Michelangelo Merisi da Caravaggio

Michelangelo Merisi da Caravaggio (1571-1610) was een Italiaanse schilder die het licht in de westerse kunst opnieuw ordende. Hij werkte vanaf ongeveer 1592 in Rome. Daar bracht hij een schilderkunst die heiligen en apostelen toonde als mensen van vlees en bloed, met vuile voeten en gegroefde gezichten. Zijn betekenis ligt in die directheid: hij haalde het bijbelse verhaal uit de hemel en zette het in een donkere kamer.

Caravaggio leerde het vak in Milaan bij Simone Peterzano, een schilder uit de Venetiaanse traditie. Uit die vorming nam hij de aandacht voor nauwkeurig waarnemen mee. In Rome ontwikkelde hij een werkwijze met scherp gericht licht tegen diepe schaduw, later tenebrisme genoemd. Hij schilderde vaak rechtstreeks naar levend model, zonder voorbereidende tekeningen. Zijn onderwerpen kwamen uit het dagelijks leven: kaartspelers, fruit, muzikanten, en religieuze taferelen met dezelfde aardse figuren.

Binnen de barok geldt Caravaggio als de schilder die het clair-obscur tot dramatisch middel maakte. Zijn invloed reikte ver buiten Italië, tot bij schilders in Spanje en de Nederlanden. Zijn leven kende een scherpe breuk. Na een gewelddadig incident in 1606 ontvluchtte hij Rome en werkte achtereenvolgens in Napels, op Malta en op Sicilië. In 1610 stierf hij te Porto Ercole, onderweg terug naar Rome. Die laatste jaren leverden een donkerder en soberder werk op.

Een kerngroep van zijn schilderijen hangt in de Galleria Borghese in Rome. De collectie van willem. volgt de volle breedte van dat oeuvre: de vroege stillevens en genretaferelen naast de late, donkere religieuze stukken uit zijn jaren op de vlucht. De werken zijn als kunstreproductie in beperkte oplage beschikbaar.

Bron: Helen Langdon, Caravaggio: A Life; collectietoelichtingen Galleria Borghese.