Wat de leraar Robert Henri aan George Bellows doorgaf
In het leslokaal van Robert Henri (1865-1929) leerde George Bellows (1882-1925) schilderen, aan de New York School of Art in New York. Henri gaf hem geen stijl door maar een houding: schilder wat je werkelijk voor je ziet. Bellows werd zo een van de leidende jonge schilders van het Amerikaanse stadsrealisme, de kunst die het gewone stadsleven tot onderwerp koos.
George Bellows, Stag at Sharkey's, 1909. Cleveland Museum of Art.
Wie was de leraar van George Bellows?
Robert Henri gaf vanaf 1902 les aan de New York School of Art in New York.1 George Bellows verliet in 1904 de Ohio State University en schreef zich in bij die school, waar hij ongeveer twee jaar bij Henri in de klas zat. In dezelfde jaren gaf Henri les aan onder anderen Edward Hopper en Rockwell Kent, die later zelf bekend werden. De school was de plek waar een nieuwe generatie leerde het echte New York te schilderen: de straten, de haven en de menigte, in plaats van de deftige onderwerpen van de kunstacademie.
Wat gaf Robert Henri zijn leerlingen mee?
Wat Robert Henri doorgaf was vooral een onderwerp: het gewone leven van de stad, in plaats van de nette taferelen die de kunstacademie voorschreef. Henri's lessen werden in 1923 gebundeld in het boek The Art Spirit, samengesteld door zijn oud-leerling Margery Ryerson.1 Henri drong niet aan op een vaste techniek; volgens zijn biografen gaf hij zijn leerlingen geen stijl maar een benadering van het schilderen. Sommige leerlingen deden hem toch na.
Robert Henri liet zijn opvatting ook buiten het leslokaal zien. Samen met zeven andere schilders exposeerde Henri in 1908 als The Eight bij de Macbeth Galleries in New York. Het was een protest tegen het toelatingsbeleid van de National Academy of Design, het instituut dat bepaalde welk werk mocht worden getoond. Die groep van acht gaf de aanzet tot wat later de Ashcan School ging heten: een stroming die het rauwe stadsleven schilderde. De naam betekent letterlijk asbakschool. George Bellows hoorde bij de kring rond Henri, maar hij was zelf niet een van de acht die in 1908 exposeerden; daarvoor was hij te jong en te kort in New York.
Waarom schilderde George Bellows illegale bokswedstrijden?
George Bellows maakte een van zijn bekendste werken over een bezigheid die in de staat New York verboden was. Openbaar boksen tegen betaling, ook wel prijsvechten genoemd, was bij wet niet toegestaan. Privéclubs omzeilden dat verbod: een wedstrijd mocht alleen als besloten evenement doorgaan, en daarom werden de vechters op de avond zelf tijdelijk lid van de club gemaakt.2 Bellows woonde die gevechten bij in Sharkey's Athletic Club, een gelegenheid met een boksring in de achterzaal, recht tegenover zijn atelier. Die verboden sfeer is in de collectie van willem. te zien in , dat Bellows in augustus 1909 schilderde en dat sinds 1922 in het Cleveland Museum of Art in Cleveland hangt.3
George Bellows bracht in Stag at Sharkey's twee vechters terug tot één massa. Het doek toont twee boksers die tegen elkaar aan hangen, half over elkaar heen, onder een hard licht dat op hun ruggen valt. Beneden zit de zaal in het donker, met alleen enkele bleke gezichten die naar de ring kijken. Bellows gaf de vechters geen scherpe omtrek; hij liet hun lijven in elkaar overlopen, zodat de klap en de tegenklap in één beweging samenvallen. Het werk meet 92 bij 122,6 centimeter en is geschilderd in olieverf op doek.3
Enkele maanden later, in oktober 1909, schilderde George Bellows opnieuw een bokstafereel: , 115 bij 160,5 centimeter in olieverf op doek, nu in de National Gallery of Art in Washington. Die titel verwijst naar dezelfde clubregel, en heeft een eigen geschiedenis; die staat in Waarom heet dit schilderij Both Members of This Club?.
Ik weet niets van boksen. Ik schilder gewoon twee mannen die elkaar proberen te vermoorden.
George Bellows, over zijn bokstaferelen8Waarom reisde Robert Henri naar Haarlem?
Robert Henri stak de oceaan over om een oude meester van dichtbij te bestuderen, dus het werk van een groot schilder uit een eerdere eeuw. In de zomers van 1907 en 1910 werkte Henri in Haarlem, waar hij portretten van de plaatselijke bevolking schilderde.4 Wat hem daarheen trok was Frans Hals (circa 1582-1666), de zeventiende-eeuwse Haarlemse schilder die gewone mensen weergaf met een losse, zichtbare toets. Met toets wordt de manier bedoeld waarop de verf met de kwast wordt aangebracht, de streek die op het doek terug te zien is. Henri schilderde in Haarlem snel, soms een tot drie portretten per dag. Een van die Nederlandse werken staat in de collectie van willem.: , door Henri in 1907 geschilderd en nu in het Dallas Museum of Art in Dallas.
