uit een grijze grond opduiken, verdeeld over vijf beelden en aangevuld met vier grote losse panelen met naakten. Onderricht III ontstond in 1929, in olieverf en tempera op doek, 239,5 bij 155 centimeter.\u003c\/p\u003e\u003cp\u003eWat de kijker ziet zijn maskerachtige koppen en bustes, gestaffeld in rijen die naar achteren wegwijken. Ze komen uit een diffuse grijze achtergrond naar voren en worden van opzij belicht, zodat de ene helft van elk gezicht oplicht en de andere in schaduw blijft. Onderin staat een gele bol, het enige verzadigde kleurvlak in het paneel. Schlemmer mengde olieverf met tempera, een combinatie die de verf mat en gedempt houdt en het doek dichter bij muurschildering brengt dan bij gewoon olieverfwerk. Het formaat is hoog en smal, ruim twee meter tegenover anderhalve meter.\u003c\/p\u003e\u003cp\u003eBinnen de eerste versie is dit doek beeld vier. In de twee panelen die eraan voorafgaan staat een lerende middenfiguur; hier ontbreekt die en blijft de groep alleen over. Vier andere uitgevoerde schilderijen van die eerste versie en twee proefpanelen kwamen eveneens in Stuttgart terecht, met Onderricht I daarbij, dat in Essen als middenstuk hing van de halfronde wand links van de ingang. De Staatsgalerie verwierf dit paneel in 1953.\u003c\/p\u003e\u003cp\u003eDe wandschilderingen die uiteindelijk in Essen werden opgehangen, de laatste van de drie versies, gingen in 1934 van de wand en werden in 1937 als ontaarde kunst in beslag genomen; ze zijn sindsdien spoorloos. Wat van de opdracht over is zijn de geschilderde panelen van de eerste versie, en dit doek staat daarvan onder inventarisnummer 2425 in \u003ca href=\"https:\/\/www.staatsgalerie.de\/de\/sammlung-digital\/unterricht-iii\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\"\u003ede collectie van de Staatsgalerie Stuttgart\u003c\/a\u003e, in de afdeling kunst 1900-1980. Bij willem. verschijnt Onderricht III in een oplage van honderd. Elk exemplaar wordt op aanvraag op de wekelijkse drukdag in Nederland gedrukt op Hahnemühle Museum Etching, bij een Hahnemühle Certified Studio. Daarna droogt het een week, zodat de inkt in de vezel trekt, en wordt het met de hand ingelijst, gesigneerd en genummerd. Binnen drie weken wordt het afgeleverd op het adres dat jij kiest.\u003c\/p\u003e","brand":"Oskar Schlemmer","offers":[{"title":"70x105","offer_id":58957017514309,"sku":"SGS-U3","price":545.0,"currency_code":"EUR","in_stock":true},{"title":"80x120","offer_id":58957017547077,"sku":"SGS-U3","price":655.0,"currency_code":"EUR","in_stock":true},{"title":"90x135","offer_id":58957017579845,"sku":"SGS-U3","price":785.0,"currency_code":"EUR","in_stock":true},{"title":"100x150","offer_id":58957017612613,"sku":"SGS-U3","price":935.0,"currency_code":"EUR","in_stock":true}],"thumbnail_url":"\/\/cdn.shopify.com\/s\/files\/1\/0900\/6815\/6741\/files\/SGS-U3__01-product.jpg?v=1787611216"},{"product_id":"gedeelde-halve-figuur-naar-rechts-geteilte-halbfigur-nach-rechts","title":"Gedeelde halve figuur naar rechts - Geteilte Halbfigur nach rechts","description":"\u003cp\u003eMet gouache, een dekkende waterverf, schilderde Oskar Schlemmer (1888-1943) in 1923 Gedeelde halve figuur naar rechts over een potloodtekening op geschept papier. Het blad meet 56,5 bij 43 centimeter. Het toont een halve figuur in profiel naar rechts, teruggebracht tot vlakken in roze, bruinrood, grijs en lichtblauw. Rechts van het hoofd staat een grijze vaasvorm. Schlemmer gaf in 1923 les aan het Bauhaus in Weimar.