In De Staalmeesters portretteerde Rembrandt in 1662 de vijf keurmeesters van het Amsterdamse lakengilde, het laatste grote groepsportret dat hij zou maken. Deze kunstreproductie wordt op aanvraag in ons atelier gedrukt in een oplage van honderd genummerde exemplaren en ingelijst aan huis bezorgd.
De Staalmeesters
Techniek, papier en lijst
Pigmentdruk op Hahnemühle Museum Etching, 350 g/m²: mat, zuurvrij, met een zichtbare vezelstructuur die de verfhuid van het origineel benadert. De lijst is een slanke, matzwarte aluminium profiellijst, in Nederland gemaakt. Geen glas: je kijkt naar het papier, niet naar je eigen spiegelbeeld.
Bezorging
Geen pakketje. Elk werk verlaat het atelier ingelijst, in een op maat gemaakte doos, en reist als vracht: niet gesorteerd, niet gestapeld, niet gegooid. Wij bezorgen aan huis, zodat het werk aankomt zoals het bij ons vertrok.
Waarom willem.
Eén papier, één lijst, één maatvoering die klopt. Wij kiezen vooraf, zodat je alleen nog het werk hoeft te kiezen. Geen eindeloze combinaties, geen twijfel: een verzameling oude meesters, gedrukt zoals ze het verdienen.
De Staalmeesters (De Staalmeesters (De waardijns van het Amsterdamse lakenbereidersgilde)), 1662
Groepsportret · 191,5 × 279 cm (75,4 × 109,8 in)
Barok
Rijksmuseum, Amsterdam, inv. SK-C-6
Catalogustekst
Zes mannen kijken op van hun werk, alsof zij zojuist zijn gestoord. Rembrandt van Rijn schilderde De Staalmeesters in 1662 op een doek van 191,5 bij 279 cm; het hangt in het Rijksmuseum in Amsterdam. Het toont vijf waardijns van het lakenbereidersgilde en hun knecht, verzameld rond een tafel met een roodbruin Perzisch kleed. Deze staalmeesters keurden de kwaliteit van geverfd laken; hun naam verwijst naar het staal, het proeflapje stof dat zij tegen de gildennorm hielden. Een opengeslagen boek ligt voor hen, de knecht staat blootshoofds op de achtergrond.
De compositie is streng en toch levendig. De mannen zitten in donkere dracht met witte kragen en brede hoeden achter de tafel, tegen een warme okerbruine wand. Rembrandt schilderde het doek zo dat het van onderaf wordt gezien, waardoor de figuren de kijker rechtstreeks aanzien. Onder de verf is te zien dat hij lang zocht naar de juiste ordening: de staande knecht verschoof hij verschillende keren, en ook de houding van enkele hoofden paste hij aan. De toets is beheerst, de kleur ingehouden, het licht valt gelijkmatig over de gezichten.
De Staalmeesters geldt als Rembrandts laatste grote groepsportret en als een hoogtepunt van het Hollandse regentenstuk. Het doek hing meer dan een eeuw in het Staalhof, het gildehuis van de lakenbereiders in Amsterdam. Later ging het over in de stedelijke collectie; het hangt als langdurig bruikleen van de gemeente Amsterdam in de collectie van het Rijksmuseum, waar het inventarisnummer SK-C-6 met de letter C voor bruikleen aan die herkomst herinnert.
Vandaag behoort het werk tot de meest bekeken portretten van de Gouden Eeuw. Bij willem. is De Staalmeesters te verwerven als kunstdruk in een oplage van honderd genummerde exemplaren, op aanvraag gedrukt in ons atelier in Nederland en binnen drie weken ingelijst aan huis bezorgd.
Over de stroming
De barok kwam op rond 1600 en beheerste de zeventiende-eeuwse schilderkunst. Kunstenaars zochten beweging, drama en een sterk contrast tussen licht en donker. Figuren komen uit een diep donker naar voren, gevangen op het hoogtepunt van hun handeling. Caravaggio bracht dat felle spotlicht in de schilderkunst; anderen namen het over en bouwden het uit tot grote, theatrale composities. Onderwerpen als religie, mythologie en het portret kregen zo een directe, lichamelijke kracht.
Binnen deze verzameling staan meesters die elk hun eigen omgang met het licht vonden. Rembrandt liet de blik en het innerlijk oplichten uit de schaduw; Rubens gaf zijn taferelen een volle, bewegelijke opbouw. De barok verbond een nauwkeurige weergave van stof en huid met een groot gevoel voor spanning en gebaar. Die combinatie van kijken en verbeelden bepaalde de schilderkunst tot ver in de achttiende eeuw en werkt nog altijd door.
Wie de barok herkent, let op het spel van fel licht en diepe schaduw, op de schuine opbouw en op het gevangen moment van hoogste spanning. Vanuit Italie verspreidde de stijl zich over heel Europa, van Spanje tot de Nederlanden, en kreeg in elke school een eigen toon. In deze reeks komen die verschillende handen bij elkaar, telkens herkenbaar aan hetzelfde gevoel voor drama en licht. Verwant in het gebruik van licht en drama is de romantiek, twee eeuwen later; het verschil is dat de barok de handeling toont en de romantiek de stemming.
Bron: Rijksmuseum, Amsterdam.
Meer van Rembrandt van Rijn
Meer uit Barok
