A Conglomerate van Kandinsky toont een samengebalde tros kleine biomorfe vormen en tekens, geschilderd in het bezette Parijs van 1943. Deze kunstreproductie wordt op aanvraag in ons atelier gedrukt in een oplage van honderd genummerde exemplaren en ingelijst aan huis bezorgd.
Een conglomeraat
Techniek, papier en lijst
Pigmentdruk op Hahnemühle Museum Etching, 350 g/m²: mat, zuurvrij, met een zichtbare vezelstructuur die de verfhuid van het origineel benadert. De lijst is een slanke, matzwarte aluminium profiellijst, in Nederland gemaakt. Geen glas: je kijkt naar het papier, niet naar je eigen spiegelbeeld.
Bezorging
Geen pakketje. Elk werk verlaat het atelier ingelijst, in een op maat gemaakte doos, en reist als vracht: niet gesorteerd, niet gestapeld, niet gegooid. Wij bezorgen aan huis, zodat het werk aankomt zoals het bij ons vertrok.
Waarom willem.
Eén papier, één lijst, één maatvoering die klopt. Wij kiezen vooraf, zodat je alleen nog het werk hoeft te kiezen. Geen eindeloze combinaties, geen twijfel: een verzameling oude meesters, gedrukt zoals ze het verdienen.
Een conglomeraat (Conglomérat), 1943
Abstracte compositie · 58 × 42 cm (22,8 × 16,5 inch)
Expressionisme
Centre Pompidou (Musée national d'art moderne, legaat Nina Kandinsky), Parijs, inv. AM 81-65-73
Catalogustekst
A Conglomerate toont een samengebalde tros kleine biomorfe vormen en tekens, die zich midden op een gedempte grond verzamelen. Kandinsky schilderde het werk in 1943 in Neuilly-sur-Seine, de Parijse gemeente waar hij zijn laatste jaren sleet. De originele Franse titel luidt Un conglomérat. Het doek meet 58 bij 42 centimeter.
De compositie draait om één dicht opeengepakte groep vormpjes, terwijl de rest van het vlak vrijwel leeg blijft. Kandinsky gebruikte zachte, organische contouren die aan cellen, larven en zeediertjes doen denken, afgewisseld met kleine strepen en haakjes. Het palet is ingehouden en warm van toon, zodat de vormen los van de achtergrond komen te staan. De toets is fijn en beheerst, met scherp getekende randen rond elke vorm.
A Conglomerate hoort bij de reeks kleine, tekenachtige doeken die Kandinsky tijdens de Duitse bezetting van Parijs maakte. In die jaren waren doek en verf schaars, en hij week uit naar bescheiden formaten en af en toe naar karton. Het behoort tot het expressionisme en volgt de biomorfe beeldtaal van zijn Parijse periode, waarin herkenbare voorwerpen plaatsmaakten voor bedachte, organische wezentjes. Het doek behoort tot de laatste jaren van zijn loopbaan; Kandinsky overleed in december 1944 in Neuilly, een jaar na het ontstaan van dit werk. In deze late doeken werkte hij op klein formaat, met de fijne penseelvoering die A Conglomerate kenmerkt.
A Conglomerate bleef na de dood van Kandinsky bij zijn weduwe Nina, die het in 1981 naliet aan het Centre Pompidou in Parijs. Het is opgenomen in de collectie van het Centre Pompidou. Bij willem. wordt het als kunstdruk in beperkte oplage uitgevoerd, op aanvraag gedrukt in het eigen atelier in Nederland en binnen drie weken ingelijst aan huis bezorgd.
Over de stroming
Het expressionisme stelde het gevoel boven de natuurgetrouwe weergave. Kleur wordt er fel en onnatuurlijk ingezet, de vorm vervormd en de toets nadrukkelijk. Niet de zichtbare werkelijkheid staat centraal, maar de innerlijke ervaring: angst, verlangen, eenzaamheid en onrust worden zichtbaar gemaakt. De stroming kwam rond 1900 op en liep vooruit op een groot deel van de moderne kunst.
In deze verzameling brengt willem. werk van Edvard Munch, Chaim Soutine en James Ensor bijeen. Munch bracht de grote thema's van liefde, angst en dood terug tot een enkel geladen beeld. Soutine kneedde zijn verf tot een wervelende, haast trillende materie. Ensor duwde gemaskerde menigten in felle kleuren tegen het beeldvlak. Elk van hen zette de eigen ervaring om in kleur en lijn, en maakte daarmee de weg vrij voor de kunst van de twintigste eeuw.
Wie het expressionisme herkent, let op de felle, soms schrille kleur, op de vervormde vorm en op de zichtbare, gejaagde toets. De stroming had haar zwaartepunt in Duitsland en Noord-Europa en kende geen strak program, maar een gedeelde drang naar uitdrukking. Haar nadruk op het innerlijk werkte door in de kunst van de hele twintigste eeuw, tot in het latere abstracte expressionisme. Het verschil met het impressionisme zit in de richting van de blik: de impressionist schildert wat het oog ziet, de expressionist wat de ervaring ermee doet.
Bron: Nasjonalmuseet, Oslo.
Meer van Wassily Kandinsky
Meer uit Expressionisme
