Zelfportret met sigaret is een olieverfschilderij uit 1895 waarop Edvard Munch zichzelf schilderde met een brandende sigaret, ten tijde van zijn Berlijnse jaren. Deze kunstreproductie wordt op aanvraag in ons atelier gedrukt in een oplage van honderd genummerde exemplaren en ingelijst aan huis bezorgd.
Zelfportret met sigaret
Techniek, papier en lijst
Pigmentdruk op Hahnemühle Museum Etching, 350 g/m²: mat, zuurvrij, met een zichtbare vezelstructuur die de verfhuid van het origineel benadert. De lijst is een slanke, matzwarte aluminium profiellijst, in Nederland gemaakt. Geen glas: je kijkt naar het papier, niet naar je eigen spiegelbeeld.
Bezorging
Geen pakketje. Elk werk verlaat het atelier ingelijst, in een op maat gemaakte doos, en reist als vracht: niet gesorteerd, niet gestapeld, niet gegooid. Wij bezorgen aan huis, zodat het werk aankomt zoals het bij ons vertrok.
Waarom willem.
Eén papier, één lijst, één maatvoering die klopt. Wij kiezen vooraf, zodat je alleen nog het werk hoeft te kiezen. Geen eindeloze combinaties, geen twijfel: een verzameling oude meesters, gedrukt zoals ze het verdienen.
Zelfportret met sigaret (Selvportrett med sigarett), 1895
Zelfportret · 110,5 × 85,5 cm (43,5 × 33,7 in)
Symbolisme
Nasjonalmuseet (inv. NG.M.00470), Oslo, inv. NG.M.00470
Catalogustekst
Edvard Munch schilderde in 1895 zichzelf, ten halve lijve en met een brandende sigaret tussen de vingers. Hij was toen tweeëndertig en woonde in Berlijn, waar hij verkeerde in een kring van schrijvers en kunstenaars. Zelfportret met sigaret is olieverf op doek, meet 110,5 bij 85,5 cm en hangt in het Nasjonalmuseet in Oslo. De schilder staat rechtop in het beeld, licht gedraaid, en kijkt de toeschouwer met halfgesloten ogen aan.
Het licht valt van onderaf en tekent het gezicht en de hand scherp uit tegen een donkere achtergrond die in rook lijkt op te lossen. Munch bracht de omgeving aan met losse, verticale streken, waardoor de figuur half uit de nevel opduikt en half erin verdwijnt. De sigaret houdt hij voor de borst, en de opstijgende rook vervloeit met de grauwe tinten eromheen. Alleen het voorhoofd, de kraag en de rechterhand vangen het volle licht.
Het werk hoort tot een reeks zelfportretten waarin Munch zijn eigen gestalte inzette om innerlijke toestanden zichtbaar te maken, een aanpak die vooruitwees op het Expressionisme. Nog in het jaar van ontstaan verwierf de Nationale Galerie in Kristiania (het huidige Oslo) het schilderij, een vroege erkenning die destijds omstreden was. Munch had de galerie zelf verscheidene werken aangeboden. Het doek maakt nu deel uit van de collectie van het Nasjonalmuseet in Oslo, onder inventarisnummer NG.M.00470.
Munch herhaalde deze voorstelling nooit, niet in verf en niet als prent, wat het zelfportret een aparte plaats geeft binnen zijn oeuvre. Het doek is sinds de aankoop meermaals in grote overzichtstentoonstellingen getoond. Bij willem. wordt het als kunstdruk in beperkte oplage uitgevoerd, op aanvraag gedrukt in het eigen atelier in Nederland en binnen drie weken ingelijst aan huis bezorgd.
Over de stroming
Het symbolisme keerde zich in de late negentiende eeuw van de zichtbare werkelijkheid af en zocht het innerlijke, het droombeeld en de mythe. Figuren staan er voor een idee; lijn en kleur dragen een verborgen betekenis. De sfeer is stil, geladen en vaak raadselachtig. Tegenover het realisme en het impressionisme stelde de stroming de verbeelding en het gevoel.
In deze verzameling staan Odilon Redon, Arnold Bocklin en Jan Toorop voor die verbeelding. Redon bracht dromen en visioenen in zachte kleur en houtskool. Bocklin schilderde geladen, mythische taferelen als Het dodeneiland. Toorop bouwde zijn allegorieen op uit fijne, golvende lijnen vol figuren. Zij schilderden wat niet direct te zien is, en bereidden met hun nadruk op idee en vorm de moderne kunst voor.
Wie het symbolisme herkent, let op de raadselachtige sfeer, de mythische of dromerige onderwerpen en de nadruk op idee boven weergave. De stroming had geen vaste stijl maar een gedeelde houding, verspreid over heel Europa. Haar aandacht voor het innerlijk en de verbeelding bereidde het pad voor de Jugendstil en voor de vrije vorm van de moderne kunst. Verwant is de romantiek van een halve eeuw eerder, die het gevoel ook boven de rede stelde; het verschil is dat de romantiek dat in het landschap zocht en het symbolisme in de figuur en het teken.
Bron: Kroller-Muller Museum.
Meer van Edvard Munch
Meer uit Symbolisme
