Johannes Vermeer

Johannes Vermeer (1632-1675) werkte zijn hele leven in Delft. Van zijn hand zijn ongeveer vijfendertig schilderijen bekend, en op die kleine productie rust zijn hele reputatie. In 1653 trad hij als meester toe tot het Sint-Lucasgilde; over zijn opleiding is niets gedocumenteerd. Zijn onderwerp is bijna altijd hetzelfde: een stil binnenhuis met een of twee figuren, verlicht door een venster aan de linkerkant.

Wat die kamers hun rust geeft, is berekening. Vermeer construeerde het perspectief nauwkeurig en zette het licht in kleine, opstaande puntjes verf op glanzende oppervlakken, op brood, op parels, op koper. Voor het blauw gebruikte hij natuurlijk ultramarijn, gewonnen uit lapis lazuli en destijds een van de duurste pigmenten die er waren. Hij werkte langzaam, naar schatting twee of drie doeken per jaar. Zijn vakgenoten erkenden hem wel: het gilde koos hem viermaal tot hoofdman, in 1662 en 1663 en opnieuw in 1670 en 1671.

Na zijn dood raakte zijn naam bijna twee eeuwen uit beeld. Werken van zijn hand gingen door voor die van Pieter de Hooch en andere Delftse tijdgenoten. De Franse criticus Théophile Thoré-Bürger bracht hem in 1866 terug met een reeks artikelen waarin hij het oeuvre voor het eerst als geheel beschreef. Pas daarna kwam de waardering die er nu is, en pas daarna gingen musea zijn werk actief verwerven.

Het Mauritshuis in Den Haag bewaart Meisje met de parel en Gezicht op Delft; Het melkmeisje hangt in het Rijksmuseum in Amsterdam. De collectie van willem. volgt beide kanten van het oeuvre: de binnenhuizen waarin het licht van links komt, en de twee keren dat Vermeer naar buiten keek. Elk werk is als kunstdruk in een oplage van 100 beschikbaar.

Bron: collectietoelichtingen Mauritshuis, Den Haag.