Avond op Karl Johan van Edvard Munch uit 1892 is een vroeg hoofdwerk met een naamloze avondstoet die dwars door Kristiania trekt. Deze kunstreproductie wordt op aanvraag in ons atelier gedrukt in een oplage van honderd genummerde exemplaren en ingelijst aan huis bezorgd.
Avond op Karl Johan
Techniek, papier en lijst
Pigmentdruk op Hahnemühle Museum Etching, 350 g/m²: mat, zuurvrij, met een zichtbare vezelstructuur die de verfhuid van het origineel benadert. De lijst is een slanke, matzwarte aluminium profiellijst, in Nederland gemaakt. Geen glas: je kijkt naar het papier, niet naar je eigen spiegelbeeld.
Bezorging
Geen pakketje. Elk werk verlaat het atelier ingelijst, in een op maat gemaakte doos, en reist als vracht: niet gesorteerd, niet gestapeld, niet gegooid. Wij bezorgen aan huis, zodat het werk aankomt zoals het bij ons vertrok.
Waarom willem.
Eén papier, één lijst, één maatvoering die klopt. Wij kiezen vooraf, zodat je alleen nog het werk hoeft te kiezen. Geen eindeloze combinaties, geen twijfel: een verzameling oude meesters, gedrukt zoals ze het verdienen.
Avond op Karl Johan (Aften på Karl Johan), 1892
Stadsgezicht · 84,5 × 121,7 cm (33,3 × 47,9 in)
Symbolisme
KODE Bergen (Bergen Kunstmuseum, Rasmus Meyers samlinger), Bergen, inv. RMS.M.00245
Catalogustekst
Avond op Karl Johan toont een menigte die frontaal op de kijker af loopt. De gezichten zijn bleek en maskerachtig, de ogen groot, de monden strak gesloten. De stoet beweegt over Karl Johans gate, de hoofdstraat van Kristiania (het huidige Oslo), in het vale licht van de avond. Rechts loopt een enkele gestalte tegen de stroom in, van de kijker af de straat in. Munch schilderde dit doek van 84,5 bij 121,7 centimeter in 1892, naar de drukke wandelstraat waar de stad zich 's avonds verzamelde.
De compositie is gebouwd op tegenstelling. Links loopt de gevelwand van de straat schuin de diepte in, met gele vensters die het enige warme licht geven; rechts opent zich een lege, donkere ruimte. Daartussen dringt de menigte naar voren, als een blok van hoofden zonder onderlinge blik. Munch zette de figuren in korte, harde toetsen neer en hield het palet somber: blauw, groen en vuilwit tegen een lucht die naar zwart neigt. De horizon ligt hoog, zodat de voorste wandelaars tot vlak bij de onderrand van het doek komen.
Avond op Karl Johan behoort tot de sleutelwerken uit Munchs Frieze of Life, de reeks waarin hij angst, verlangen en dood bijeenbracht. De opdringende, maskerachtige menigte kondigt het beeld aan dat twee jaar later in De Schreeuw zou terugkeren. Het doek kwam via de verzameling van de Bergense zakenman Rasmus Meyer in de stad terecht; die collectie ging na zijn dood in 1916 over naar Bergen en vormt sindsdien de kern van de Rasmus Meyers Samlinger in de collectie van KODE Bergen.
Het schilderij hangt vandaag in het Rasmus Meyer-museum van KODE in Bergen, waar het samen met Melancholie en Jaloezie een zaal vult. Bij willem. is Avond op Karl Johan als kunstdruk in beperkte oplage verkrijgbaar, op aanvraag gedrukt in ons eigen atelier in Nederland en binnen drie weken ingelijst aan huis bezorgd.
Over de stroming
Het symbolisme keerde zich in de late negentiende eeuw van de zichtbare werkelijkheid af en zocht het innerlijke, het droombeeld en de mythe. Figuren staan er voor een idee; lijn en kleur dragen een verborgen betekenis. De sfeer is stil, geladen en vaak raadselachtig. Tegenover het realisme en het impressionisme stelde de stroming de verbeelding en het gevoel.
In deze verzameling staan Odilon Redon, Arnold Bocklin en Jan Toorop voor die verbeelding. Redon bracht dromen en visioenen in zachte kleur en houtskool. Bocklin schilderde geladen, mythische taferelen als Het dodeneiland. Toorop bouwde zijn allegorieen op uit fijne, golvende lijnen vol figuren. Zij schilderden wat niet direct te zien is, en bereidden met hun nadruk op idee en vorm de moderne kunst voor.
Wie het symbolisme herkent, let op de raadselachtige sfeer, de mythische of dromerige onderwerpen en de nadruk op idee boven weergave. De stroming had geen vaste stijl maar een gedeelde houding, verspreid over heel Europa. Haar aandacht voor het innerlijk en de verbeelding bereidde het pad voor de Jugendstil en voor de vrije vorm van de moderne kunst. Verwant is de romantiek van een halve eeuw eerder, die het gevoel ook boven de rede stelde; het verschil is dat de romantiek dat in het landschap zocht en het symbolisme in de figuur en het teken.
Bron: Kroller-Muller Museum.
Meer van Edvard Munch
Meer uit Symbolisme
