Dame met waaier van Gustav Klimt uit 1917-1918 toont een onbekende vrouw met een waaier tegen een gele grond vol Chinese motieven. Deze kunstreproductie wordt op aanvraag in ons atelier gedrukt in een oplage van honderd genummerde exemplaren en ingelijst aan huis bezorgd.
Dame met waaier
Techniek, papier en lijst
Pigmentdruk op Hahnemühle Museum Etching, 350 g/m²: mat, zuurvrij, met een zichtbare vezelstructuur die de verfhuid van het origineel benadert. De lijst is een slanke, matzwarte aluminium profiellijst, in Nederland gemaakt. Geen glas: je kijkt naar het papier, niet naar je eigen spiegelbeeld.
Bezorging
Geen pakketje. Elk werk verlaat het atelier ingelijst, in een op maat gemaakte doos, en reist als vracht: niet gesorteerd, niet gestapeld, niet gegooid. Wij bezorgen aan huis, zodat het werk aankomt zoals het bij ons vertrok.
Waarom willem.
Eén papier, één lijst, één maatvoering die klopt. Wij kiezen vooraf, zodat je alleen nog het werk hoeft te kiezen. Geen eindeloze combinaties, geen twijfel: een verzameling oude meesters, gedrukt zoals ze het verdienen.
Dame met waaier (Dame mit Fächer), 1917–1918
Portret · 100,2 × 100,2 cm (39,4 × 39,4 inch)
Jugendstil
Privécollectie, onbekend (privécollectie)
Catalogustekst
Gustav Klimt werkte in de laatste jaren van zijn leven vooral aan portretten van vrouwen uit het Weense burgerdom. Dame met waaier, in het Duits Dame mit Fächer, ontstond in 1917-1918 in zijn atelier aan de Feldmühlgasse in Wenen en behoort tot de werken die hij nog voltooide. Het toont een onbekende vrouw met een ontblote schouder, die een waaier tegen haar bovenlichaam houdt. Achter haar strekt zich een gele grond uit met Chinese motieven: een feniks, lotusbloemen en vogels. Het doek meet 100,2 bij 100,2 centimeter en is uitgevoerd in olieverf, in een vierkant formaat.
De figuur vult bijna het hele beeldvlak en is licht gedraaid weergegeven. Klimt bouwde de achtergrond op als een vlak decor van felle kleuren, waarin de Oost-Aziatische motieven zonder diepte naast elkaar staan. De ontblote schouder en het gezicht zijn met zachte overgangen geschilderd, terwijl de omringende vormen plat en ornamenteel blijven. Het contrast tussen de losjes gemodelleerde huid en de vlakke, gele grond is kenmerkend voor zijn late portretten. De feniks en de bloemen ontleende hij aan de Chinese en Japanse kunst die hij verzamelde en die in zijn atelier hing.
Het werk hoort bij de laatste portretten die Klimt maakte, jaren nadat hij met de Wiener Secession met de academische schilderkunst had gebroken. Toen hij in februari 1918 overleed, stond Dame met waaier nog op een ezel in zijn atelier, tussen enkele andere doeken waaraan hij werkte. De invloed van de Oost-Aziatische kunst die hij verzamelde is in dit portret sterker aanwezig dan in veel van zijn eerdere werk. Het schilderij bevindt zich in een particuliere collectie en werd in 2023 het duurste kunstwerk dat ooit op een Europese veiling van eigenaar wisselde.
Vandaag is Dame met waaier zelden publiek te zien en berust het in particulier bezit. Bij willem. is het te verwerven als kunstdruk in een beperkte oplage, op aanvraag gedrukt in het eigen atelier in Nederland en binnen drie weken ingelijst aan huis bezorgd.
Over de stroming
De Jugendstil kwam rond 1900 op in heel Europa, onder namen als art nouveau en Wiener Secession. De stroming maakte van de vloeiende, golvende lijn het hart van het beeld. Planten, haren en ornament kronkelen in sierlijke vormen over het vlak, waarbij kunst en sierkunst in elkaar overlopen. Vorm en versiering wegen er zwaarder dan de diepte, zodat het beeld vlak en decoratief wordt opgebouwd.
In deze verzameling staan Gustav Klimt en Jan Toorop voor de kracht van die lijn. Klimt bouwde zijn figuren en landschappen op uit vlakke, ornamentele patronen, in zijn gouden werken doorweven met bladgoud. Toorop trok fijne, golvende lijnen vol figuren, waarin de sierlijke lijnvoering uit zijn jeugd op Java doorklinkt. De Jugendstil verbond schilderkunst, grafiek en toegepaste kunst en legde de basis voor de moderne vormgeving.
Wie de Jugendstil herkent, let op de zwierige, ononderbroken lijn, op vlakke kleurvelden en op ornament dat uit de natuur is afgeleid. De stijl bloeide in de architectuur, het affiche en het sieraad even sterk als in de schilderkunst. Rond de Eerste Wereldoorlog ebde de mode weg, maar de nadruk op vorm en versiering bleef doorwerken in de latere vormgeving. De symbolisten deelden dezelfde jaren en soms dezelfde kunstenaars, zoals Toorop; het verschil is dat het symbolisme een idee wil verbeelden en de Jugendstil een vorm wil vervolmaken.
Bron: Belvedere, Wenen.
Meer van Gustav Klimt
Meer uit Jugendstil