In De equatoriale jungle stapelt Henri Rousseau ontelbare bladvormen in tientallen tinten groen tot een dichte wand, waarin alleen een ovaal blauwe lucht doorbreekt. Deze kunstreproductie wordt op aanvraag in ons atelier gedrukt in een oplage van honderd genummerde exemplaren en ingelijst aan huis bezorgd.
De equatoriale jungle
Techniek, papier en lijst
Pigmentdruk op Hahnemühle Museum Etching, 350 g/m²: mat, zuurvrij, met een zichtbare vezelstructuur die de verfhuid van het origineel benadert. De lijst is een slanke, matzwarte aluminium profiellijst, in Nederland gemaakt. Geen glas: je kijkt naar het papier, niet naar je eigen spiegelbeeld.
Bezorging
Geen pakketje. Elk werk verlaat het atelier ingelijst, in een op maat gemaakte doos, en reist als vracht: niet gesorteerd, niet gestapeld, niet gegooid. Wij bezorgen aan huis, zodat het werk aankomt zoals het bij ons vertrok.
Waarom willem.
Eén papier, één lijst, één maatvoering die klopt. Wij kiezen vooraf, zodat je alleen nog het werk hoeft te kiezen. Geen eindeloze combinaties, geen twijfel: een verzameling oude meesters, gedrukt zoals ze het verdienen.
De equatoriale jungle (La Jungle équatoriale), 1909
Uniek schilderij, olieverf op doek · 140,6 × 129,5 cm (55,4 × 51,0 in)
Primitivisme
National Gallery of Art, Chester Dale Collection (inv. 1963.10.213), Washington D.C., inv. 1963.10.213
Catalogustekst
Dichte, gelaagde begroeiing vult het hele doek, en hoog in het gebladerte breekt een ovaal leiblauwe lucht door de bladeren. Henri Rousseau (1844-1910) schilderde De equatoriale jungle in 1909, een jaar voor zijn dood. Tussen de planten schuilen twee nauwelijks zichtbare dieren; grote gestileerde bloemen in fuchsiaroze, een witte hyacint en een baksteenrode vogel zetten de enige kleuraccenten in een verder groen tafereel.
De opbouw is dicht en bijna ornamenteel. Rousseau schilderde elk blad afzonderlijk en bracht het gebladerte in tientallen tinten groen, van vergeeld lichtgroen aan de randen tot bijna zwart in de schaduw. De bladvormen stapelen zich in lagen op, van voorgrond naar achtergrond, zodat de kijker eerder door een wand van planten kijkt dan in een ruimte. Het ovaal blauw is het enige gat in die wand en trekt daardoor meteen de blik.
Het werk hoort bij de reeks jungletaferelen waarmee Rousseau, autodidact en in zijn tijd eerst bespot, zijn laatste jaren vulde. In deze late jungles varieerde hij eindeloos op zijn groentonen, en De equatoriale jungle is daarvan een van de meest gelaagde. Het schilderij ging van Rousseau naar de schilder Robert Delaunay in Parijs en werd in 1928 verworven door de Amerikaanse verzamelaar Chester Dale, die het in 1963 naliet aan de collectie van de National Gallery of Art in Washington.
Daar geldt het als een sleutelwerk van de naïeve kunst, de stroming die Rousseau vrijwel in zijn eentje vormgaf en die de avant-garde na hem sterk beïnvloedde. Bij willem. wordt het werk als kunstdruk in beperkte oplage uitgevoerd, op aanvraag gedrukt in het eigen atelier in Nederland en binnen drie weken ingelijst aan huis bezorgd.
Over de stroming
De naieve kunst, ook wel primitivisme genoemd, werkt buiten de academische regels om. Het beeld is vlak en scherp omlijnd, met een minutieuze aandacht voor elk onderdeel. Perspectief en verhouding volgen niet de leer, maar de eigen logica van de maker. Juist die directheid geeft het werk een heldere, eigen kracht die veel geschoolde kunstenaars is gaan boeien.
In deze verzameling staat Henri Rousseau, autodidact en bijgenaamd Le Douanier, voor deze zelfgekozen eenvoud. Hij schilderde dichte oerwouden en droomtaferelen die hij nooit met eigen ogen zag, maar ontleende aan de Parijse plantentuin, prentenboeken en tijdschriften. Eerst bespot, werd hij later bewonderd door de avant-garde rond Picasso. Zijn werk toonde dat een eigen, ongeschoolde blik tot grote, verbeeldingsrijke kunst kan leiden.
Wie de naieve kunst herkent, let op de vlakke opbouw, de scherpe omtrek en de eigenzinnige, niet-academische verhoudingen. Wat op onvermogen lijkt, is vaak een bewuste, heldere keuze die het beeld zijn eigen bekoring geeft. De waardering die Rousseau ten deel viel, opende de blik van de avant-garde voor volkskunst en voor het werk van ongeschoolde makers. Verwant is het post-impressionisme van Gauguin, dat dezelfde vlakke opbouw zocht; het verschil is dat Gauguin die eenvoud koos na een geschoolde start, en Rousseau haar nooit anders kende.
Meer van Henri Rousseau
Meer uit Primitivisme