Improvisatie III uit 1914 hoort tot Kandinsky's improvisaties, spontane doeken waarin kleurklanken de voorstelling volledig dragen. Deze kunstreproductie wordt op aanvraag in ons atelier gedrukt in een oplage van honderd genummerde exemplaren en ingelijst aan huis bezorgd.
Naamloze improvisatie III
Techniek, papier en lijst
Pigmentdruk op Hahnemühle Museum Etching, 350 g/m²: mat, zuurvrij, met een zichtbare vezelstructuur die de verfhuid van het origineel benadert. De lijst is een slanke, matzwarte aluminium profiellijst, in Nederland gemaakt. Geen glas: je kijkt naar het papier, niet naar je eigen spiegelbeeld.
Bezorging
Geen pakketje. Elk werk verlaat het atelier ingelijst, in een op maat gemaakte doos, en reist als vracht: niet gesorteerd, niet gestapeld, niet gegooid. Wij bezorgen aan huis, zodat het werk aankomt zoals het bij ons vertrok.
Waarom willem.
Eén papier, één lijst, één maatvoering die klopt. Wij kiezen vooraf, zodat je alleen nog het werk hoeft te kiezen. Geen eindeloze combinaties, geen twijfel: een verzameling oude meesters, gedrukt zoals ze het verdienen.
Naamloze improvisatie III (Unbenannte Improvisation III), 1914
Abstract werk (olieverf op karton) · 65,1 × 50,2 cm (25,6 × 19,8 inch)
Expressionisme
Los Angeles County Museum of Art (LACMA), Los Angeles
Catalogustekst
Wassily Kandinsky, Russisch-Frans schilder van 1866 tot 1944 en pionier van de abstracte kunst, schilderde deze improvisatie in 1914, in de laatste maanden voordat de Eerste Wereldoorlog uitbrak en hem noopte München te verlaten. Het werk toont geen herkenbaar tafereel meer, maar een vrije samenklank van kleurvlekken en losse lijnen die naar de volledige abstractie neigt. Kleur neemt hier alles over: warme rode en gele partijen botsen tegen koelere blauwe en groene tonen, zonder dat zich nog een landschap of figuur laat aanwijzen. Het werk is bescheiden van formaat, 65,1 bij 50,2 centimeter, en uitgevoerd in olieverf op karton.
De opbouw berust op klank in plaats van op tekening. Kandinsky vergeleek het schilderen met muziek en zette kleur en vorm in om dezelfde gewaarwordingen op te roepen als de toonhoogte, de trilling en de duur van een geluid. De toets is snel en open, met dunne, doorschijnende partijen naast dekkende accenten. Op verscheidene plekken speelt het onbedekte karton door de verf heen mee.
Kandinsky ordende zijn werk in drie reeksen: Impressies, Improvisaties en Composities. De Impressies gaan terug op een directe indruk van de zichtbare natuur, de Composities werden langdurig voorbereid en streng opgebouwd, en de Improvisaties, waartoe dit doek behoort, ontstonden grotendeels onbewust, als een plotselinge uitdrukking van een innerlijke gebeurtenis. Binnen het expressionisme markeren deze improvisaties de stap waarmee Kandinsky het herkenbare onderwerp losliet. Het doek was lange tijd in bezit van de schilder Hans Hofmann, die het in de jaren dertig meenam naar New York, waar hij onder anderen Jackson Pollock en Lee Krasner lesgaf.
Vandaag maakt het werk deel uit van het Los Angeles County Museum of Art, dat het via een museale ruil uit het legaat van David E. Bright verwierf; het is opgenomen in de collectie van LACMA. Bij willem. wordt het als kunstdruk in beperkte oplage uitgevoerd, op aanvraag gedrukt in ons eigen atelier in Nederland en binnen drie weken ingelijst aan huis bezorgd.
Over de stroming
Het expressionisme stelde het gevoel boven de natuurgetrouwe weergave. Kleur wordt er fel en onnatuurlijk ingezet, de vorm vervormd en de toets nadrukkelijk. Niet de zichtbare werkelijkheid staat centraal, maar de innerlijke ervaring: angst, verlangen, eenzaamheid en onrust worden zichtbaar gemaakt. De stroming kwam rond 1900 op en liep vooruit op een groot deel van de moderne kunst.
In deze verzameling brengt willem. werk van Edvard Munch, Chaim Soutine en James Ensor bijeen. Munch bracht de grote thema's van liefde, angst en dood terug tot een enkel geladen beeld. Soutine kneedde zijn verf tot een wervelende, haast trillende materie. Ensor duwde gemaskerde menigten in felle kleuren tegen het beeldvlak. Elk van hen zette de eigen ervaring om in kleur en lijn, en maakte daarmee de weg vrij voor de kunst van de twintigste eeuw.
Wie het expressionisme herkent, let op de felle, soms schrille kleur, op de vervormde vorm en op de zichtbare, gejaagde toets. De stroming had haar zwaartepunt in Duitsland en Noord-Europa en kende geen strak program, maar een gedeelde drang naar uitdrukking. Haar nadruk op het innerlijk werkte door in de kunst van de hele twintigste eeuw, tot in het latere abstracte expressionisme. Het verschil met het impressionisme zit in de richting van de blik: de impressionist schildert wat het oog ziet, de expressionist wat de ervaring ermee doet.
Bron: Nasjonalmuseet, Oslo.
Meer van Wassily Kandinsky
Meer uit Expressionisme
