{"title":"Theo van Doesburg","description":"\u003cp\u003eTheo van Doesburg (1883-1931) was schilder, architect, dichter en vooral organisator. In 1917 richtte hij samen met Piet Mondriaan en enkele anderen het tijdschrift De Stijl op, en daarmee de beweging die dezelfde naam kreeg. Het uitgangspunt was streng: alleen rechte lijnen, alleen de drie primaire kleuren naast wit, grijs en zwart, en geen enkel herkenbaar onderwerp.\u003c\/p\u003e\n\u003cp\u003eHij kwam daar niet ineens. Zijn vroege werk is figuratief, en rond 1916 en 1917 is te zien hoe hij een tafereel stap voor stap terugbrengt tot vlakken en lijnen. Van Doesburg was autodidact; hij had wat teken- en acteerlessen gehad en verder niets. Wat hem onderscheidde van de andere schilders van De Stijl was zijn drang om de opvatting uit te dragen. Hij schreef, redigeerde, hield lezingen en zocht overal medestanders.\u003c\/p\u003e\n\u003cp\u003eIn 1921 ging hij naar Weimar, waar het Bauhaus zat. Een aanstelling kreeg hij niet, dus gaf hij zijn cursus ernaast, in een eigen ruimte in de stad. Studenten liepen erheen, en de invloed van De Stijl op het Bauhaus loopt langs die omweg. Rond 1924 voerde hij de diagonaal in, die hij Elementarisme noemde; voor Mondriaan was dat de reden om met de beweging te breken.\u003c\/p\u003e\n\u003cp\u003eWerk van Van Doesburg bevindt zich onder meer in het \u003ca href=\"https:\/\/krollermuller.nl\/\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\"\u003eKröller-Müller Museum\u003c\/a\u003e in Otterlo, in Tate in Londen en in de Peggy Guggenheim Collection in Venetië. De collectie van willem. laat de hele beweging zien, van het kubistische figuurstuk tot de contra-composities met de schuine lijn. Elk werk is als kunstdruk in een oplage van 100 beschikbaar.\u003c\/p\u003e\n\u003cp\u003e\u003cem\u003eBron: collectietoelichtingen Kröller-Müller Museum, Otterlo.\u003c\/em\u003e\u003c\/p\u003e","products":[{"product_id":"de-kaartspelers","title":"De kaartspelers","description":"\u003cp\u003eTheo van Doesburg schilderde De kaartspelers in 1916 en 1917, een doek van 126,2 bij 156,2 centimeter in olieverf en tempera, nu in Kunstmuseum Den Haag onder inventarisnummer AB4097. Het toont twee kaartspelende, rokende mannen aan een tafel. Kaarten en pijpen blijven zichtbaar, maar de figuren zijn opgebouwd uit hoekige vlakken en gebogen lijnen. Van Doesburg was Nederlands schilder, architect en theoreticus en bracht in deze jaren een herkenbaar tafereel stap voor stap tot een kubistische vormentaal terug.\u003c\/p\u003e\n\u003cp\u003eDe compositie ordent de twee gestalten in een raster van elkaar snijdende vlakken. Van Doesburg bouwde de mannen op uit segmenten die tussen figuur en achtergrond in staan, zodat armen, schouders en kaarten in dezelfde ritmiek meebewegen. De kleur blijft gedempt en aards. Het motief van de kaartspelers gaat terug op Cézanne, die hetzelfde onderwerp aan het einde van de negentiende eeuw meermaals schilderde.\u003c\/p\u003e\n\u003cp\u003eBinnen het oeuvre markeert De kaartspelers de overgang van een herkenbaar figuurstuk naar zuivere abstractie. Een voorstudie voor het werk bevindt zich in het Kröller-Müller Museum en laat zien hoe Van Doesburg de compositie in etappes vereenvoudigde. Het doek behoort tot het kubistische deel van zijn werk.