De zon van Edvard Munch vormt het stralende middelpunt van zijn elfdelige Aula-reeks uit 1911, zijn eerste grote opdracht voor een openbare ruimte. Deze kunstreproductie wordt op aanvraag in ons atelier gedrukt in een oplage van honderd genummerde exemplaren en ingelijst aan huis bezorgd.
De zon
Techniek, papier en lijst
Pigmentdruk op Hahnemühle Museum Etching, 350 g/m²: mat, zuurvrij, met een zichtbare vezelstructuur die de verfhuid van het origineel benadert. De lijst is een slanke, matzwarte aluminium profiellijst, in Nederland gemaakt. Geen glas: je kijkt naar het papier, niet naar je eigen spiegelbeeld.
Bezorging
Geen pakketje. Elk werk verlaat het atelier ingelijst, in een op maat gemaakte doos, en reist als vracht: niet gesorteerd, niet gestapeld, niet gegooid. Wij bezorgen aan huis, zodat het werk aankomt zoals het bij ons vertrok.
Waarom willem.
Eén papier, één lijst, één maatvoering die klopt. Wij kiezen vooraf, zodat je alleen nog het werk hoeft te kiezen. Geen eindeloze combinaties, geen twijfel: een verzameling oude meesters, gedrukt zoals ze het verdienen.
De zon (Solen), 1911
Landschap · 455 × 780 cm (179,1 × 307,1 in)
Expressionisme
Universitetet i Oslo, Aula (wanddecoratie, in situ), Oslo
Catalogustekst
In de Aula van de universiteit van Oslo beslaat De zon de volle breedte van de kopwand. Edvard Munch (1863-1944) schilderde het centrale paneel in 1911, als hart van een elfdelige reeks die hij tussen 1909 en 1916 voor de universiteit maakte. Het werk toont een zonsopgang boven een rotsachtige archipel, gezien vanaf zijn atelier bij Kragerø. Uit een lage horizon van eilanden en kust rijst de zon op; menselijke figuren ontbreken. Het doek meet 455 bij 780 centimeter.
De stralen waaieren als een web van licht over het volledige doek uit. Munch bouwde de compositie op uit banen kleur die vanuit het midden naar de randen lopen, in oranje, geel, groen en blauw. De verf staat in korte, losse toetsen naast elkaar, zodat het oppervlak trilt in plaats van glad te liggen. Het licht is hard en frontaal; de zon vult de zaal eerder dan dat ze die verwarmt. Om op formaten tot vijftig vierkante meter te kunnen werken bouwde Munch een openluchtatelier op zijn terrein.
De zon markeert een wending in Munchs werk naar licht en levenskracht. Hij kreeg de opdracht kort na de crisisjaren rond 1908; waar veel van zijn eerdere schilderijen om angst en verlies draaien, staat hier een opkomende zon als beeld van kennis en groei. Binnen het expressionisme is het een uitzonderlijk geval: het enige monumentale ensemble uit die stroming dat nog op zijn oorspronkelijke plek bewaard bleef. Munch werkte jaren aan de motieven en liet enkele honderden studies en schetsen na die met het Aula-project samenhangen.
De elf doeken hangen sinds 1916 in de Aula en maken vast deel uit van het gebouw, te zien in de collectie van de universiteit van Oslo. De zon vormt daarvan het centrale paneel, geflankeerd door zijpanelen die het uitwaaierende licht opvangen. Bij willem. wordt het werk als kunstdruk in een beperkte oplage uitgevoerd, op aanvraag gedrukt in het eigen atelier in Nederland en binnen drie weken ingelijst aan huis bezorgd.
Over de stroming
Het expressionisme stelde het gevoel boven de natuurgetrouwe weergave. Kleur wordt er fel en onnatuurlijk ingezet, de vorm vervormd en de toets nadrukkelijk. Niet de zichtbare werkelijkheid staat centraal, maar de innerlijke ervaring: angst, verlangen, eenzaamheid en onrust worden zichtbaar gemaakt. De stroming kwam rond 1900 op en liep vooruit op een groot deel van de moderne kunst.
In deze verzameling brengt willem. werk van Edvard Munch, Chaim Soutine en James Ensor bijeen. Munch bracht de grote thema's van liefde, angst en dood terug tot een enkel geladen beeld. Soutine kneedde zijn verf tot een wervelende, haast trillende materie. Ensor duwde gemaskerde menigten in felle kleuren tegen het beeldvlak. Elk van hen zette de eigen ervaring om in kleur en lijn, en maakte daarmee de weg vrij voor de kunst van de twintigste eeuw.
Wie het expressionisme herkent, let op de felle, soms schrille kleur, op de vervormde vorm en op de zichtbare, gejaagde toets. De stroming had haar zwaartepunt in Duitsland en Noord-Europa en kende geen strak program, maar een gedeelde drang naar uitdrukking. Haar nadruk op het innerlijk werkte door in de kunst van de hele twintigste eeuw, tot in het latere abstracte expressionisme. Het verschil met het impressionisme zit in de richting van de blik: de impressionist schildert wat het oog ziet, de expressionist wat de ervaring ermee doet.
Bron: Nasjonalmuseet, Oslo.
Meer van Edvard Munch
Meer uit Expressionisme
