De Nachtwacht van Rembrandt toont kapitein Frans Banninck Cocq die zijn schutterscompagnie tot de aftocht roept, in beweging en scherp licht. Deze kunstreproductie wordt op aanvraag in ons atelier gedrukt in een oplage van honderd genummerde exemplaren en ingelijst aan huis bezorgd.
De Nachtwacht
Techniek, papier en lijst
Pigmentdruk op Hahnemühle Museum Etching, 350 g/m²: mat, zuurvrij, met een zichtbare vezelstructuur die de verfhuid van het origineel benadert. De lijst is een slanke, matzwarte aluminium profiellijst, in Nederland gemaakt. Geen glas: je kijkt naar het papier, niet naar je eigen spiegelbeeld.
Bezorging
Geen pakketje. Elk werk verlaat het atelier ingelijst, in een op maat gemaakte doos, en reist als vracht: niet gesorteerd, niet gestapeld, niet gegooid. Wij bezorgen aan huis, zodat het werk aankomt zoals het bij ons vertrok.
Waarom willem.
Eén papier, één lijst, één maatvoering die klopt. Wij kiezen vooraf, zodat je alleen nog het werk hoeft te kiezen. Geen eindeloze combinaties, geen twijfel: een verzameling oude meesters, gedrukt zoals ze het verdienen.
De Nachtwacht (De Nachtwacht (Schutters van wijk II onder leiding van kapitein Frans Banninck Cocq)), 1642
Groepsportret (schuttersstuk) · 379,5 × 453,5 cm (149,4 × 178,5 in)
Barok
Rijksmuseum, Amsterdam, inv. SK-C-5
Catalogustekst
Rembrandt voltooide De Nachtwacht in 1642 in opdracht van een compagnie van de Amsterdamse schutterij, de gewapende burgerwacht van de stad, voor de grote zaal van hun verenigingsgebouw, de Kloveniersdoelen. Het doek meet 379,5 bij 453,5 cm en hangt in het Rijksmuseum in Amsterdam. Het toont kapitein Frans Banninck Cocq, die zijn luitenant het bevel geeft om uit te rukken. Anders dan de statige rijen van eerdere schuttersstukken zet Rembrandt de mannen in beweging: de een laadt zijn musket, de ander plant de vaandelstok, een hond blaft tussen de benen. De figuren staan bijna op ware grootte tegenover de kijker.
De compositie draait om het licht. Rembrandt licht de kapitein in het zwart en de luitenant in het geel scherp uit, terwijl andere gezichten in schaduw wegvallen. Tussen hen in vangt een klein meisje in goudgeel het felste licht; aan haar gordel hangt een dode vogel met de klauwen naar voren, een embleem dat naar de kloveniers verwijst. De verf is op de wapens en kragen dik opgebracht en elders dun en doorschijnend. Dat clair-obscur ordent de menigte tot één samenhangend tafereel.
Het jaar 1642 was ook het jaar waarin Rembrandts vrouw Saskia van Uylenburgh stierf, kort na de geboorte van hun zoon Titus. Het doek hing eerst in de Kloveniersdoelen en verhuisde in 1715 naar het stadhuis op de Dam, waar het aan alle vier de zijden werd bijgesneden om tussen twee deuren te passen; aan de linkerkant verdwenen twee figuren. Sinds 2019 herstelt en onderzoekt het Rijksmuseum het doek in Operatie Nachtwacht, achter glas en in het volle zicht van bezoekers van de collectie van het Rijksmuseum.
Vandaag hangt De Nachtwacht in een eigen zaal aan het einde van de Eregalerij in Amsterdam. Bij willem. wordt het werk als kunstreproductie in beperkte oplage uitgevoerd, op aanvraag gedrukt in het eigen atelier in Nederland en binnen drie weken ingelijst aan huis bezorgd.
Over de stroming
De barok kwam op rond 1600 en beheerste de zeventiende-eeuwse schilderkunst. Kunstenaars zochten beweging, drama en een sterk contrast tussen licht en donker. Figuren komen uit een diep donker naar voren, gevangen op het hoogtepunt van hun handeling. Caravaggio bracht dat felle spotlicht in de schilderkunst; anderen namen het over en bouwden het uit tot grote, theatrale composities. Onderwerpen als religie, mythologie en het portret kregen zo een directe, lichamelijke kracht.
Binnen deze verzameling staan meesters die elk hun eigen omgang met het licht vonden. Rembrandt liet de blik en het innerlijk oplichten uit de schaduw; Rubens gaf zijn taferelen een volle, bewegelijke opbouw. De barok verbond een nauwkeurige weergave van stof en huid met een groot gevoel voor spanning en gebaar. Die combinatie van kijken en verbeelden bepaalde de schilderkunst tot ver in de achttiende eeuw en werkt nog altijd door.
Wie de barok herkent, let op het spel van fel licht en diepe schaduw, op de schuine opbouw en op het gevangen moment van hoogste spanning. Vanuit Italie verspreidde de stijl zich over heel Europa, van Spanje tot de Nederlanden, en kreeg in elke school een eigen toon. In deze reeks komen die verschillende handen bij elkaar, telkens herkenbaar aan hetzelfde gevoel voor drama en licht. Verwant in het gebruik van licht en drama is de romantiek, twee eeuwen later; het verschil is dat de barok de handeling toont en de romantiek de stemming.
Bron: Rijksmuseum, Amsterdam.
Meer van Rembrandt van Rijn
Meer uit Barok
