De kelner van Chaïm Soutine toont een hotelpiccolo in zwart uniform, uit zijn reeks portretten van bediendes uit de late jaren twintig. Deze kunstreproductie wordt op aanvraag in ons atelier gedrukt in een oplage van honderd genummerde exemplaren en ingelijst aan huis bezorgd.
De kelner
Techniek, papier en lijst
Pigmentdruk op Hahnemühle Museum Etching, 350 g/m²: mat, zuurvrij, met een zichtbare vezelstructuur die de verfhuid van het origineel benadert. De lijst is een slanke, matzwarte aluminium profiellijst, in Nederland gemaakt. Geen glas: je kijkt naar het papier, niet naar je eigen spiegelbeeld.
Bezorging
Geen pakketje. Elk werk verlaat het atelier ingelijst, in een op maat gemaakte doos, en reist als vracht: niet gesorteerd, niet gestapeld, niet gegooid. Wij bezorgen aan huis, zodat het werk aankomt zoals het bij ons vertrok.
Waarom willem.
Eén papier, één lijst, één maatvoering die klopt. Wij kiezen vooraf, zodat je alleen nog het werk hoeft te kiezen. Geen eindeloze combinaties, geen twijfel: een verzameling oude meesters, gedrukt zoals ze het verdienen.
De kelner (Le garçon d'étage (Le Serveur)), ca. 1928
Portret · 76,2 × 63,5 cm (30 × 25 inch)
Expressionisme
Particuliere collectie, onbekend (privécollectie)
Catalogustekst
Chaïm Soutine (1893-1943) schilderde deze jonge hotelbediende omstreeks 1928 in Parijs. De piccolo staat frontaal, de handen in de zij, gekleed in een gitzwart kostuum met een wit overhemd. Zijn houding is uitdagend, bijna brutaal, tegen een diepblauwe, stormachtige grond. Het werk is uitgevoerd in olieverf op doek en meet 76,2 bij 63,5 centimeter.
De opbouw berust op een fel contrast tussen zwart en blauw. De donkere gestalte tekent zich scherp af tegen de grond, terwijl het witte overhemd het licht naar het midden van het doek trekt. Soutine bracht de verf dik en in brede, nerveuze halen aan, zodat het kostuum lijkt te bewegen. Ook het gezicht is met die onrust behandeld, roodachtig en licht vervormd. De achtergrond blijft niet leeg maar geladen, met vegen die de figuur omsluiten en naar voren duwen.
De kelner hoort bij een reeks portretten van hotel- en horecapersoneel die Soutine in de late jaren twintig maakte. Piccolo's, kelners, koks en zaalbedienden verschijnen daarin in hun uniform, frontaal en dicht bij de kijker gebracht. Soutine koos eenvoudige werkende mensen als model en gaf hun houding een spanning die het gewone portret te buiten gaat. Het zwarte piccolokostuum wordt zo een kleurvlak op zichzelf. In de catalogue raisonné van Tuchman, Dunow en Perls is het werk opgenomen onder nummer III-110.
Het doek bevindt zich in een particuliere collectie en is niet openbaar te bezichtigen. Bij willem. wordt De kelner als kunstdruk in beperkte oplage uitgevoerd, op aanvraag gedrukt in het eigen atelier in Nederland en binnen drie weken ingelijst aan huis bezorgd.
Over de stroming
Het expressionisme stelde het gevoel boven de natuurgetrouwe weergave. Kleur wordt er fel en onnatuurlijk ingezet, de vorm vervormd en de toets nadrukkelijk. Niet de zichtbare werkelijkheid staat centraal, maar de innerlijke ervaring: angst, verlangen, eenzaamheid en onrust worden zichtbaar gemaakt. De stroming kwam rond 1900 op en liep vooruit op een groot deel van de moderne kunst.
In deze verzameling brengt willem. werk van Edvard Munch, Chaim Soutine en James Ensor bijeen. Munch bracht de grote thema's van liefde, angst en dood terug tot een enkel geladen beeld. Soutine kneedde zijn verf tot een wervelende, haast trillende materie. Ensor duwde gemaskerde menigten in felle kleuren tegen het beeldvlak. Elk van hen zette de eigen ervaring om in kleur en lijn, en maakte daarmee de weg vrij voor de kunst van de twintigste eeuw.
Wie het expressionisme herkent, let op de felle, soms schrille kleur, op de vervormde vorm en op de zichtbare, gejaagde toets. De stroming had haar zwaartepunt in Duitsland en Noord-Europa en kende geen strak program, maar een gedeelde drang naar uitdrukking. Haar nadruk op het innerlijk werkte door in de kunst van de hele twintigste eeuw, tot in het latere abstracte expressionisme. Het verschil met het impressionisme zit in de richting van de blik: de impressionist schildert wat het oog ziet, de expressionist wat de ervaring ermee doet.
Bron: Nasjonalmuseet, Oslo.
Meer van Chaïm Soutine
Meer uit Expressionisme
