In een dieprode avondschemering werpt een hongerige leeuw zich op een antilope, terwijl een panter, een uil en verscholen vogels het tafereel gadeslaan. Deze kunstreproductie wordt op aanvraag in ons atelier gedrukt in een oplage van honderd genummerde exemplaren en ingelijst aan huis bezorgd.
De hongerige leeuw werpt zich op de antilope
Techniek, papier en lijst
Pigmentdruk op Hahnemühle Museum Etching, 350 g/m²: mat, zuurvrij, met een zichtbare vezelstructuur die de verfhuid van het origineel benadert. De lijst is een slanke, matzwarte aluminium profiellijst, in Nederland gemaakt. Geen glas: je kijkt naar het papier, niet naar je eigen spiegelbeeld.
Bezorging
Geen pakketje. Elk werk verlaat het atelier ingelijst, in een op maat gemaakte doos, en reist als vracht: niet gesorteerd, niet gestapeld, niet gegooid. Wij bezorgen aan huis, zodat het werk aankomt zoals het bij ons vertrok.
Waarom willem.
Eén papier, één lijst, één maatvoering die klopt. Wij kiezen vooraf, zodat je alleen nog het werk hoeft te kiezen. Geen eindeloze combinaties, geen twijfel: een verzameling oude meesters, gedrukt zoals ze het verdienen.
De hongerige leeuw werpt zich op de antilope (Le lion, ayant faim, se jette sur l'antilope), 1898–1905
Junglescène · 200 × 301 cm (78,7 × 118,5 in)
Primitivisme
Fondation Beyeler, Riehen, inv. 88.4
Catalogustekst
Een leeuw heeft zich vastgebeten in de nek van een antilope, terwijl achter hen de zon als een dieprode schijf ondergaat. De roofkat zet zijn tanden in de hals van de prooi, die met de kop achterover valt en de poten in de lucht werpt. Rondom staat het oerwoud roerloos. Henri Rousseau, die leefde van 1844 tot 1910, schilderde dit grote doek tussen 1898 en 1905 in Parijs, ver van elke echte jungle.
De compositie bouwt zich op in vlakke, scherp begrensde lagen. Rousseau, autodidact en in het dagelijks leven ambtenaar bij de Parijse toldienst, verbeeldde zijn oerwouden uit de kassen en de dierentuin van de Jardin des Plantes, uit prentenboeken en tijdschriften; hij verliet Frankrijk nooit. Elk blad is afzonderlijk getekend, in tientallen tinten groen die het beeld dicht en ondoordringbaar maken. Rechts wacht een panter af. Een uil houdt een stuk vlees in de snavel; andere vogels en een aapachtige figuur schuilen in het gebladerte, terwijl de ondergaande zon de hemel dieprood kleurt.
Het doek toont Rousseau op de grens tussen spot en bewondering. Op de Salon d'Automne van 1905 hing het in dezelfde zaal als het werk van Henri Matisse en de andere jonge schilders; aan die zaal ontleende het fauvisme kort daarna zijn naam. Rousseau, bijgenaamd Le Douanier naar zijn baan bij de toldienst, werd door de academische kritiek weggezet als naïef, maar door de avant-garde serieus genomen. Zijn primitivisme, vlak en frontaal, zonder klassiek perspectief, opende voor een jongere generatie de weg naar een vrijere omgang met vorm en kleur.
Vandaag bevindt het schilderij zich in de Fondation Beyeler bij Bazel, die het tot de hoogtepunten van haar collectie rekent en het meerjarig liet restaureren; het is opgenomen in de collectie van Fondation Beyeler. Bij willem. wordt het werk als kunstdruk in beperkte oplage uitgevoerd, op aanvraag gedrukt in het eigen atelier in Nederland en binnen drie weken ingelijst aan huis bezorgd.
Over de stroming
De naieve kunst, ook wel primitivisme genoemd, werkt buiten de academische regels om. Het beeld is vlak en scherp omlijnd, met een minutieuze aandacht voor elk onderdeel. Perspectief en verhouding volgen niet de leer, maar de eigen logica van de maker. Juist die directheid geeft het werk een heldere, eigen kracht die veel geschoolde kunstenaars is gaan boeien.
In deze verzameling staat Henri Rousseau, autodidact en bijgenaamd Le Douanier, voor deze zelfgekozen eenvoud. Hij schilderde dichte oerwouden en droomtaferelen die hij nooit met eigen ogen zag, maar ontleende aan de Parijse plantentuin, prentenboeken en tijdschriften. Eerst bespot, werd hij later bewonderd door de avant-garde rond Picasso. Zijn werk toonde dat een eigen, ongeschoolde blik tot grote, verbeeldingsrijke kunst kan leiden.
Wie de naieve kunst herkent, let op de vlakke opbouw, de scherpe omtrek en de eigenzinnige, niet-academische verhoudingen. Wat op onvermogen lijkt, is vaak een bewuste, heldere keuze die het beeld zijn eigen bekoring geeft. De waardering die Rousseau ten deel viel, opende de blik van de avant-garde voor volkskunst en voor het werk van ongeschoolde makers. Verwant is het post-impressionisme van Gauguin, dat dezelfde vlakke opbouw zocht; het verschil is dat Gauguin die eenvoud koos na een geschoolde start, en Rousseau haar nooit anders kende.
Meer van Henri Rousseau
Meer uit Primitivisme