Irissen van Vincent van Gogh is een bloembed vol paarse irissen met één witte bloem ertussen, geschilderd in zijn eerste week in Saint-Rémy. Deze kunstreproductie wordt op aanvraag in ons atelier gedrukt in een oplage van honderd genummerde exemplaren en ingelijst aan huis bezorgd.
Irissen (1889)
Techniek, papier en lijst
Pigmentdruk op Hahnemühle Museum Etching, 350 g/m²: mat, zuurvrij, met een zichtbare vezelstructuur die de verfhuid van het origineel benadert. De lijst is een slanke, matzwarte aluminium profiellijst, in Nederland gemaakt. Geen glas: je kijkt naar het papier, niet naar je eigen spiegelbeeld.
Bezorging
Geen pakketje. Elk werk verlaat het atelier ingelijst, in een op maat gemaakte doos, en reist als vracht: niet gesorteerd, niet gestapeld, niet gegooid. Wij bezorgen aan huis, zodat het werk aankomt zoals het bij ons vertrok.
Waarom willem.
Eén papier, één lijst, één maatvoering die klopt. Wij kiezen vooraf, zodat je alleen nog het werk hoeft te kiezen. Geen eindeloze combinaties, geen twijfel: een verzameling oude meesters, gedrukt zoals ze het verdienen.
Irissen (1889) (Les Iris), 1889
tuingezicht / bloemstuk · 74,3 × 94,3 cm (29,3 × 37,1 in)
Post-Impressionisme
J. Paul Getty Museum, Los Angeles, inv. 90.PA.20
Catalogustekst
Vincent van Gogh schilderde Irissen in de eerste week van mei 1889, kort na zijn aankomst in Saint-Rémy. Het doek van 74,3 bij 94,3 cm hangt in het J. Paul Getty Museum in Los Angeles. Het werk toont een dicht bloembed met paarse irissen, met aan de linkerkant één witte bloem. Op de voorgrond buigen bladeren en stelen alle kanten op; achter het bed liggen oranje goudsbloemen en een strook kale aarde. Van Gogh schilderde het tafereel buiten, in de omheinde tuin van de inrichting waar hij verbleef.
De compositie leeft van tegenstellingen. Het violet van de bloemen staat tegenover het geeloranje van de goudsbloemen en het roodbruin van de grond, kleuren die Van Gogh naast elkaar zette om elkaar te versterken. Elke iris heeft een eigen vorm en houding, alsof hij ze een voor een portretteerde. De scherpe contouren en het hoge, vlakke gezichtspunt verraden zijn bewondering voor de Japanse prent. De witte iris aan de linkerrand breekt het ritme van het paarse veld.
Kort na zijn aankomst in Saint-Rémy, in mei 1889, schilderde Van Gogh dit bloembed in de tuin van de kliniek. Irissen hoort bij de eerste werken die hij daar maakte; het schilderen zag hij als bescherming tegen zijn ziekte. Het doek van 74,3 bij 94,3 centimeter valt binnen het post-impressionisme, waarin hij kleur en toets losmaakte van de louter beschrijvende functie. Het werk kwam pas laat in openbaar bezit: na een geruchtmakende veiling in 1987 verwierf het J. Paul Getty Museum het schilderij in 1990.
Irissen hangt sindsdien in Los Angeles, niet te verwarren met de latere irissen in een vaas die Van Gogh in 1890 schilderde. Bij willem. wordt het werk als kunstreproductie in een oplage van honderd genummerde exemplaren uitgevoerd, op aanvraag gedrukt in het eigen atelier in Nederland en binnen drie weken ingelijst aan huis bezorgd.
Over de stroming
Het post-impressionisme bouwde in de late negentiende eeuw voort op het impressionisme, maar zocht meer structuur en zeggingskracht. Kleur werd zelfstandig ingezet, los van de natuurlijke tint, de toets nadrukkelijk en de vorm vereenvoudigd. Gevoel en idee wogen weer volop mee. De schilders wilden niet langer alleen het licht van een moment vangen, maar het beeld een eigen, blijvende opbouw geven.
In deze verzameling staan Vincent van Gogh en Paul Gauguin voor die stap. Van Gogh bracht de verf in dikke, wervelende streken aan en liet de kleur het gevoel dragen. Gauguin werkte in grote, vlakke kleurvlakken en zocht een eenvoudiger, symbolische vorm. Hun werk vormde de brug tussen het impressionisme en de moderne kunst en inspireerde de expressionisten en de fauves die na hen kwamen.
Wie het post-impressionisme herkent, let op de zelfstandige, vaak onnatuurlijke kleur, de nadrukkelijke toets en de vereenvoudigde, stevige vorm. De term bundelt kunstenaars die ieder een eigen weg gingen, maar de waarneming achter zich lieten om het beeld op te bouwen. Hun vondsten vormden het vertrekpunt voor vrijwel alle stromingen van de vroege twintigste eeuw. Het verschil met het impressionisme is de rol van de waarneming: die blijft het vertrekpunt, maar is niet langer het doel.
Bron: Van Gogh Museum, Amsterdam.
Meer van Vincent van Gogh
Meer uit Post-Impressionisme