In Het pianospel schetst Toorop een intiem interieur rond een piano, in een vrije studie van licht en kleur naar Ensor. Deze kunstreproductie wordt op aanvraag in ons atelier gedrukt in een oplage van honderd genummerde exemplaren en ingelijst aan huis bezorgd.
Het pianospel
Techniek, papier en lijst
Pigmentdruk op Hahnemühle Museum Etching, 350 g/m²: mat, zuurvrij, met een zichtbare vezelstructuur die de verfhuid van het origineel benadert. De lijst is een slanke, matzwarte aluminium profiellijst, in Nederland gemaakt. Geen glas: je kijkt naar het papier, niet naar je eigen spiegelbeeld.
Bezorging
Geen pakketje. Elk werk verlaat het atelier ingelijst, in een op maat gemaakte doos, en reist als vracht: niet gesorteerd, niet gestapeld, niet gegooid. Wij bezorgen aan huis, zodat het werk aankomt zoals het bij ons vertrok.
Waarom willem.
Eén papier, één lijst, één maatvoering die klopt. Wij kiezen vooraf, zodat je alleen nog het werk hoeft te kiezen. Geen eindeloze combinaties, geen twijfel: een verzameling oude meesters, gedrukt zoals ze het verdienen.
Het pianospel, 1887
Genrestuk (interieur) · 65 × 76 cm (25,6 × 29,9 in)
Realisme
Museum Jan Cunen, Oss
Catalogustekst
In 1887 schilderde de jonge Toorop met Het pianospel een intiem interieurtafereel rond het bespelen van een piano. Het werk is een vrije studie in licht en kleur, waarin de aandacht uitgaat naar de sfeer van de kamer meer dan naar een nauwkeurig verhaal. De losse toets verraadt de invloed van James Ensor, die Toorop in Brussel leerde kennen.
De figuren en het meubilair zijn met korte, spontane streken neergezet, waarbij het licht in vlekken over het interieur valt. Toorop laat delen van het beeld half in het duister, zodat de blik naar de verlichte plekken wordt getrokken. Kleur en toets zijn hier belangrijker dan de lijn die zijn latere symbolistische werk zou beheersen. Nergens werkt Toorop het detail volledig uit; het gaat hem om de indruk van de ruimte en om het spel van lamplicht en schaduw.
Het pianospel hoort bij Toorops vroege, realistische en impressionistische periode, voordat hij naar het symbolisme en de Jugendstil overging. In deze jaren zocht hij, mede door zijn Belgische contacten, naar een moderne, vrije schilderwijze. Het werk toont hoe breed zijn vertrekpunt was en hoezeer hij van stijl kon wisselen, en hoe vroeg die neiging al zichtbaar was. Dat hij zo jong al met deze vrije aanpak experimenteerde, kondigt de gedurfde stijlwisselingen aan die zijn latere loopbaan zouden kenmerken.
Het pianospel wordt bewaard in Museum Jan Cunen in Oss. Bij willem. wordt het als kunstdruk in een beperkte oplage uitgevoerd, op aanvraag gedrukt in het eigen atelier in Nederland en binnen drie weken ingelijst aan huis bezorgd.
Over de stroming
Het realisme koos vanaf het midden van de negentiende eeuw de zichtbare, alledaagse werkelijkheid tot onderwerp, zonder haar te verfraaien. Arbeiders, straten en het gewone leven kwamen in beeld, geschilderd zoals ze waren. De toets is direct, de toon nuchter en aards. De stroming brak met het idee dat alleen verheven of historische onderwerpen een groot doek waardig waren.
In deze verzameling staan Gustave Courbet en George Bellows voor die keuze voor het echte. Courbet schilderde het plattelandsleven en de arbeid op ware grootte en dwong daarmee erkenning af. Bellows bracht een generatie later de rauwe, moderne stad in beeld, met de boksring, de haven en de bouwput. Beiden toonden de wereld op ooghoogte en gaven het gewone bestaan een plaats in de grote schilderkunst.
Wie het realisme herkent, let op het alledaagse onderwerp, de aardse kleuren en de directe, onopgesmukte weergave. De stroming was ook een maatschappelijke keuze: door arbeiders en armen groot in beeld te brengen, gaf zij hun een plaats die eerder was voorbehouden aan koningen en heiligen. Die houding baande de weg voor het impressionisme en voor de moderne schilderkunst van de stad. Het impressionisme nam het alledaagse onderwerp over, maar ruilde de vaste vorm en de aardse kleur in voor licht en toets.
Bron: Musee d'Orsay, Parijs.
Meer van Jan Toorop
Meer uit Realisme
