In Zelfportret-landschap plaatste Henri Rousseau zichzelf ten voeten uit tegen een modern Parijs stadsbeeld met Eiffeltoren, luchtballon en versierd schip. Deze kunstreproductie wordt op aanvraag in ons atelier gedrukt in een oplage van honderd genummerde exemplaren en ingelijst aan huis bezorgd.
Zelfportret-landschap
Techniek, papier en lijst
Pigmentdruk op Hahnemühle Museum Etching, 350 g/m²: mat, zuurvrij, met een zichtbare vezelstructuur die de verfhuid van het origineel benadert. De lijst is een slanke, matzwarte aluminium profiellijst, in Nederland gemaakt. Geen glas: je kijkt naar het papier, niet naar je eigen spiegelbeeld.
Bezorging
Geen pakketje. Elk werk verlaat het atelier ingelijst, in een op maat gemaakte doos, en reist als vracht: niet gesorteerd, niet gestapeld, niet gegooid. Wij bezorgen aan huis, zodat het werk aankomt zoals het bij ons vertrok.
Waarom willem.
Eén papier, één lijst, één maatvoering die klopt. Wij kiezen vooraf, zodat je alleen nog het werk hoeft te kiezen. Geen eindeloze combinaties, geen twijfel: een verzameling oude meesters, gedrukt zoals ze het verdienen.
Zelfportret-landschap (Moi-même, portrait-paysage), 1890
Uniek schilderij, olieverf op doek · 146 × 113 cm (57,5 × 44,5 in)
Primitivisme
Národní galerie / National Gallery Prague, Praag, inv. O 3221
Catalogustekst
In 1890 schilderde Henri Rousseau zichzelf ten voeten uit op een kade aan de Seine in Parijs, in een zwart pak met baret, palet en penseel in de hand. Dit Zelfportret-landschap, olieverf op doek van 146 bij 113 cm, hangt in de Národní galerie in Praag. Achter hem ligt de moderne stad: een gepavoiseerd schip, een luchtballon, een metalen brug en de pas voltooide Eiffeltoren, met een rode zon achter een wolk. Hij noemde het Moi-même, portrait-paysage en toonde het datzelfde jaar op de Salon des Indépendants.
De compositie zet de figuur groot en frontaal op de voorgrond, ingebed in een landschap dat tot ver achter hem doorloopt. Rousseau noemde dit type een portrait-paysage, een portret-landschap dat hij zelf meende te hebben uitgevonden en waarin de mens en zijn stad in één beeld samenkomen. De uitvoering is die van de autodidact: strakke contouren, egale kleurvlakken en een vlakke, bijna heraldische ordening van de motieven. Perspectief en schaal volgen niet de academische regel, maar de eigen logica van de schilder, die zichzelf groter maakt dan de toren aan de horizon.
Binnen het oeuvre van Rousseau hoort dit werk tot de vroege zelfbevestigingen van een schilder die als autodidact eerst werd bespot. Op het palet in zijn hand staan twee namen, Clémence en Joséphine, die van zijn beide echtgenotes. De zelfverzekerde houding toont hem als kunstenaar die zijn eigen plaats opeist, tegen het oordeel van de critici in. De stroming die naar hem verwijst, de naïeve kunst of het Primitivisme, kreeg in dit portret vroeg een programmatisch beeld: de moderne wereld, plat en helder weergegeven, met de maker in het midden.
Het origineel bevindt zich in de Národní galerie in Praag, olieverf op doek van 146 bij 113 centimeter. Wie het zelfportret wil terugzien, vindt het in de collectie van de Národní galerie. Bij willem. wordt Zelfportret-landschap als kunstdruk in beperkte oplage uitgevoerd, op aanvraag gedrukt in het eigen atelier in Nederland en binnen drie weken ingelijst aan huis bezorgd.
Over de stroming
De naieve kunst, ook wel primitivisme genoemd, werkt buiten de academische regels om. Het beeld is vlak en scherp omlijnd, met een minutieuze aandacht voor elk onderdeel. Perspectief en verhouding volgen niet de leer, maar de eigen logica van de maker. Juist die directheid geeft het werk een heldere, eigen kracht die veel geschoolde kunstenaars is gaan boeien.
In deze verzameling staat Henri Rousseau, autodidact en bijgenaamd Le Douanier, voor deze zelfgekozen eenvoud. Hij schilderde dichte oerwouden en droomtaferelen die hij nooit met eigen ogen zag, maar ontleende aan de Parijse plantentuin, prentenboeken en tijdschriften. Eerst bespot, werd hij later bewonderd door de avant-garde rond Picasso. Zijn werk toonde dat een eigen, ongeschoolde blik tot grote, verbeeldingsrijke kunst kan leiden.
Wie de naieve kunst herkent, let op de vlakke opbouw, de scherpe omtrek en de eigenzinnige, niet-academische verhoudingen. Wat op onvermogen lijkt, is vaak een bewuste, heldere keuze die het beeld zijn eigen bekoring geeft. De waardering die Rousseau ten deel viel, opende de blik van de avant-garde voor volkskunst en voor het werk van ongeschoolde makers. Verwant is het post-impressionisme van Gauguin, dat dezelfde vlakke opbouw zocht; het verschil is dat Gauguin die eenvoud koos na een geschoolde start, en Rousseau haar nooit anders kende.
Meer van Henri Rousseau
Meer uit Primitivisme