Judit onthoofdt Holofernes van Caravaggio toont het bijbelverhaal waarin een jonge weduwe de dronken Assyrische veldheer in zijn slaap doodt. Deze kunstreproductie wordt op aanvraag in ons atelier gedrukt in een oplage van honderd genummerde exemplaren en ingelijst aan huis bezorgd.
Judit onthoofdt Holofernes
Techniek, papier en lijst
Pigmentdruk op Hahnemühle Museum Etching, 350 g/m²: mat, zuurvrij, met een zichtbare vezelstructuur die de verfhuid van het origineel benadert. De lijst is een slanke, matzwarte aluminium profiellijst, in Nederland gemaakt. Geen glas: je kijkt naar het papier, niet naar je eigen spiegelbeeld.
Bezorging
Geen pakketje. Elk werk verlaat het atelier ingelijst, in een op maat gemaakte doos, en reist als vracht: niet gesorteerd, niet gestapeld, niet gegooid. Wij bezorgen aan huis, zodat het werk aankomt zoals het bij ons vertrok.
Waarom willem.
Eén papier, één lijst, één maatvoering die klopt. Wij kiezen vooraf, zodat je alleen nog het werk hoeft te kiezen. Geen eindeloze combinaties, geen twijfel: een verzameling oude meesters, gedrukt zoals ze het verdienen.
Judit onthoofdt Holofernes (Giuditta che decapita Oloferne), ca. 1598–1599
Religieus tafereel · 145 × 195 cm (57,1 × 76,8 in)
Barok
Gallerie Nazionali d'Arte Antica, Palazzo Barberini, Rome, inv. 2533
Catalogustekst
Judit grijpt Holofernes bij het haar en zet het zwaard in zijn hals, terwijl bloed over het witte laken stroomt en haar oude dienares met een doek toekijkt. Caravaggio schilderde het tafereel omstreeks 1598-1599 in Rome, al plaatst een betaling van bankier Ottavio Costa aan de schilder uit 1602 de datering voor sommigen later. De scene speelt zich af in de tent van Holofernes in het Assyrische legerkamp, waar de veldheer in zijn slaap wordt overvallen. Het verhaal komt uit het bijbelboek Judit, waarin de weduwe uit Betulia de belegeraar van haar stad doodt.
Een enkele lichtbron van links haalt Judit, het witte laken en de bloedstroom uit het omringende donker. Caravaggio koos het ogenblik van de daad zelf en niet de voorbereiding of de nasleep: het zwaard staat halverwege de hals, de ogen van Holofernes zijn nog open en zijn hand grijpt in het beddengoed. De schilder werkte met olieverf op doek en bouwde de figuren op uit scherp gescheiden licht en schaduw, de techniek die als clair-obscur bekendstaat. Judit houdt afstand tot haar slachtoffer met gefronste wenkbrauwen, terwijl de gerimpelde dienares vlak achter haar de spanning verdicht.
Het doek meet 145 bij 195 centimeter en behoort tot de vroege Romeinse jaren van Caravaggio, de periode waarin hij de barok een harde, rechtstreekse vorm gaf. Bankier Ottavio Costa gaf het werk in opdracht en beval het in zijn testament nadrukkelijk aan zijn erfgenamen aan, waardoor het generaties lang in familiebezit bleef. Pas in 1950 herkende restaurator Pico Cellini het schilderij in de collectie Coppi, waarna Roberto Longhi het in 1951 toonde op zijn Caravaggio-tentoonstelling in Milaan.
De Italiaanse staat verwierf het doek in 1971, en sindsdien hangt het in Palazzo Barberini in Rome, waar het onder inventarisnummer 2533 is opgenomen in de Gallerie Nazionali d'Arte Antica. Bij willem. wordt Judit onthoofdt Holofernes uitgevoerd als kunstreproductie in een beperkte oplage, op aanvraag gedrukt in het eigen atelier in Nederland en binnen drie weken ingelijst aan huis bezorgd.
Over de stroming
De barok kwam op rond 1600 en beheerste de zeventiende-eeuwse schilderkunst. Kunstenaars zochten beweging, drama en een sterk contrast tussen licht en donker. Figuren komen uit een diep donker naar voren, gevangen op het hoogtepunt van hun handeling. Caravaggio bracht dat felle spotlicht in de schilderkunst; anderen namen het over en bouwden het uit tot grote, theatrale composities. Onderwerpen als religie, mythologie en het portret kregen zo een directe, lichamelijke kracht.
Binnen deze verzameling staan meesters die elk hun eigen omgang met het licht vonden. Rembrandt liet de blik en het innerlijk oplichten uit de schaduw; Rubens gaf zijn taferelen een volle, bewegelijke opbouw. De barok verbond een nauwkeurige weergave van stof en huid met een groot gevoel voor spanning en gebaar. Die combinatie van kijken en verbeelden bepaalde de schilderkunst tot ver in de achttiende eeuw en werkt nog altijd door.
Wie de barok herkent, let op het spel van fel licht en diepe schaduw, op de schuine opbouw en op het gevangen moment van hoogste spanning. Vanuit Italie verspreidde de stijl zich over heel Europa, van Spanje tot de Nederlanden, en kreeg in elke school een eigen toon. In deze reeks komen die verschillende handen bij elkaar, telkens herkenbaar aan hetzelfde gevoel voor drama en licht. Verwant in het gebruik van licht en drama is de romantiek, twee eeuwen later; het verschil is dat de barok de handeling toont en de romantiek de stemming.
Bron: Rijksmuseum, Amsterdam.
Meer van Caravaggio
Meer uit Barok
