Theo van Doesburg

Theo van Doesburg (1883-1931) was schilder, architect, dichter en vooral organisator. In 1917 richtte hij samen met Piet Mondriaan en enkele anderen het tijdschrift De Stijl op, en daarmee de beweging die dezelfde naam kreeg. Het uitgangspunt was streng: alleen rechte lijnen, alleen de drie primaire kleuren naast wit, grijs en zwart, en geen enkel herkenbaar onderwerp.

Hij kwam daar niet ineens. Zijn vroege werk is figuratief, en rond 1916 en 1917 is te zien hoe hij een tafereel stap voor stap terugbrengt tot vlakken en lijnen. Van Doesburg was autodidact; hij had wat teken- en acteerlessen gehad en verder niets. Wat hem onderscheidde van de andere schilders van De Stijl was zijn drang om de opvatting uit te dragen. Hij schreef, redigeerde, hield lezingen en zocht overal medestanders.

In 1921 ging hij naar Weimar, waar het Bauhaus zat. Een aanstelling kreeg hij niet, dus gaf hij zijn cursus ernaast, in een eigen ruimte in de stad. Studenten liepen erheen, en de invloed van De Stijl op het Bauhaus loopt langs die omweg. Rond 1924 voerde hij de diagonaal in, die hij Elementarisme noemde; voor Mondriaan was dat de reden om met de beweging te breken.

Werk van Van Doesburg bevindt zich onder meer in het Kröller-Müller Museum in Otterlo, in Tate in Londen en in de Peggy Guggenheim Collection in Venetië. De collectie van willem. laat de hele beweging zien, van het kubistische figuurstuk tot de contra-composities met de schuine lijn. Elk werk is als kunstdruk in een oplage van 100 beschikbaar.

Bron: collectietoelichtingen Kröller-Müller Museum, Otterlo.