Bashi-bazoek van Jean-Léon Gérôme uit 1868-1869 toont een model ten halve lijve, gekleed als een ongeregelde Ottomaanse soldaat, in rijk geborduurde kleding. Deze kunstreproductie wordt op aanvraag in ons atelier gedrukt in een oplage van honderd genummerde exemplaren en ingelijst aan huis bezorgd.
Black Bashi-Bazouk
Techniek, papier en lijst
Pigmentdruk op Hahnemühle Museum Etching, 350 g/m²: mat, zuurvrij, met een zichtbare vezelstructuur die de verfhuid van het origineel benadert. De lijst is een slanke, matzwarte aluminium profiellijst, in Nederland gemaakt. Geen glas: je kijkt naar het papier, niet naar je eigen spiegelbeeld.
Bezorging
Geen pakketje. Elk werk verlaat het atelier ingelijst, in een op maat gemaakte doos, en reist als vracht: niet gesorteerd, niet gestapeld, niet gegooid. Wij bezorgen aan huis, zodat het werk aankomt zoals het bij ons vertrok.
Waarom willem.
Eén papier, één lijst, één maatvoering die klopt. Wij kiezen vooraf, zodat je alleen nog het werk hoeft te kiezen. Geen eindeloze combinaties, geen twijfel: een verzameling oude meesters, gedrukt zoals ze het verdienen.
Black Bashi-Bazouk (Bachi-Bouzouk), 1868–1869
Portret · 66 × 80,6 cm (26,0 × 31,7 in)
Realisme
Metropolitan Museum of Art, New York, inv. 2008.547.1
Catalogustekst
Jean-Léon Gérôme werkte in zijn Parijse atelier met kleding en voorwerpen die hij op reis in het Nabije Oosten had verzameld. Na een tocht van twaalf weken door de regio in 1868 hulde hij een model in geborduurde gewaden uit die verzameling en schilderde het resultaat in 1868-1869. Bashi-bazoek toont dat model ten halve lijve, uitgedost als bashi-bazoek, de benaming voor de ongeregelde hulptroepen die onder Ottomaans bevel dienden. De figuur staat tegen een egale, neutrale achtergrond, zodat niets de aandacht van de kleding en de houding afleidt.
De uitvoering draait om de weergave van stof en textuur. Gérôme schilderde in olieverf met een gladde, nauwkeurige toets die het borduurwerk, de zijde en het metaaldraad afzonderlijk voelbaar maakt. Het licht valt gelijkmatig van opzij en modelleert de plooien zonder harde schaduwen. Die precisie komt voort uit zijn academische scholing, waarin tekening en afwerking zwaarder wogen dan een zichtbare schildertoets. Het doek meet 80,6 bij 66 centimeter.
Binnen het historisme en de oriëntalistische schilderkunst van de negentiende eeuw behoort Gérôme tot de meest gedetailleerde schilders. Het werk ontstond op het hoogtepunt van zijn loopbaan, kort na zijn reis, toen figuurstudies in geborduurde kleding een vast onderdeel van zijn productie waren. Het schilderij kwam in 2008 als schenking van mevrouw Charles Wrightsman in de collectie van het Metropolitan Museum of Art in New York.
Vandaag maakt Bashi-bazoek deel uit van die collectie, waar het de nauwkeurige, gedocumenteerde weergave van kleding en materiaal laat zien waarmee Gérôme in de tweede helft van de negentiende eeuw tot ver buiten Frankrijk naam maakte. Bij willem. wordt het als kunstdruk in beperkte oplage uitgevoerd, op aanvraag gedrukt in ons atelier in Nederland en binnen drie weken ingelijst aan huis bezorgd.
Over de stroming
Het realisme koos vanaf het midden van de negentiende eeuw de zichtbare, alledaagse werkelijkheid tot onderwerp, zonder haar te verfraaien. Arbeiders, straten en het gewone leven kwamen in beeld, geschilderd zoals ze waren. De toets is direct, de toon nuchter en aards. De stroming brak met het idee dat alleen verheven of historische onderwerpen een groot doek waardig waren.
In deze verzameling staan Gustave Courbet en George Bellows voor die keuze voor het echte. Courbet schilderde het plattelandsleven en de arbeid op ware grootte en dwong daarmee erkenning af. Bellows bracht een generatie later de rauwe, moderne stad in beeld, met de boksring, de haven en de bouwput. Beiden toonden de wereld op ooghoogte en gaven het gewone bestaan een plaats in de grote schilderkunst.
Wie het realisme herkent, let op het alledaagse onderwerp, de aardse kleuren en de directe, onopgesmukte weergave. De stroming was ook een maatschappelijke keuze: door arbeiders en armen groot in beeld te brengen, gaf zij hun een plaats die eerder was voorbehouden aan koningen en heiligen. Die houding baande de weg voor het impressionisme en voor de moderne schilderkunst van de stad. Het impressionisme nam het alledaagse onderwerp over, maar ruilde de vaste vorm en de aardse kleur in voor licht en toets.
Bron: Musee d'Orsay, Parijs.
Meer van Jean-Léon Gérôme
Meer uit Realisme
