De rode boom van Piet Mondriaan toont een kale appelboom die vlammend rood tegen een diepblauwe avondlucht oplaait. Deze kunstreproductie wordt op aanvraag in ons atelier gedrukt in een oplage van honderd genummerde exemplaren en ingelijst aan huis bezorgd.
De rode boom
Techniek, papier en lijst
Pigmentdruk op Hahnemühle Museum Etching, 350 g/m²: mat, zuurvrij, met een zichtbare vezelstructuur die de verfhuid van het origineel benadert. De lijst is een slanke, matzwarte aluminium profiellijst, in Nederland gemaakt. Geen glas: je kijkt naar het papier, niet naar je eigen spiegelbeeld.
Bezorging
Geen pakketje. Elk werk verlaat het atelier ingelijst, in een op maat gemaakte doos, en reist als vracht: niet gesorteerd, niet gestapeld, niet gegooid. Wij bezorgen aan huis, zodat het werk aankomt zoals het bij ons vertrok.
Waarom willem.
Eén papier, één lijst, één maatvoering die klopt. Wij kiezen vooraf, zodat je alleen nog het werk hoeft te kiezen. Geen eindeloze combinaties, geen twijfel: een verzameling oude meesters, gedrukt zoals ze het verdienen.
De rode boom (Avond (De rode boom)), 1908–1910
Landschap · 70 × 99 cm (27,6 × 39,0 inch)
Expressionisme
Kunstmuseum Den Haag, Den Haag, inv. 0332041
Catalogustekst
Piet Mondriaan schilderde De rode boom tussen 1908 en 1910, in de jaren dat hij het vertrouwde Nederlandse landschap achter zich begon te laten. Het origineel van 70 bij 99 cm hangt in Kunstmuseum Den Haag en toont een kale appelboom, de takken wijd uitgewaaierd tegen een diepblauwe avondlucht. Stam en vertakkingen zijn niet bruin of grijs, maar vlammend rood. In de museumcatalogus staat het genoteerd als Avond (De rode boom), een avondtafereel.
De kleur is hier losgekomen van de waarneming. Rood en blauw staan pal tegenover elkaar, zonder tussentoon, zodat de takken tegen de lucht lijken te branden. Mondriaan zette de verf in korte, nerveuze toetsen neer die de richting van de takken volgen. Kort tevoren had hij dezelfde appelboom nog in pointillistische stippen geschilderd. De invloed van Vincent van Gogh en van de Franse fauvisten klinkt door in dat kleurgebruik. Het origineel meet 70 bij 99 centimeter.
De rode boom hoort bij de reeks waarin Mondriaan dezelfde appelboom stap voor stap terugbracht tot lijn en vlak. Binnen die groep is dit het meest kleurrijke en het meest expressionistische blad. Het schilderij komt uit de verzameling van Salomon Slijper, een diamanthandelaar die bevriend raakte met Mondriaan en de grootste particuliere collectie van diens vroege, figuratieve werk aanlegde. Na Slijpers dood in 1971 ging die verzameling over naar Kunstmuseum Den Haag.
In het museum hangt De rode boom tussen de vroege landschappen en de latere abstracte composities. Het is een van de eerste werken waarin Mondriaan de natuur niet langer natrekt maar herschikt, jaren voordat hij bij De Stijl uitkwam. Bij willem. wordt het als kunstdruk in beperkte oplage uitgevoerd, op aanvraag gedrukt in het eigen atelier in Nederland en binnen drie weken ingelijst aan huis bezorgd.
Over de stroming
Het expressionisme stelde het gevoel boven de natuurgetrouwe weergave. Kleur wordt er fel en onnatuurlijk ingezet, de vorm vervormd en de toets nadrukkelijk. Niet de zichtbare werkelijkheid staat centraal, maar de innerlijke ervaring: angst, verlangen, eenzaamheid en onrust worden zichtbaar gemaakt. De stroming kwam rond 1900 op en liep vooruit op een groot deel van de moderne kunst.
In deze verzameling brengt willem. werk van Edvard Munch, Chaim Soutine en James Ensor bijeen. Munch bracht de grote thema's van liefde, angst en dood terug tot een enkel geladen beeld. Soutine kneedde zijn verf tot een wervelende, haast trillende materie. Ensor duwde gemaskerde menigten in felle kleuren tegen het beeldvlak. Elk van hen zette de eigen ervaring om in kleur en lijn, en maakte daarmee de weg vrij voor de kunst van de twintigste eeuw.
Wie het expressionisme herkent, let op de felle, soms schrille kleur, op de vervormde vorm en op de zichtbare, gejaagde toets. De stroming had haar zwaartepunt in Duitsland en Noord-Europa en kende geen strak program, maar een gedeelde drang naar uitdrukking. Haar nadruk op het innerlijk werkte door in de kunst van de hele twintigste eeuw, tot in het latere abstracte expressionisme. Het verschil met het impressionisme zit in de richting van de blik: de impressionist schildert wat het oog ziet, de expressionist wat de ervaring ermee doet.
Bron: Nasjonalmuseet, Oslo.
Meer van Piet Mondriaan
Meer uit Expressionisme