Een van mijn twee modellen is een klein meisje met lichtblond haar, een breed gezicht en rode wangen, een jaar of acht oud, altijd lachend.
Robert Henri over zijn Haarlemse model, in een brief, 19077Waarom ging George Bellows nooit naar Europa?
George Bellows deed wat zijn leraar deed, maar zonder ooit de oceaan over te steken. Anders dan Robert Henri reisde Bellows nooit naar het buitenland; hij zette nooit voet in Europa.5 Het Metropolitan Museum of Art in New York noemt hem om die reden een door en door Amerikaanse schilder. Bellows leerde de Europese meesters kennen door hun werk in het Metropolitan te bestuderen: El Greco, Francisco de Goya en Édouard Manet, op loopafstand van zijn atelier.5 Zijn leraar Henri was voor dezelfde schildertraditie juist de oceaan overgestoken, naar Frans Hals in Haarlem. Zo staan leraar en leerling naast elkaar in de collectie: de een reisde naar de bron, de ander bestudeerde de Europese schildertraditie in eigen stad.
Welke werken van Henri en Bellows staan in de collectie?
De collectie van willem. brengt leraar en leerling samen onder één stroming. George Bellows is er met zijn bokswerk en zijn stadsgezichten, en Robert Henri met de portretten die hij in Nederland maakte. Beide schilders vallen onder het realisme, de stroming die het gewone en het eigentijdse tot onderwerp koos in plaats van het verhevene.
George Bellows bleef zich niet tot de boksring beperken. Naast de gevechten schilderde Bellows het bouwende New York, portretten van zijn dochters en ruige zeegezichten aan de kust van Maine.5 Wat die onderwerpen bindt is de houding die hij in het leslokaal van Henri had opgedaan: het gewone leven is genoeg. George Bellows overleed op 8 januari 1925 in New York, 42 jaar oud, aan een buikvliesontsteking, een ontsteking van het buikvlies, na een niet-behandelde blindedarmontsteking.6 Robert Henri overleefde zijn leerling met vier jaar en stierf in 1929. Het leslokaal aan de New York School of Art is er niet meer; de lijn tussen de twee is in de werken zelf nog te volgen.
Bronnen
- Wikipedia, Robert Henri, over zijn onderwijs vanaf 1902, zijn leerlingen, The Eight (1908) en The Art Spirit (1923). en.wikipedia.org/wiki/Robert_Henri terug
- National Gallery of Art, over Both Members of This Club (oktober 1909) en de tijdelijke clubleden als omzeiling van het boksverbod. Both Members of This Club terug
- Cleveland Museum of Art, over Stag at Sharkey's (augustus 1909, olieverf op doek, 92 bij 122,6 cm, verworven in 1922) en het verbod op openbaar boksen. clevelandart.org, 1922.1133 terug
- The Phillips Collection, over Robert Henri in Haarlem in de zomers van 1907 en 1910 en zijn schatplichtigheid aan Frans Hals. phillipscollection.org, Dutch Girl terug
- The Metropolitan Museum of Art, persbericht bij het Bellows-retrospectief 2012-2013, over Bellows die nooit naar Europa reisde, zijn studie van de Europese meesters in het Metropolitan en zijn latere onderwerpen. metmuseum.org, persbericht Bellows terug
- Wikipedia, George Bellows, over zijn geboorte in 1882 en zijn overlijden op 8 januari 1925 aan een buikvliesontsteking na een niet-behandelde blindedarm. en.wikipedia.org/wiki/George_Bellows terug
- Dallas Museum of Art, over Robert Henri's Nederlandse portretten en zijn eigen omschrijving van het lachende model (geïdentificeerd als Cori Peterson door biograaf Bennard Perlman). Dutch Girl Laughing, Dallas Museum of Art terug
- George Bellows, uitspraak naar aanleiding van Stag at Sharkey's toen hem gebrek aan kennis van de bokssport werd verweten, aangehaald in de literatuur over zijn bokswerk. historynet.com, George Bellows terug
De werken uit dit verhaal, als oplageprint
Kunstenaars in dit verhaal
George Bellows
1882-1925 · Realisme · 12 werkenLeerling van Robert Henri en een van de leidende jonge schilders van de Ashcan School. Legde het rauwe New York vast en zette nooit voet in Europa.
Bekijk de collectie
Robert Henri
1865-1929 · Realisme · 5 werkenLeraar aan de New York School of Art en spil van de Ashcan School. Werkte in de zomers van 1907 en 1910 in Haarlem, in het spoor van Frans Hals.
Bekijk de collectie


