Mand met fruit van Caravaggio geldt als een van de vroegste zelfstandige stillevens in de westerse schilderkunst. Deze kunstreproductie wordt op aanvraag in ons atelier gedrukt in een oplage van honderd genummerde exemplaren en ingelijst aan huis bezorgd.
Mand met fruit
Techniek, papier en lijst
Pigmentdruk op Hahnemühle Museum Etching, 350 g/m²: mat, zuurvrij, met een zichtbare vezelstructuur die de verfhuid van het origineel benadert. De lijst is een slanke, matzwarte aluminium profiellijst, in Nederland gemaakt. Geen glas: je kijkt naar het papier, niet naar je eigen spiegelbeeld.
Bezorging
Geen pakketje. Elk werk verlaat het atelier ingelijst, in een op maat gemaakte doos, en reist als vracht: niet gesorteerd, niet gestapeld, niet gegooid. Wij bezorgen aan huis, zodat het werk aankomt zoals het bij ons vertrok.
Waarom willem.
Eén papier, één lijst, één maatvoering die klopt. Wij kiezen vooraf, zodat je alleen nog het werk hoeft te kiezen. Geen eindeloze combinaties, geen twijfel: een verzameling oude meesters, gedrukt zoals ze het verdienen.
Mand met fruit (Canestra di frutta), ca. 1594–1598
Stilleven · 47 × 61 cm (18,5 × 24,0 in)
Barok
Pinacoteca Ambrosiana, Milaan, inv. 151
Catalogustekst
Een rieten mand met zomerfruit rust op de rand van een stenen richel, tegen een egale lichte achtergrond. Caravaggio schilderde Mand met fruit omstreeks 1594 tot 1598 op ware grootte, zonder verhaal en zonder figuur eromheen; het doek meet vermoedelijk 47 bij 61 centimeter, is olieverf op doek en hangt in de Pinacoteca Ambrosiana in Milaan onder inventarisnummer 151. Appels, peren, druiven, een vijg en een perzik liggen door elkaar, sommige rijp en andere al verlept, met bladeren die aan de randen zijn ingedroogd. Een van de appels vertoont een wormgaatje en donkere plekken.
De mand is frontaal en iets van onderaf weergegeven, zodat de voorste twijgen net over de richel lijken te steken. Caravaggio zette het fruit scherp in het licht en liet de achtergrond leeg, een okerkleurig vlak zonder ruimte of dieptewerking. Die keuze dwingt de aandacht naar de tastbare schil van de vruchten, de matte waas op de druiven en de krullende bladeren.
Onder de mand ligt een oudere voorstelling verborgen: onderzoek bracht sporen van geschilderde grotesken aan het licht, waarop Caravaggio zijn stilleven aanbracht. Binnen de barok staat het werk aan het begin van het stilleven als zelfstandig onderwerp, losgemaakt van religieuze of mythologische taferelen. Het kwam in 1618 in Milaan als schenking van kardinaal Federico Borromeo en vormde de eerste kern van de verzameling van de Pinacoteca Ambrosiana.
In de Pinacoteca Ambrosiana behoort de mand tot de kernstukken uit de verzameling van kardinaal Borromeo. Voor de studie van Caravaggio's vroege Romeinse jaren dient het als ijkpunt, omdat het zijn werkwijze toont voordat de grote altaarstukken volgden. Bij willem. wordt het als kunstreproductie in beperkte oplage uitgevoerd, op aanvraag gedrukt in het eigen atelier in Nederland en binnen drie weken ingelijst aan huis bezorgd.
Over de stroming
De barok kwam op rond 1600 en beheerste de zeventiende-eeuwse schilderkunst. Kunstenaars zochten beweging, drama en een sterk contrast tussen licht en donker. Figuren komen uit een diep donker naar voren, gevangen op het hoogtepunt van hun handeling. Caravaggio bracht dat felle spotlicht in de schilderkunst; anderen namen het over en bouwden het uit tot grote, theatrale composities. Onderwerpen als religie, mythologie en het portret kregen zo een directe, lichamelijke kracht.
Binnen deze verzameling staan meesters die elk hun eigen omgang met het licht vonden. Rembrandt liet de blik en het innerlijk oplichten uit de schaduw; Rubens gaf zijn taferelen een volle, bewegelijke opbouw. De barok verbond een nauwkeurige weergave van stof en huid met een groot gevoel voor spanning en gebaar. Die combinatie van kijken en verbeelden bepaalde de schilderkunst tot ver in de achttiende eeuw en werkt nog altijd door.
Wie de barok herkent, let op het spel van fel licht en diepe schaduw, op de schuine opbouw en op het gevangen moment van hoogste spanning. Vanuit Italie verspreidde de stijl zich over heel Europa, van Spanje tot de Nederlanden, en kreeg in elke school een eigen toon. In deze reeks komen die verschillende handen bij elkaar, telkens herkenbaar aan hetzelfde gevoel voor drama en licht. Verwant in het gebruik van licht en drama is de romantiek, twee eeuwen later; het verschil is dat de barok de handeling toont en de romantiek de stemming.
Bron: Rijksmuseum, Amsterdam.
Meer van Caravaggio
Meer uit Barok
