In De slapende bohémienne buigt een leeuw zich in het maanlicht over een reizigster in diepe slaap, haar mandoline en kruik binnen handbereik. Deze kunstreproductie wordt op aanvraag in ons atelier gedrukt in een oplage van honderd genummerde exemplaren en ingelijst aan huis bezorgd.
De slapende bohémienne
Techniek, papier en lijst
Pigmentdruk op Hahnemühle Museum Etching, 350 g/m²: mat, zuurvrij, met een zichtbare vezelstructuur die de verfhuid van het origineel benadert. De lijst is een slanke, matzwarte aluminium profiellijst, in Nederland gemaakt. Geen glas: je kijkt naar het papier, niet naar je eigen spiegelbeeld.
Bezorging
Geen pakketje. Elk werk verlaat het atelier ingelijst, in een op maat gemaakte doos, en reist als vracht: niet gesorteerd, niet gestapeld, niet gegooid. Wij bezorgen aan huis, zodat het werk aankomt zoals het bij ons vertrok.
Waarom willem.
Eén papier, één lijst, één maatvoering die klopt. Wij kiezen vooraf, zodat je alleen nog het werk hoeft te kiezen. Geen eindeloze combinaties, geen twijfel: een verzameling oude meesters, gedrukt zoals ze het verdienen.
De slapende bohémienne (La Bohémienne endormie), 1897
Droomscène · 129,5 × 200,7 cm (51 × 79 in)
Primitivisme
Museum of Modern Art (MoMA), New York, inv. 646.1939
Catalogustekst
Henri Rousseau (1844-1910) verbeeldde in 1897 een reizigster in diepe slaap onder een volle maan. De vrouw ligt in het zand, gehuld in een veelkleurig gestreepte mantel, haar wandelstok nog in de hand. Naast haar rusten een mandoline en een kruik water. Een leeuw is komen aanlopen en snuffelt aan haar, de staart opgestoken, maar de slaap blijft ongestoord. Rousseau, autodidact en bijgenaamd "Le Douanier" naar zijn baan bij de Parijse toldienst, gaf het tafereel de titel De slapende bohémienne (La Bohémienne endormie).
De compositie bestaat uit vlakke, strak omlijnde vormen. Rousseau zette de horizontale figuur af tegen een lege, maanverlichte vlakte met flauwe heuvels en een strook water. De strepen van de mantel keren terug in de snaren van de mandoline en in de tekening van de leeuwenvacht, zodat het beeld ondanks de stilte een vast ritme houdt. Kleur ligt in heldere, gescheiden vlakken naast elkaar, zonder overgang of schaduwspel. Juist die eenvoud, door tijdgenoten eerst als onbeholpen weggezet, geeft het werk zijn strakke, bijna droomloze rust.
Binnen het oeuvre van Rousseau hoort dit doek bij zijn poëtischste werken, verwant aan de latere jungletaferelen maar leger en stiller van toon. Het staat aan de basis van de naïeve kunst, de stroming waarin geschoolde perspectiefregels wijken voor directe verbeelding. Rousseau bood het schilderij in 1897 tevergeefs te koop aan de gemeente van zijn geboortestad Laval; het werd pas decennia later herontdekt en kwam in 1939 als schenking van Mrs. Simon Guggenheim in de collectie van het Museum of Modern Art, waar het onder inventarisnummer 646.1939 wordt bewaard.
Vandaag geldt De slapende bohémienne als een van de stilste hoogtepunten van de moderne schilderkunst, een tafereel dat dreiging en vrede in één maanverlicht beeld verenigt. Het origineel meet 129,5 bij 200,7 centimeter en blijft in New York. Bij willem. wordt het werk als kunstdruk in beperkte oplage uitgevoerd, op aanvraag gedrukt in het eigen atelier in Nederland en binnen drie weken ingelijst aan huis bezorgd.
Over de stroming
De naieve kunst, ook wel primitivisme genoemd, werkt buiten de academische regels om. Het beeld is vlak en scherp omlijnd, met een minutieuze aandacht voor elk onderdeel. Perspectief en verhouding volgen niet de leer, maar de eigen logica van de maker. Juist die directheid geeft het werk een heldere, eigen kracht die veel geschoolde kunstenaars is gaan boeien.
In deze verzameling staat Henri Rousseau, autodidact en bijgenaamd Le Douanier, voor deze zelfgekozen eenvoud. Hij schilderde dichte oerwouden en droomtaferelen die hij nooit met eigen ogen zag, maar ontleende aan de Parijse plantentuin, prentenboeken en tijdschriften. Eerst bespot, werd hij later bewonderd door de avant-garde rond Picasso. Zijn werk toonde dat een eigen, ongeschoolde blik tot grote, verbeeldingsrijke kunst kan leiden.
Wie de naieve kunst herkent, let op de vlakke opbouw, de scherpe omtrek en de eigenzinnige, niet-academische verhoudingen. Wat op onvermogen lijkt, is vaak een bewuste, heldere keuze die het beeld zijn eigen bekoring geeft. De waardering die Rousseau ten deel viel, opende de blik van de avant-garde voor volkskunst en voor het werk van ongeschoolde makers. Verwant is het post-impressionisme van Gauguin, dat dezelfde vlakke opbouw zocht; het verschil is dat Gauguin die eenvoud koos na een geschoolde start, en Rousseau haar nooit anders kende.
Meer van Henri Rousseau
Meer uit Primitivisme