Angst van Edvard Munch uit 1894 vormt de synthese van twee schilderijen: een menigte nadert de kijker onder de hemel van De Schreeuw. Deze kunstreproductie wordt op aanvraag in ons atelier gedrukt in een oplage van honderd genummerde exemplaren en ingelijst aan huis bezorgd.
Angst
Techniek, papier en lijst
Pigmentdruk op Hahnemühle Museum Etching, 350 g/m²: mat, zuurvrij, met een zichtbare vezelstructuur die de verfhuid van het origineel benadert. De lijst is een slanke, matzwarte aluminium profiellijst, in Nederland gemaakt. Geen glas: je kijkt naar het papier, niet naar je eigen spiegelbeeld.
Bezorging
Geen pakketje. Elk werk verlaat het atelier ingelijst, in een op maat gemaakte doos, en reist als vracht: niet gesorteerd, niet gestapeld, niet gegooid. Wij bezorgen aan huis, zodat het werk aankomt zoals het bij ons vertrok.
Waarom willem.
Eén papier, één lijst, één maatvoering die klopt. Wij kiezen vooraf, zodat je alleen nog het werk hoeft te kiezen. Geen eindeloze combinaties, geen twijfel: een verzameling oude meesters, gedrukt zoals ze het verdienen.
Angst, 1894
Figuurstuk · 94 × 74 cm (37,0 × 29,1 in)
Expressionisme
Munch Museum, Oslo, inv. MM.M.00515
Catalogustekst
Een menigte met bleke, maskerachtige gezichten schuift naar de voorgrond. De voorste figuren, in donkere jassen en hoge hoeden, kijken met starre ogen recht vooruit, de monden vlak en gesloten. Achter hen welft zich een lucht in banen van bloedrood en geel boven een blauwe strook land. Munch situeerde het tafereel op de Karl Johans gate in Kristiania (het huidige Oslo), met de heuvel Ekebergåsen aan de horizon. Hij schilderde Angst in 1894 in olieverf op doek; het werk meet 94 bij 74 centimeter.
De frontale opstelling van de figuren ordent de hele compositie. De menigte vult de onderste helft van het doek en dringt het beeldvlak uit, zodat de kijker geen ruimte krijgt om terug te wijken. Munch bracht de verf in brede, golvende banen aan en hield de gezichten vlak, bijna zonder modellering. Zijn kleurbereik bleef klein: het rood en geel van de lucht, het blauwgroen van het landschap, het vale wit van de huid. Door de contouren donker te omlijnen werden de figuren silhouetten, meer teken dan portret.
Angst brengt twee eerdere motieven van Munch samen. De oprukkende menigte komt uit Avond op Karl Johan, de brandende lucht boven Ekebergåsen uit De Schreeuw. Beide werken behoren tot Munchs Frieze of Life. Waar De Schreeuw die spanning in één figuur bundelt, verdeelt Angst haar over een voltallige stoet, wat het binnen het Expressionisme tot een vroeg voorbeeld maakt van een schilderij dat een gemoedstoestand in beeld brengt. Het doek maakt deel uit van de collectie van het Munchmuseum, dat het grootste deel van Munchs nalatenschap bewaart.
Vandaag hangt Angst in het Munchmuseum in Oslo, onder inventarisnummer MM.M.00515. Bij willem. is het te verwerven als kunstdruk in een beperkte oplage, op aanvraag gedrukt in het eigen atelier in Nederland en binnen drie weken ingelijst aan huis bezorgd.
Over de stroming
Het expressionisme stelde het gevoel boven de natuurgetrouwe weergave. Kleur wordt er fel en onnatuurlijk ingezet, de vorm vervormd en de toets nadrukkelijk. Niet de zichtbare werkelijkheid staat centraal, maar de innerlijke ervaring: angst, verlangen, eenzaamheid en onrust worden zichtbaar gemaakt. De stroming kwam rond 1900 op en liep vooruit op een groot deel van de moderne kunst.
In deze verzameling brengt willem. werk van Edvard Munch, Chaim Soutine en James Ensor bijeen. Munch bracht de grote thema's van liefde, angst en dood terug tot een enkel geladen beeld. Soutine kneedde zijn verf tot een wervelende, haast trillende materie. Ensor duwde gemaskerde menigten in felle kleuren tegen het beeldvlak. Elk van hen zette de eigen ervaring om in kleur en lijn, en maakte daarmee de weg vrij voor de kunst van de twintigste eeuw.
Wie het expressionisme herkent, let op de felle, soms schrille kleur, op de vervormde vorm en op de zichtbare, gejaagde toets. De stroming had haar zwaartepunt in Duitsland en Noord-Europa en kende geen strak program, maar een gedeelde drang naar uitdrukking. Haar nadruk op het innerlijk werkte door in de kunst van de hele twintigste eeuw, tot in het latere abstracte expressionisme. Het verschil met het impressionisme zit in de richting van de blik: de impressionist schildert wat het oog ziet, de expressionist wat de ervaring ermee doet.
Bron: Nasjonalmuseet, Oslo.
Meer van Edvard Munch
Meer uit Expressionisme
