Met Gezicht op Delft bracht Johannes Vermeer omstreeks 1660 zijn geboortestad in panorama in beeld, gezien vanaf de Schie. Deze kunstreproductie wordt op aanvraag in ons atelier gedrukt in een oplage van honderd genummerde exemplaren en ingelijst aan huis bezorgd.
Zicht op Delft
Techniek, papier en lijst
Pigmentdruk op Hahnemühle Museum Etching, 350 g/m²: mat, zuurvrij, met een zichtbare vezelstructuur die de verfhuid van het origineel benadert. De lijst is een slanke, matzwarte aluminium profiellijst, in Nederland gemaakt. Geen glas: je kijkt naar het papier, niet naar je eigen spiegelbeeld.
Bezorging
Geen pakketje. Elk werk verlaat het atelier ingelijst, in een op maat gemaakte doos, en reist als vracht: niet gesorteerd, niet gestapeld, niet gegooid. Wij bezorgen aan huis, zodat het werk aankomt zoals het bij ons vertrok.
Waarom willem.
Eén papier, één lijst, één maatvoering die klopt. Wij kiezen vooraf, zodat je alleen nog het werk hoeft te kiezen. Geen eindeloze combinaties, geen twijfel: een verzameling oude meesters, gedrukt zoals ze het verdienen.
Zicht op Delft (Gezicht op Delft), ca. 1660-1661
Stadsgezicht · 96,5 × 115,7 cm (38,0 × 45,6 in)
Barok
Mauritshuis, Den Haag, inv. 92
Catalogustekst
Aan de overzijde van het water ligt Delft in de volle breedte van het doek, gezien vanaf de Schie ten zuiden van de stad. Johannes Vermeer schilderde Gezicht op Delft omstreeks 1660 tot 1661; het werk meet 96,5 bij 115,7 centimeter, is olieverf op doek en hangt in het Mauritshuis in Den Haag onder inventarisnummer 92. Te zien zijn de stadsmuur met de Rotterdamse en de Schiedamse Poort, de daken erachter en de torens die boven de bebouwing uitkomen. Op de voorgrond wachten enkele figuren en aangemeerde boten aan de kade. Het water beslaat de onderste helft van het beeld en draagt de weerspiegeling van poorten en muren.
De lichtval verdeelt de stad in schaduw en zon. De voorste gebouwen en de beide poorten liggen in de schaduw van een overtrekkende wolk, terwijl verderop de toren van de Nieuwe Kerk in vol zonlicht staat. Boven alles spant zich een hoge, bewolkte lucht die ruim de helft van het doek inneemt. Vermeer bracht het licht aan in kleine, korrelige stippen verf, een werkwijze die de glans op daken, scheepsrompen en het natte oppervlak laat oplichten. De weerspiegeling in de Schie herhaalt de gevels in gedempte tonen, iets donkerder dan de stad zelf.
Gezicht op Delft is het enige overgeleverde stadsgezicht van Vermeer en een van de weinige buitenscènes in zijn oeuvre. Binnen de Hollandse schilderkunst van de zeventiende eeuw hoort het bij het stadsgezicht als zelfstandig genre, dat naast landschap en zeegezicht tot bloei kwam. In 1822 werd het doek op een Amsterdamse veiling aangekocht voor het toen aanzienlijke bedrag van 2.900 gulden.
Vandaag hangt het schilderij in het Mauritshuis in Den Haag, onder inventarisnummer 92. Vermeer legde hier de stad in haar geheel vast, de enige keer dat hij zo'n uitzicht schilderde. Bij willem. is het werk te verwerven als kunstdruk in een beperkte oplage, op aanvraag gedrukt in het eigen atelier in Nederland en binnen drie weken ingelijst aan huis bezorgd.
Over de stroming
De barok kwam op rond 1600 en beheerste de zeventiende-eeuwse schilderkunst. Kunstenaars zochten beweging, drama en een sterk contrast tussen licht en donker. Figuren komen uit een diep donker naar voren, gevangen op het hoogtepunt van hun handeling. Caravaggio bracht dat felle spotlicht in de schilderkunst; anderen namen het over en bouwden het uit tot grote, theatrale composities. Onderwerpen als religie, mythologie en het portret kregen zo een directe, lichamelijke kracht.
Binnen deze verzameling staan meesters die elk hun eigen omgang met het licht vonden. Rembrandt liet de blik en het innerlijk oplichten uit de schaduw; Rubens gaf zijn taferelen een volle, bewegelijke opbouw. De barok verbond een nauwkeurige weergave van stof en huid met een groot gevoel voor spanning en gebaar. Die combinatie van kijken en verbeelden bepaalde de schilderkunst tot ver in de achttiende eeuw en werkt nog altijd door.
Wie de barok herkent, let op het spel van fel licht en diepe schaduw, op de schuine opbouw en op het gevangen moment van hoogste spanning. Vanuit Italie verspreidde de stijl zich over heel Europa, van Spanje tot de Nederlanden, en kreeg in elke school een eigen toon. In deze reeks komen die verschillende handen bij elkaar, telkens herkenbaar aan hetzelfde gevoel voor drama en licht. Verwant in het gebruik van licht en drama is de romantiek, twee eeuwen later; het verschil is dat de barok de handeling toont en de romantiek de stemming.
Bron: Rijksmuseum, Amsterdam.
Meer van Johannes Vermeer
Meer uit Barok
