Hoe een werkin de collectie komt.
De collectie van willem. is een keuze. Er hangen werken in van Rembrandt tot Malevitsj, en er ontbreken schilders die iedereen kent. Een werk komt erin als het iets doet met de ruimte waarin het hangt, en als er een opname van bestaat die vrij te gebruiken is en goed genoeg om op ware grootte te drukken.
- 3 criteria
- Per werk getoetst
- 240 ppi
- Op ware grootte
- 70 jaar
- Tot een werk vrij is
Wat een werk met een kamer doet
Een werk aan de muur zie je elke dag, jaren achter elkaar. Er is veel onderzocht wat kunst met een ruimte en met de mensen erin doet, en vier van die bevindingen wegen mee bij de keuze. Hoe bekend een werk is, speelt daarbij geen rol.
-
De ruimte
Een ruimte met kunst aan de wand werkt anders dan een kale. In een experiment van de University of Exeter lag de productiviteit in een kantoor met kunst en planten zeventien procent hoger dan in hetzelfde kantoor zonder. Mondriaan liet in 1930 zien hoe weinig daarvoor nodig is: in Compositie met rood, blauw en geel delen een paar kleurvlakken en zwarte lijnen de hele wand opnieuw in.
Compositie met rood, blauw en geel -
Het kijken
Een beeld dat je dagelijks ziet, moet iets te ontdekken houden. De psycholoog Daniel Berlyne beschreef in 1971 dat een te eenvoudig beeld snel verveelt en een te chaotisch beeld vermoeit. Compositie VIII van Kandinsky uit 1923 zit daar precies tussenin: cirkels, lijnen en hoeken die je bij elke blik anders leest.
Compositie VIII -
De stemming
Kijken naar kunst verlaagt stress. Bij Londense kantoormedewerkers daalde het stresshormoon cortisol al na een lunchpauze van ongeveer vijfendertig minuten in een galerie. Van Gogh legde die rust in 1888 vast in Sterrennacht boven de Rhône: de kade van Arles bij nacht, met het gaslicht in het water.
Sterrennacht boven de Rhône -
De eigen smaak
Welk werk iemand raakt, verschilt sterk per persoon; dat bleek in 2012 uit hersenonderzoek van Vessel, Starr en Rubin. De laatste toets is daarom persoonlijk: in de collectie hangt wat we zelf aan de muur willen. Zo kwam George Bellows erin, met Stag at Sharkey's uit 1909.
Stag at Sharkeys
Bronnen: Knight en Haslam, Journal of Experimental Psychology: Applied (2010) · Berlyne, Aesthetics and Psychobiology (1971) · Clow en Fredhoi, Journal of Holistic Healthcare (2006) · Vessel, Starr en Rubin, Frontiers in Human Neuroscience (2012)
Een bestand dat de vergroting draagt
Een afdruk is nooit scherper dan het bestand waarop hij rust. willem. drukt tot 180 centimeter, en op dat formaat zie je elke zwakte in een opname terug. Voordat een werk in de collectie komt, kijken we daarom naar drie dingen.
-
1
Genoeg beeld om te vergroten
Elk bestand wordt vergroot tot het drukformaat. Hoe meer detail de opname al heeft, hoe beter de penseelstreek op ware grootte overeind blijft.
-
2
Scherp en gelijkmatig belicht
Een opname met een onscherpe hoek, een kleurzweem of de glans van een museumlamp op de vernis valt af, ook als hij groot is.
-
3
Recht van voren
Het werk moet recht gefotografeerd zijn, zonder lijst en zonder vertekening, zodat de verhouding klopt. Is er geen goede opname, dan wacht het werk tot er een komt.
Het bronbestand meet 2.920 × 3.750 pixels: op het grootste formaat van dit werk, 100 bij 125 centimeter, is dat 76 pixels per inch. Na vergroting meet het printbestand 9.449 × 11.811 pixels, 240 per inch.
Wanneer een werk vrij is
Een schilderij is in Nederland auteursrechtelijk beschermd tot zeventig jaar na het overlijden van de kunstenaar. Daarna komt het in het publiek domein en mag iedereen het afbeelden en drukken, zonder toestemming van erven of een stichting. Voordat een werk in de collectie komt, controleren we per kunstenaar of die termijn verstreken is.
Ook de opname zelf voegt geen nieuwe rechten toe. Sinds de Europese auteursrechtrichtlijn van 2019 levert een getrouwe foto van een vrij schilderij geen eigen auteursrecht op. Wat vrij is, blijft vrij, ook nadat iemand het heeft gefotografeerd.
- Wikimedia CommonsVerzamelt museumopnames van vrije werken, vaak in de hoogste resolutie die er van een werk bestaat.
- Websites van museaVeel musea publiceren opnames van hun eigen collectie in hoge resolutie, vrij te downloaden.
- Andere open bronnenDiverse andere websites waar werken zonder auteursrecht vrij te verkrijgen zijn.
Wat door beide vragen kwam, in één lijst. Elk werk in de verhouding van het origineel.
Bekijk de collectie De collectieKunstenaarsVan Rembrandt tot Malevitsj, met wie ze waren en welke werken van hen hier hangen.
Naar de kunstenaars VerhalenAchter de werkenArtikelen over de schilders, de stromingen en de werken zelf.
Naar de verhalen