Verval, Déchéance van Chaïm Soutine, is een van zijn portretstudies van menselijk verval, omstreeks 1920-1921 in Parijs geschilderd. Deze kunstreproductie wordt op aanvraag in ons atelier gedrukt in een oplage van honderd genummerde exemplaren en ingelijst aan huis bezorgd.
Verval
Techniek, papier en lijst
Pigmentdruk op Hahnemühle Museum Etching, 350 g/m²: mat, zuurvrij, met een zichtbare vezelstructuur die de verfhuid van het origineel benadert. De lijst is een slanke, matzwarte aluminium profiellijst, in Nederland gemaakt. Geen glas: je kijkt naar het papier, niet naar je eigen spiegelbeeld.
Bezorging
Geen pakketje. Elk werk verlaat het atelier ingelijst, in een op maat gemaakte doos, en reist als vracht: niet gesorteerd, niet gestapeld, niet gegooid. Wij bezorgen aan huis, zodat het werk aankomt zoals het bij ons vertrok.
Waarom willem.
Eén papier, één lijst, één maatvoering die klopt. Wij kiezen vooraf, zodat je alleen nog het werk hoeft te kiezen. Geen eindeloze combinaties, geen twijfel: een verzameling oude meesters, gedrukt zoals ze het verdienen.
Verval (Déchéance), ca. 1920–1921
Portret · ca. 81 × 54,6 cm (ca. 21,5 × 31,9 in)
Expressionisme
Musée Calvet (Fondation Calvet), Avignon, inv. 22280
Catalogustekst
In Parijs schilderde Chaïm Soutine (1893-1943) omstreeks 1920-1921 het portret dat Verval heet. Het toont een figuur ten halven lijve, in elkaar gezakt en getekend door ouderdom. De Franse titel, Déchéance, betekent aftakeling. Achter de figuur blijft de ruimte leeg en donker, zonder aanwijzing van een plaats. De man zit voorovergebogen, de handen zwaar in de schoot, de blik naar beneden.
De verf ligt dik en in gejaagde streken op het doek van ongeveer 81 bij 54,6 centimeter. Soutine bouwde gezicht en handen op uit botsende kleuren, waarin rood, oker en donkergroen door elkaar schuiven. De toets is zichtbaar gelaten en volgt de ronding van het lichaam. De contouren van de figuur lossen op in een donkere achtergrond. Nergens komt het beeld tot rust.
Verval hoort bij een reeks werken waarin Soutine de aftakeling van de menselijke gestalte onderzocht. In deze jaren werkte hij in zijn atelier aan de rue du Saint-Gothard in Parijs, waar hij mensen aan de rand van de samenleving schilderde in plaats van geïdealiseerde modellen. Soutine keerde in de vroege jaren twintig geregeld terug naar dit soort onopgesmukte portretten. De heftige toets en de vervormde vorm plaatsen het werk in het expressionisme.
Het doek bevindt zich in het Musée Calvet in Avignon, dat het onder inventarisnummer 22280 bewaart en een datering omstreeks 1920-1921 aanhoudt. Het is een van meerdere doeken van Soutine in de collectie van het Musée Calvet. Bij willem. is Verval als kunstdruk in een oplage van honderd genummerde exemplaren verkrijgbaar, op aanvraag gedrukt in ons eigen atelier in Nederland en binnen drie weken ingelijst aan huis bezorgd.
Over de stroming
Het expressionisme stelde het gevoel boven de natuurgetrouwe weergave. Kleur wordt er fel en onnatuurlijk ingezet, de vorm vervormd en de toets nadrukkelijk. Niet de zichtbare werkelijkheid staat centraal, maar de innerlijke ervaring: angst, verlangen, eenzaamheid en onrust worden zichtbaar gemaakt. De stroming kwam rond 1900 op en liep vooruit op een groot deel van de moderne kunst.
In deze verzameling brengt willem. werk van Edvard Munch, Chaim Soutine en James Ensor bijeen. Munch bracht de grote thema's van liefde, angst en dood terug tot een enkel geladen beeld. Soutine kneedde zijn verf tot een wervelende, haast trillende materie. Ensor duwde gemaskerde menigten in felle kleuren tegen het beeldvlak. Elk van hen zette de eigen ervaring om in kleur en lijn, en maakte daarmee de weg vrij voor de kunst van de twintigste eeuw.
Wie het expressionisme herkent, let op de felle, soms schrille kleur, op de vervormde vorm en op de zichtbare, gejaagde toets. De stroming had haar zwaartepunt in Duitsland en Noord-Europa en kende geen strak program, maar een gedeelde drang naar uitdrukking. Haar nadruk op het innerlijk werkte door in de kunst van de hele twintigste eeuw, tot in het latere abstracte expressionisme. Het verschil met het impressionisme zit in de richting van de blik: de impressionist schildert wat het oog ziet, de expressionist wat de ervaring ermee doet.
Bron: Nasjonalmuseet, Oslo.
Meer van Chaïm Soutine
Meer uit Expressionisme
