De schreeuw van Edvard Munch uit 1893 is de beroemdste van de vier kleurversies van dit motief, geschilderd in Kristiania, het huidige Oslo. Deze kunstreproductie wordt op aanvraag in ons atelier gedrukt in een oplage van honderd genummerde exemplaren en ingelijst aan huis bezorgd.
De schreeuw
Techniek, papier en lijst
Pigmentdruk op Hahnemühle Museum Etching, 350 g/m²: mat, zuurvrij, met een zichtbare vezelstructuur die de verfhuid van het origineel benadert. De lijst is een slanke, matzwarte aluminium profiellijst, in Nederland gemaakt. Geen glas: je kijkt naar het papier, niet naar je eigen spiegelbeeld.
Bezorging
Geen pakketje. Elk werk verlaat het atelier ingelijst, in een op maat gemaakte doos, en reist als vracht: niet gesorteerd, niet gestapeld, niet gegooid. Wij bezorgen aan huis, zodat het werk aankomt zoals het bij ons vertrok.
Waarom willem.
Eén papier, één lijst, één maatvoering die klopt. Wij kiezen vooraf, zodat je alleen nog het werk hoeft te kiezen. Geen eindeloze combinaties, geen twijfel: een verzameling oude meesters, gedrukt zoals ze het verdienen.
De schreeuw (Skrik), 1893
Figuurstuk · 91 × 73,5 cm (35,8 × 28,9 in)
Expressionisme
Nasjonalmuseet (inv. NG.M.00939), Oslo, inv. NG.M.00939
Catalogustekst
Edvard Munch beschreef de aanleiding voor dit werk als een avondwandeling langs de weg over Ekebergåsen: hij zag de lucht bloedrood worden en voelde een oneindige schreeuw door de natuur gaan. Uit die ervaring ontstond in 1893 De schreeuw, in het Noors Skrik. Munch werkte met tempera, olieverf en pastel op karton, 91 bij 73,5 cm; het werk hangt in het Nasjonalmuseet in Oslo. Hij situeerde het tafereel op een brug hoog boven de Oslofjord, aan de rand van Kristiania, het huidige Oslo.
Op de voorgrond staat een genderloze figuur, de handen tegen het hoofd geklemd en de mond wijd open. Achter de figuur wervelt een bloedrode lucht boven de fjord, terwijl twee gestalten in de verte onbewogen over de brug verder lopen. Munch bracht het beeld aan met tempera, olieverf en pastel op karton, zodat de kleur mat en droog op de ondergrond blijft liggen. De golvende lijnen van lucht en water zetten zich voort in het lichaam van de figuur; diagonaal en horizon botsen op hetzelfde punt.
De schreeuw geldt als een vroeg sleutelwerk van het expressionisme, de stroming die de innerlijke ervaring boven de natuurgetrouwe weergave stelt. Munch werkte hetzelfde motief uit in vier kleurversies, waarvan deze geschilderde uit 1893 de bekendste is. Hij deelt het decor van de bloedrode lucht en de heuvel Ekebergåsen met twee verwante werken, Wanhoop en Angst. In 1994 werd dit karton kortstondig uit het museum gestolen en binnen enkele maanden teruggevonden.
Vandaag hangt De schreeuw in het Nasjonalmuseet in Oslo, onder inventarisnummer NG.M.00939, te zien in de collectie van het Nasjonalmuseet. Bij willem. wordt het werk als kunstdruk in beperkte oplage uitgevoerd, op aanvraag gedrukt in het eigen atelier in Nederland en binnen drie weken ingelijst aan huis bezorgd.
Over de stroming
Het expressionisme stelde het gevoel boven de natuurgetrouwe weergave. Kleur wordt er fel en onnatuurlijk ingezet, de vorm vervormd en de toets nadrukkelijk. Niet de zichtbare werkelijkheid staat centraal, maar de innerlijke ervaring: angst, verlangen, eenzaamheid en onrust worden zichtbaar gemaakt. De stroming kwam rond 1900 op en liep vooruit op een groot deel van de moderne kunst.
In deze verzameling brengt willem. werk van Edvard Munch, Chaim Soutine en James Ensor bijeen. Munch bracht de grote thema's van liefde, angst en dood terug tot een enkel geladen beeld. Soutine kneedde zijn verf tot een wervelende, haast trillende materie. Ensor duwde gemaskerde menigten in felle kleuren tegen het beeldvlak. Elk van hen zette de eigen ervaring om in kleur en lijn, en maakte daarmee de weg vrij voor de kunst van de twintigste eeuw.
Wie het expressionisme herkent, let op de felle, soms schrille kleur, op de vervormde vorm en op de zichtbare, gejaagde toets. De stroming had haar zwaartepunt in Duitsland en Noord-Europa en kende geen strak program, maar een gedeelde drang naar uitdrukking. Haar nadruk op het innerlijk werkte door in de kunst van de hele twintigste eeuw, tot in het latere abstracte expressionisme. Het verschil met het impressionisme zit in de richting van de blik: de impressionist schildert wat het oog ziet, de expressionist wat de ervaring ermee doet.
Bron: Nasjonalmuseet, Oslo.
Meer van Edvard Munch
Meer uit Expressionisme
