Herinnering aan de tuin in Etten van Van Gogh toont twee vrouwen, vermoedelijk zijn moeder en zus Wil, uit het geheugen geschilderd in Arles. Deze kunstreproductie wordt op aanvraag in ons atelier gedrukt in een oplage van honderd genummerde exemplaren en ingelijst aan huis bezorgd.
Herinnering aan de tuin in Etten
Techniek, papier en lijst
Pigmentdruk op Hahnemühle Museum Etching, 350 g/m²: mat, zuurvrij, met een zichtbare vezelstructuur die de verfhuid van het origineel benadert. De lijst is een slanke, matzwarte aluminium profiellijst, in Nederland gemaakt. Geen glas: je kijkt naar het papier, niet naar je eigen spiegelbeeld.
Bezorging
Geen pakketje. Elk werk verlaat het atelier ingelijst, in een op maat gemaakte doos, en reist als vracht: niet gesorteerd, niet gestapeld, niet gegooid. Wij bezorgen aan huis, zodat het werk aankomt zoals het bij ons vertrok.
Waarom willem.
Eén papier, één lijst, één maatvoering die klopt. Wij kiezen vooraf, zodat je alleen nog het werk hoeft te kiezen. Geen eindeloze combinaties, geen twijfel: een verzameling oude meesters, gedrukt zoals ze het verdienen.
Herinnering aan de tuin in Etten (Souvenir du jardin à Etten), 1888
figuurstuk · 73,5 × 92,5 cm (28,9 × 36,4 in)
Post-Impressionisme
Hermitage, Sint-Petersburg, inv. ГЭ-9116
Catalogustekst
In het najaar van 1888 schilderde Van Gogh in Arles twee vrouwen die een tuin doorkruisen, gekleed in de dracht van het Nederlandse platteland. De oudste draagt de trekken van zijn moeder, de jongere die van zijn zus Willemien. Van Gogh noemde het doek Herinnering aan de tuin in Etten, naar de pastorietuin van het Brabantse dorp waar zijn vader dominee was geweest. Hij schilderde het niet naar de natuur, maar uit het geheugen, honderden kilometers van Etten vandaan.
De werkwijze komt rechtstreeks voort uit de maanden dat Paul Gauguin bij hem in het gele huis woonde. Gauguin drong erop aan uit de verbeelding te werken in plaats van naar het model, en dit is een van de weinige doeken waarin Van Gogh die raad volgde. De kleuren zijn navenant vrij gekozen: een bloembed in vermiljoen en oranje, een pad in citroengeel, een donkere struik met de vorm van een cipres. Korte streken en stippen liggen dicht opeen, zodat het gazon eerder een geweven patroon wordt dan een natuurgetrouwe weergave.
Binnen het post-impressionisme markeert het werk het moment waarop Van Gogh het directe waarnemen losliet. In brieven aan zijn zus beschreef hij het doek als een poging het karakter van de figuren op te roepen, niet hun gelijkenis. De vrouw op de voorgrond kreeg daarom een strak omlijnde silhouet, terwijl de tweede figuur half in het gebladerte opgaat.
Het doek kwam via een Moskouse particuliere verzameling en de nationalisaties na 1917 in staatsbezit en hangt nu in de Hermitage in Sint-Petersburg. Wie het wil bekijken vindt het in de collectie van de Hermitage bij de Franse schilderkunst van de negentiende eeuw. Bij willem. wordt Herinnering aan de tuin in Etten als kunstreproductie in een beperkte oplage uitgevoerd, op aanvraag gedrukt in het eigen atelier in Nederland en binnen drie weken ingelijst aan huis bezorgd.
Over de stroming
Het post-impressionisme bouwde in de late negentiende eeuw voort op het impressionisme, maar zocht meer structuur en zeggingskracht. Kleur werd zelfstandig ingezet, los van de natuurlijke tint, de toets nadrukkelijk en de vorm vereenvoudigd. Gevoel en idee wogen weer volop mee. De schilders wilden niet langer alleen het licht van een moment vangen, maar het beeld een eigen, blijvende opbouw geven.
In deze verzameling staan Vincent van Gogh en Paul Gauguin voor die stap. Van Gogh bracht de verf in dikke, wervelende streken aan en liet de kleur het gevoel dragen. Gauguin werkte in grote, vlakke kleurvlakken en zocht een eenvoudiger, symbolische vorm. Hun werk vormde de brug tussen het impressionisme en de moderne kunst en inspireerde de expressionisten en de fauves die na hen kwamen.
Wie het post-impressionisme herkent, let op de zelfstandige, vaak onnatuurlijke kleur, de nadrukkelijke toets en de vereenvoudigde, stevige vorm. De term bundelt kunstenaars die ieder een eigen weg gingen, maar de waarneming achter zich lieten om het beeld op te bouwen. Hun vondsten vormden het vertrekpunt voor vrijwel alle stromingen van de vroege twintigste eeuw. Het verschil met het impressionisme is de rol van de waarneming: die blijft het vertrekpunt, maar is niet langer het doel.
Bron: Van Gogh Museum, Amsterdam.