\u003c\/p\u003e\n\u003cp\u003eHet schilderij bevindt zich in Kunstmuseum Den Haag, waar het tot de verzameling rond De Stijl hoort; het werk is te vinden in \u003ca href=\"https:\/\/www.kunstmuseum.nl\/nl\/collectie\/de-kaartspelers\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\"\u003ede collectie van Kunstmuseum Den Haag\u003c\/a\u003e. Bij willem. is De kaartspelers verkrijgbaar als kunstreproductie in een beperkte oplage, op aanvraag gedrukt in het eigen atelier in Nederland en binnen drie weken ingelijst aan huis bezorgd.\u003c\/p\u003e","brand":"Theo van Doesburg","offers":[{"title":"80x100","offer_id":58784774783301,"sku":"TD-308","price":430.0,"currency_code":"EUR","in_stock":true},{"title":"90x112","offer_id":59486432788805,"sku":"TD-308","price":515.0,"currency_code":"EUR","in_stock":true},{"title":"100x125","offer_id":58784774717765,"sku":"TD-308","price":630.0,"currency_code":"EUR","in_stock":true}],"thumbnail_url":"\/\/cdn.shopify.com\/s\/files\/1\/0900\/6815\/6741\/files\/TD-308__01-product.jpg?v=1787612638"},{"product_id":"compositie-i-stilleven","title":"Compositie I (stilleven)","description":"\u003cp\u003eCompositie I (stilleven) toont een tafel met vaatwerk en een citroen, teruggebracht tot een raster van horizontalen, verticalen en cirkels. Theo van Doesburg schilderde het werk in 1916, het jaar waarin hij zijn figuratieve onderwerpen stap voor stap tot vlakke tekens begon te ordenen. Het stilleven blijft herkenbaar, maar de voorwerpen zijn niet langer het onderwerp. De maten van het doek zijn 67 bij 63,3 centimeter.\u003c\/p\u003e\u003cp\u003eDe opbouw volgt een strak systeem van lijnen dat het kubisme van die jaren verraadt. Van Doesburg herleidde de voorwerpen tot kleurvlakken tussen zwarte contouren; ronde vormen werden cirkelsegmenten, rechte randen werden balken. De kleur blijft gedempt en ondergeschikt aan de tekening. Onder het geometrische weefsel is de omtrek van het oorspronkelijke tafereel nog te volgen, met de citroen als vast herkenningspunt.\u003c\/p\u003e\u003cp\u003eBinnen het oeuvre markeert het werk de overgang naar het volledig abstracte. Compositie I (stilleven) laat de stap zien waarmee Van Doesburg vlak voor De Stijl een herkenbaar motief tot een abstract lijnenspel terugbracht. Een jaar later, in 1917, richtte hij samen met Piet Mondriaan het tijdschrift De Stijl op, dat de geometrische abstractie in Nederland een programma gaf. Het schilderij maakt deel uit van \u003ca href=\"https:\/\/krollermuller.nl\/en\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\"\u003ede collectie van het Kröller-Müller Museum\u003c\/a\u003e in Otterlo.\u003c\/p\u003e\u003cp\u003eIn Otterlo hangt het stilleven tussen vroeg werk van tijdgenoten die dezelfde weg naar de abstractie zochten. Het jaar 1916 plaatst het kort voor de doorbraak die Van Doesburg tot een van de theoretici van De Stijl zou maken. Bij willem. is Compositie I (stilleven) verkrijgbaar als kunstdruk in beperkte oplage, op aanvraag gedrukt in het eigen atelier in Nederland en binnen drie weken ingelijst aan huis bezorgd.