\u003c\/p\u003e\u003cp\u003eDe figuur heeft geen rondheid van licht en schaduw, maar is in segmenten gedeeld, zoals de titel aangeeft. Yvonne Friedrichs besprak het blad in de Rheinische Post van 19 januari 1991. Het in kleursegmenten gedeelde profielhoofd lijkt volgens haar in verschillende lagen verschoven, zoals de reliëfs die Schlemmer in dezelfde tijd maakte. De fijn afgestemde kleuren van het hoofd sluiten volgens haar aan bij het vlakkenpatroon van de achtergrond, dat eveneens naar voren en naar achteren treedt. De contour van het profiel antwoordt, in haar woorden, op een vaasvorm.\u003c\/p\u003e\u003cp\u003eOp de achterzijde staat een opdracht in het Duits: 'Für die Tombola des Metallischen Festes im Bauhaus Dessau gestiftet von Oskar Schlemmer'. In het Nederlands: geschonken door Oskar Schlemmer voor de tombola van het Metallische Fest in het Bauhaus Dessau. Dat feest vond plaats op 9 februari 1929 in het Bauhausgebouw in Dessau. Gasten kwamen in kostuums met metaal; de ramen waren met metaalpapier beplakt en het gebouw was met lampen verlicht. Volgens het verhaal van de stichting die het blad nu bewaart, kwam het bij zijn collega Gunta Stölzl terecht, weefster en docent aan het Bauhaus. Zij nam het in 1931 mee naar Zürich.\u003c\/p\u003e\u003cp\u003eGalerie Torsten Bröhan in Düsseldorf toonde het blad als aanwinst van 1990. In 1991 werd het geveild bij Sotheby's. De deelstaat Sachsen-Anhalt kocht het en schonk het in 1994 aan de Stiftung Bauhaus Dessau. Het is daar opgenomen onder inventarisnummer I 7420 G, in \u003ca href=\"https:\/\/dam.bauhaus-dessau.de\/portals\/bilddatenbank\/#asset\/24052\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\"\u003ede beelddatabank van de stichting\u003c\/a\u003e. Bij willem. verschijnt Gedeelde halve figuur naar rechts in een oplage van honderd. Elk exemplaar wordt op aanvraag op de wekelijkse drukdag in Nederland gedrukt op Hahnemühle Museum Etching, bij een Hahnemühle Certified Studio. Daarna droogt het een week, zodat de inkt in de vezel trekt, en wordt het met de hand ingelijst, gesigneerd en genummerd. Binnen drie weken wordt het afgeleverd op het adres dat jij kiest.\u003c\/p\u003e","brand":"Oskar Schlemmer","offers":[{"title":"80x100","offer_id":59614926602565,"sku":"SBD-I7420G","price":575.0,"currency_code":"EUR","in_stock":true},{"title":"90x115","offer_id":59614926635333,"sku":"SBD-I7420G","price":695.0,"currency_code":"EUR","in_stock":true},{"title":"100x125","offer_id":59614926668101,"sku":"SBD-I7420G","price":800.0,"currency_code":"EUR","in_stock":true}],"thumbnail_url":"\/\/cdn.shopify.com\/s\/files\/1\/0900\/6815\/6741\/files\/SBD-I7420G__01-product.jpg?v=1791380888"}],"thumbnail_url":"\/\/cdn.shopify.com\/s\/files\/1\/0900\/6815\/6741\/collections\/Oskar_Schlemmer_portret.jpg?v=1790802752","url":"https:\/\/willem.store\/collections\/oskar-schlemmer.oembed","provider":"willem.","version":"1.0","type":"link"}