De aardappeleters van Van Gogh toont een Brabants boerengezin dat in 1885 bij olielamplicht een schotel gekookte aardappels deelt. Deze kunstreproductie wordt op aanvraag in ons atelier gedrukt in een oplage van honderd genummerde exemplaren en ingelijst aan huis bezorgd.
De aardappeleters
Techniek, papier en lijst
Pigmentdruk op Hahnemühle Museum Etching, 350 g/m²: mat, zuurvrij, met een zichtbare vezelstructuur die de verfhuid van het origineel benadert. De lijst is een slanke, matzwarte aluminium profiellijst, in Nederland gemaakt. Geen glas: je kijkt naar het papier, niet naar je eigen spiegelbeeld.
Bezorging
Geen pakketje. Elk werk verlaat het atelier ingelijst, in een op maat gemaakte doos, en reist als vracht: niet gesorteerd, niet gestapeld, niet gegooid. Wij bezorgen aan huis, zodat het werk aankomt zoals het bij ons vertrok.
Waarom willem.
Eén papier, één lijst, één maatvoering die klopt. Wij kiezen vooraf, zodat je alleen nog het werk hoeft te kiezen. Geen eindeloze combinaties, geen twijfel: een verzameling oude meesters, gedrukt zoals ze het verdienen.
De aardappeleters, 1885
Genrestuk / interieur · 114 × 82 cm (44,9 × 32,3 in)
Realisme
Van Gogh Museum, Amsterdam, inv. s0005V1962
Catalogustekst
In de winter en het vroege voorjaar van 1885 werkte Vincent van Gogh in het Brabantse dorp Nuenen aan De aardappeleters. Het doek van 114 bij 82 cm hangt in het Van Gogh Museum in Amsterdam. Het toont een boerengezin van vijf rond een houten tafel, bijeen onder het licht van een enkele olielamp. Ze delen een schotel gekookte aardappels, terwijl een van de vrouwen koffie inschenkt. De ruimte is laag en donker, de gezichten grof en hoekig.
Het palet blijft aards, met bruin, grijsgroen en vaal geel, de tint van een goede stoffige aardappel, zoals Van Gogh het aan zijn broer Theo omschreef. Hij bouwde de figuren op uit tientallen voorstudies van boerenkoppen en handen die hij die winter in de omgeving maakte. De toets is zwaar en de verf dik opgezet, met scherpe schaduwen die de gezichten uit het donker lichten.
Van Gogh zag De aardappeleters als zijn eerste echte grote compositie, het werk waaraan hij zich als schilder wilde meten. Zijn vriend Anthon van Rappard oordeelde hard over de tekening en de verhoudingen, waarna de omgang tussen beiden bekoelde. Het schilderij hoort tot de Nuenen-periode en tot het Realisme, ver van het lichte, kleurrijke werk dat hij later in Frankrijk maakte. Het origineel meet 82 bij 114 centimeter.
Sinds de oprichting van de Vincent van Gogh Stichting kwam het doek vanuit de nalatenschap van de familie in de collectie van het Van Gogh Museum in Amsterdam, waar het tot de vaste opstelling behoort. Bij willem. wordt het werk als kunstdruk in beperkte oplage uitgevoerd, op aanvraag gedrukt in het eigen atelier in Nederland en binnen drie weken ingelijst aan huis bezorgd.
Over de stroming
Het realisme koos vanaf het midden van de negentiende eeuw de zichtbare, alledaagse werkelijkheid tot onderwerp, zonder haar te verfraaien. Arbeiders, straten en het gewone leven kwamen in beeld, geschilderd zoals ze waren. De toets is direct, de toon nuchter en aards. De stroming brak met het idee dat alleen verheven of historische onderwerpen een groot doek waardig waren.
In deze verzameling staan Gustave Courbet en George Bellows voor die keuze voor het echte. Courbet schilderde het plattelandsleven en de arbeid op ware grootte en dwong daarmee erkenning af. Bellows bracht een generatie later de rauwe, moderne stad in beeld, met de boksring, de haven en de bouwput. Beiden toonden de wereld op ooghoogte en gaven het gewone bestaan een plaats in de grote schilderkunst.
Wie het realisme herkent, let op het alledaagse onderwerp, de aardse kleuren en de directe, onopgesmukte weergave. De stroming was ook een maatschappelijke keuze: door arbeiders en armen groot in beeld te brengen, gaf zij hun een plaats die eerder was voorbehouden aan koningen en heiligen. Die houding baande de weg voor het impressionisme en voor de moderne schilderkunst van de stad. Het impressionisme nam het alledaagse onderwerp over, maar ruilde de vaste vorm en de aardse kleur in voor licht en toets.
Bron: Musee d'Orsay, Parijs.
Meer van Vincent van Gogh
Meer uit Realisme