\u003c\/p\u003e","brand":"Theo van Doesburg","offers":[{"title":"80x80","offer_id":58784827900229,"sku":"TD-309","price":365.0,"currency_code":"EUR","in_stock":true},{"title":"100x100","offer_id":58734847787333,"sku":"TD-309","price":495.0,"currency_code":"EUR","in_stock":true}],"thumbnail_url":"\/\/cdn.shopify.com\/s\/files\/1\/0900\/6815\/6741\/files\/TD-309__01-product_fe1f8cad-2121-45d4-b5fa-d0f6626dfe34.jpg?v=1788120170"},{"product_id":"de-boogschutter-archer-design-for-poster","title":"De Boogschutter - Archer (Design for Poster)","description":"\u003cp\u003eGouache en potlood op papier dragen De Boogschutter, geen olieverf op doek maar een affiche-ontwerp dat Theo van Doesburg in 1919 maakte. Het blad meet 31,7 bij 22,3 centimeter. In het midden staat een gestileerde boogschutter, opgebouwd uit blauwe en zwarte vlakken: driehoeken, rechthoeken en vijfhoeken die samen de gespannen figuur vormen. Van Doesburg ontwierp het als reclame voor het merk HEKA.\u003c\/p\u003e\u003cp\u003eDe verticale opbouw stuurt de hele compositie. De figuur rijst omhoog vanuit een smalle basis; de boog en de gespannen arm verschijnen als hoekige vlakken in plaats van als natuurlijke vormen. Van Doesburg bracht een herkenbaar motief terug tot een raster van geometrische elementen, de werkwijze waarmee hij in deze jaren naar abstractie zocht. Kleur blijft beperkt tot blauw, zwart en het onbedrukte papier.\u003c\/p\u003e\u003cp\u003eHet motief van de boogschutter verscheen bij Van Doesburg voor het eerst in 1917, in een pentekening met een natuurlijker, herkenbaarder houding. Twee jaar later maakte hij daarvan dit geometrische affiche-ontwerp, waarin de figuur volledig in vlakken uiteenvalt. Het werk hoort bij zijn vroege De Stijl-periode, toen hij een waargenomen vorm stap voor stap tot een geordend vlakkenspel terugbracht. Als toegepast ontwerp stond het naast zijn schilderijen op papier en doek.\u003c\/p\u003e\u003cp\u003eVandaag bevindt De Boogschutter zich in het Museum of Fine Arts in Boedapest. Het blad hoort daar bij de verzameling moderne kunst op papier. Wie het in de collectie van het \u003ca href=\"https:\/\/www.mfab.hu\/artworks\/11160\/\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\"\u003eMuseum of Fine Arts, Boedapest\u003c\/a\u003e bekijkt, ziet hoe vroeg Van Doesburg de vormentaal van De Stijl al in een toegepast ontwerp gebruikte. Bij willem. wordt het werk als kunstdruk in een beperkte oplage uitgevoerd, op aanvraag gedrukt in het eigen atelier in Nederland en binnen drie weken ingelijst aan huis bezorgd.\u003c\/p\u003e","brand":"Theo van Doesburg","offers":[{"title":"70x100","offer_id":58777589711173,"sku":"TD-307","price":395.0,"currency_code":"EUR","in_stock":true},{"title":"100x140","offer_id":58784839369029,"sku":"TD-307","price":695.0,"currency_code":"EUR","in_stock":true}],"thumbnail_url":"\/\/cdn.shopify.com\/s\/files\/1\/0900\/6815\/6741\/files\/TD-307__01-product.jpg?v=1787612347"},{"product_id":"compositie-in-grijs-rag-time-composition-in-grey-rag-time","title":"Compositie in grijs (Rag-time) - Composition in Grey (Rag-time)","description":"\u003cp\u003eRechthoekige vlakken in grijstinten verdelen het doek in een strak, ritmisch patroon. Theo van Doesburg schilderde Compositie in grijs (Rag-time) in 1919 en ontleende de titel aan de ragtime, de gesyncopeerde muziek die kort daarvoor vanuit de Verenigde Staten Europa bereikte. De losse maat van die muziek keert terug in de ongelijke breedtes en hoogtes van de vlakken, die als tonen naast en boven elkaar staan.\u003c\/p\u003e\n\u003cp\u003eDe uitvoering is nagenoeg abstract. Van Doesburg werkt met een beperkt register van grijs, van bijna wit tot vrijwel zwart, zonder een herkenbaar voorwerp te tonen. De rechthoeken sluiten niet tot een gesloten raster, maar schuiven langs elkaar, zodat het oog steeds een nieuwe verhouding aftast. Waar zijn vroegere werken nog een stilleven of een figuur als vertrekpunt namen, laat hij hier het onderwerp volledig los en houdt hij alleen de maat en de tegenstelling van licht en donker over. De grijswaarden lopen op als een toonladder, van de lichtste tot de donkerste trap.