Realisme

Het realisme koos vanaf het midden van de negentiende eeuw de zichtbare, alledaagse werkelijkheid tot onderwerp, zonder haar te verfraaien. Arbeiders, straten en het gewone leven kwamen in beeld, geschilderd zoals ze waren. De toets is direct, de toon nuchter en aards. De stroming brak met het idee dat alleen verheven of historische onderwerpen een groot doek waardig waren.

In deze verzameling staan Gustave Courbet en George Bellows voor die keuze voor het echte. Courbet schilderde het plattelandsleven en de arbeid op ware grootte en dwong daarmee erkenning af. Bellows bracht een generatie later de rauwe, moderne stad in beeld, met de boksring, de haven en de bouwput. Beiden toonden de wereld op ooghoogte en gaven het gewone bestaan een plaats in de grote schilderkunst.

Wie het realisme herkent, let op het alledaagse onderwerp, de aardse kleuren en de directe, onopgesmukte weergave. De stroming was ook een maatschappelijke keuze: door arbeiders en armen groot in beeld te brengen, gaf zij hun een plaats die eerder was voorbehouden aan koningen en heiligen. Die houding baande de weg voor het impressionisme en voor de moderne schilderkunst van de stad. Het impressionisme nam het alledaagse onderwerp over, maar ruilde de vaste vorm en de aardse kleur in voor licht en toets.

Bron: Musee d'Orsay, Parijs.