Zee na zonsondergang van Piet Mondriaan is een luministisch kustgezicht uit 1909, waarop de Noordzee in warme en koele kleurvlakken uiteenvalt. Deze kunstreproductie wordt op aanvraag in ons atelier gedrukt in een oplage van honderd genummerde exemplaren en ingelijst aan huis bezorgd.
Zee na Zonsondergang
Techniek, papier en lijst
Pigmentdruk op Hahnemühle Museum Etching, 350 g/m²: mat, zuurvrij, met een zichtbare vezelstructuur die de verfhuid van het origineel benadert. De lijst is een slanke, matzwarte aluminium profiellijst, in Nederland gemaakt. Geen glas: je kijkt naar het papier, niet naar je eigen spiegelbeeld.
Bezorging
Geen pakketje. Elk werk verlaat het atelier ingelijst, in een op maat gemaakte doos, en reist als vracht: niet gesorteerd, niet gestapeld, niet gegooid. Wij bezorgen aan huis, zodat het werk aankomt zoals het bij ons vertrok.
Waarom willem.
Eén papier, één lijst, één maatvoering die klopt. Wij kiezen vooraf, zodat je alleen nog het werk hoeft te kiezen. Geen eindeloze combinaties, geen twijfel: een verzameling oude meesters, gedrukt zoals ze het verdienen.
Zee na Zonsondergang, 1909
Zeegezicht · ca. 76 × 41 cm (29,9 × 16,1 in)
Symbolisme
Kunstmuseum Den Haag, Den Haag, inv. 0334289
Catalogustekst
Op karton in plaats van doek schilderde Piet Mondriaan in 1909 de zee vlak na zonsondergang. De horizon ligt laag, het water vult bijna het hele vlak en het laatste licht smeult nog in het oppervlak. Het onderwerp is teruggebracht tot een enkele waarneming: kleur boven water. Mondriaan werkte in die jaren aan de Zeeuwse kust bij Domburg, waar hij de zomers doorbracht in de kring rond Jan Toorop.
Gloeiende kleurvlekken bouwen het beeld op, in losse toetsen paars, rood en blauw. Mondriaan zette de verf in korte streken naast elkaar, een werkwijze die hij ontleende aan het divisionisme en het luminisme dat rond 1909 in Nederland opkwam. Het water is geen spiegel maar een weefsel van tonen die in elkaar overlopen. Detail ontbreekt, want de schilder zocht het licht zelf, niet de golven of de lucht erboven.
In mei 1909 werd Mondriaan lid van de Theosofische Vereniging, en dat verlangen naar het wezen achter het zichtbare tekent dit werk. De zee wordt bij hem een studie in reductie, een symbolistische stap weg van het beschrijvende landschap richting de latere abstractie. Het werk behoort tot een kleine reeks kust- en duinstukken uit zijn luministische periode. Het is uitgevoerd in olieverf op karton, een eenvoudig dragermateriaal dat Mondriaan in deze jaren vaker koos, en maakt nu deel uit van de collectie van het Kunstmuseum Den Haag.
Het werk hangt in Den Haag onder objectnummer 0334289 en meet 41 bij 76 centimeter. Bij willem. is Zee na zonsondergang als kunstreproductie in een oplage van honderd genummerde exemplaren te verwerven, op aanvraag gedrukt in het eigen atelier in Nederland en binnen drie weken ingelijst aan huis bezorgd.
Over de stroming
Het symbolisme keerde zich in de late negentiende eeuw van de zichtbare werkelijkheid af en zocht het innerlijke, het droombeeld en de mythe. Figuren staan er voor een idee; lijn en kleur dragen een verborgen betekenis. De sfeer is stil, geladen en vaak raadselachtig. Tegenover het realisme en het impressionisme stelde de stroming de verbeelding en het gevoel.
In deze verzameling staan Odilon Redon, Arnold Bocklin en Jan Toorop voor die verbeelding. Redon bracht dromen en visioenen in zachte kleur en houtskool. Bocklin schilderde geladen, mythische taferelen als Het dodeneiland. Toorop bouwde zijn allegorieen op uit fijne, golvende lijnen vol figuren. Zij schilderden wat niet direct te zien is, en bereidden met hun nadruk op idee en vorm de moderne kunst voor.
Wie het symbolisme herkent, let op de raadselachtige sfeer, de mythische of dromerige onderwerpen en de nadruk op idee boven weergave. De stroming had geen vaste stijl maar een gedeelde houding, verspreid over heel Europa. Haar aandacht voor het innerlijk en de verbeelding bereidde het pad voor de Jugendstil en voor de vrije vorm van de moderne kunst. Verwant is de romantiek van een halve eeuw eerder, die het gevoel ook boven de rede stelde; het verschil is dat de romantiek dat in het landschap zocht en het symbolisme in de figuur en het teken.
Bron: Kroller-Muller Museum.
Meer van Piet Mondriaan
Meer uit Symbolisme