\u003c\/p\u003e\n\u003cp\u003eHet werk hoort bij De Stijl, de beweging rond het gelijknamige tijdschrift dat Van Doesburg in 1917 met onder anderen Piet Mondriaan oprichtte. Een voorstudie uit 1918, bewaard in het Kröller-Müller Museum te Otterlo, laat zien hoe zorgvuldig hij de verhoudingen vooraf beproefde. De definitieve versie kwam via de verzamelaarster Peggy Guggenheim in Venetië terecht en hangt nu in de \u003ca href=\"https:\/\/www.guggenheim-venice.it\/en\/art\/works\/composition-in-gray-rag-time\/\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\"\u003ePeggy Guggenheim Collection\u003c\/a\u003e. Het origineel meet 96,5 bij 59,1 centimeter.\u003c\/p\u003e\n\u003cp\u003eBij willem. wordt Compositie in grijs (Rag-time) als kunstreproductie in een beperkte oplage uitgevoerd, op aanvraag gedrukt in het eigen atelier in Nederland en binnen drie weken ingelijst aan huis bezorgd.\u003c\/p\u003e","brand":"Theo van Doesburg","offers":[{"title":"70x110","offer_id":58801582276933,"sku":"TD-310","price":420.0,"currency_code":"EUR","in_stock":true},{"title":"100x160","offer_id":58801582309701,"sku":"TD-310","price":785.0,"currency_code":"EUR","in_stock":true}],"thumbnail_url":"\/\/cdn.shopify.com\/s\/files\/1\/0900\/6815\/6741\/files\/TD-310__01-product.jpg?v=1787612648"},{"product_id":"contra-compositie-vi-counter-composition-vi-1","title":"Contra-compositie VI - Counter-Composition VI","description":"\u003cp\u003eContra-compositie VI toont twee brede zwarte banen die schuin over een wit vlak lopen. De ene baan daalt vanaf de bovenrand naar rechts, wordt door de andere onderbroken en keert bij de onderrand terug. De tweede baan loopt van linksonder omhoog naar de rechterrand. Onder de banen ligt een fijn raster van grijze lijnen: horizontale en verticale lijnen vormen vierkanten, en diagonale lijnen snijden daar schuin doorheen. Het werk bevat geen kleur; het beeld is opgebouwd uit zwart en wit, met grijs voor de lijnen van het raster.\u003c\/p\u003e\n\u003cp\u003eTheo van Doesburg schilderde het werk in 1925 in olieverf op een vierkant doek van 50 bij 50 centimeter. De zwarte banen zijn dekkend en vlak opgezet. De rasterlijnen zijn dun en met gelijke tussenruimte getrokken. In de vroege jaren van De Stijl bleef elke lijn horizontaal of verticaal; hier liggen dat rechte raster en de schuine banen over elkaar heen.\u003c\/p\u003e\n\u003cp\u003eHet doek hoort bij de reeks contra-composities die Van Doesburg in 1924 en 1925 schilderde. Hij noemde deze werkwijze, met de diagonaal als uitgangspunt, elementarisme. Piet Mondriaan hield vast aan de rechte hoek. Over die kwestie verschilden de twee van mening, en Mondriaan trok zich kort daarna uit De Stijl terug.\u003c\/p\u003e\n\u003cp\u003eTate verwierf Contra-compositie VI in 1982 door aankoop. Het schilderij is sindsdien opgenomen in \u003ca href=\"https:\/\/www.tate.org.uk\/art\/artworks\/doesburg-counter-composition-vi-t03374\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\"\u003ede collectie van Tate\u003c\/a\u003e in Londen, onder inventarisnummer T03374; het jaartal 1925 is op het werk aangebracht. Bij willem. wordt het als kunstreproductie uitgevoerd in een oplage van honderd genummerde exemplaren, op aanvraag gedrukt op Hahnemühle Museum Etching in het eigen atelier in Nederland en binnen drie weken ingelijst aan huis bezorgd.\u003c\/p\u003e","brand":"Theo van Doesburg","offers":[{"title":"80x80","offer_id":58801582408005,"sku":"TD-311","price":365.0,"currency_code":"EUR","in_stock":true},{"title":"100x100","offer_id":58801582440773,"sku":"TD-311","price":495.0,"currency_code":"EUR","in_stock":true}],"thumbnail_url":"\/\/cdn.shopify.com\/s\/files\/1\/0900\/6815\/6741\/files\/TD-311__01-product.jpg?v=1787612653"},{"product_id":"simultane-contra-compositie-simultaneous-counter-composition-1","title":"Simultane contra-compositie - Simultaneous Counter-Composition","description":"\u003cp\u003eSimultane contra-compositie toont een zwart-wit raster waarin een enkel diagonaal kleurvlak is geplaatst. Theo van Doesburg, die leefde van 1883 tot 1931, schilderde het werk omstreeks 1929-1930. Het doek is bijna vierkant en meet 50,1 bij 49,8 centimeter. De schuine plaatsing zet het strakke horizontaal-verticale grondplan onder spanning; het kleurvlak lijkt over het raster te kantelen.\u003c\/p\u003e\n\u003cp\u003eDe compositie berust op de tegenstelling tussen raster en diagonaal. Van Doesburg verdeelde het vlak met zwarte lijnen en witte velden en bracht daarbinnen een schuin geplaatst kleuraccent aan. De kleur blijft beperkt tot dat ene vlak; de rest van het doek is wit, begrensd door zwarte lijnen. Het woord simultaan verwijst naar de gelijktijdige werking van twee ordeningen: de rechte hoek van De Stijl en de diagonaal die hij daartegenin zette. De verhoudingen zijn berekend, de uitvoering is vlak en onpersoonlijk, zonder zichtbare toets.\u003c\/p\u003e\n\u003cp\u003eHet werk hoort bij het elementarisme, de richting waarin Van Doesburg vanaf 1924 de diagonaal invoerde en waarmee hij brak met Piet Mondriaan, die vasthield aan horizontaal en verticaal. Het maakt deel uit van zijn reeks contra-composities, waarin hij de diagonaal stelselmatig tegenover het rechte raster plaatste. Hij schilderde deze compositie in de jaren dat hij bij Meudon aan de rand van Parijs een eigen woonhuis met atelier ontwierp en liet bouwen. Daar woonde hij tot zijn dood in maart 1931.\u003c\/p\u003e\n\u003cp\u003eSimultane contra-compositie maakt deel uit van de collectie van het \u003ca href=\"https:\/\/www.moma.org\/collection\/works\/80028\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\"\u003eMuseum of Modern Art\u003c\/a\u003e in New York. Bij willem. wordt het werk als kunstreproductie in beperkte oplage uitgevoerd, op aanvraag gedrukt in het eigen atelier in Nederland en binnen drie weken ingelijst aan huis bezorgd.\u003c\/p\u003e","brand":"Theo van Doesburg","offers":[{"title":"80x80","offer_id":58801585619269,"sku":"TD-313","price":365.0,"currency_code":"EUR","in_stock":true},{"title":"100x100","offer_id":58801585652037,"sku":"TD-313","price":495.0,"currency_code":"EUR","in_stock":true}],"thumbnail_url":"\/\/cdn.shopify.com\/s\/files\/1\/0900\/6815\/6741\/files\/TD-313__01-product.jpg?v=1787612948"}],"thumbnail_url":"\/\/cdn.shopify.com\/s\/files\/1\/0900\/6815\/6741\/collections\/Theo_van_Doesburg_in_military_service.jpg?v=1788818270","url":"https:\/\/willem.store\/collections\/theo-van-doesburg.oembed","provider":"willem.","version":"1.0","type":"link"}