Een vroege tekening van Caspar David Friedrich uit 1804, een werk op papier in penseel en wassing dat zijn latere olieverflandschappen aankondigt. Deze kunstreproductie wordt op aanvraag in ons atelier gedrukt in een oplage van honderd genummerde exemplaren en ingelijst aan huis bezorgd.
Madonna in het gebergte
Techniek, papier en lijst
Pigmentdruk op Hahnemühle Museum Etching, 350 g/m²: mat, zuurvrij, met een zichtbare vezelstructuur die de verfhuid van het origineel benadert. De lijst is een slanke, matzwarte aluminium profiellijst, in Nederland gemaakt. Geen glas: je kijkt naar het papier, niet naar je eigen spiegelbeeld.
Bezorging
Geen pakketje. Elk werk verlaat het atelier ingelijst, in een op maat gemaakte doos, en reist als vracht: niet gesorteerd, niet gestapeld, niet gegooid. Wij bezorgen aan huis, zodat het werk aankomt zoals het bij ons vertrok.
Waarom willem.
Eén papier, één lijst, één maatvoering die klopt. Wij kiezen vooraf, zodat je alleen nog het werk hoeft te kiezen. Geen eindeloze combinaties, geen twijfel: een verzameling oude meesters, gedrukt zoals ze het verdienen.
Madonna in het gebergte (Madonnenbild im Gebirge), 1804
Berglandschap · 24,4 × 38,2 cm (9,6 × 15,0 in)
Romantiek
Art Institute of Chicago, Chicago, inv. 1976.22
Catalogustekst
Madonna in het gebergte is een tekening in penseel en zwarte inkt, aangevuld met grijze wassing en grafiet op crèmekleurig velijnpapier, die Caspar David Friedrich in 1804 vastlegde op een blad van 24,4 bij 38,2 cm. Het blad wordt bewaard in het Art Institute of Chicago. Het werk op papier toont een weids berglandschap met donkere sparren onder een bewolkte hemel. Op de hoogste top knielt een minuscule pelgrim voor een Mariabeeld. Friedrich maakte het in Dresden, waar hij zich na zijn opleiding in Kopenhagen had gevestigd.
De grijze wassing bouwt het licht op in fijn gegradeerde tonen, die de grauwe, bewolkte dagen van een Duitse novembermaand oproepen. Friedrich hield de horizon laag en de bergketen hoog, zodat de knielende figuur bijna verdwijnt in de schaal van het landschap. De inkt tekent de sparren en de rotsranden scherp; de wassing verzacht de verte tot mist. De blik wordt zo naar het beeld op de top gestuurd.
Het blad hoort bij Friedrichs vroege werk in Dresden, in de periode dat hij vooral tekende en aquarelleerde. Het religieuze motief in de bergen keert terug in zijn latere schilderijen, waaronder het altaarstuk Het kruis in het gebergte uit 1808. De tekening valt binnen de Romantiek, die het landschap opvatte als drager van bezinning en geloof. Het Art Institute of Chicago verwierf het blad in 1976 via de kunsthandelaar Walter Feilchenfeldt in Zürich, die het het jaar daarvoor op een veiling in Hamburg had gekocht.
Vandaag bevindt de tekening zich in de Margaret Day Blake Collection van het Art Institute of Chicago, onder inventarisnummer 1976.22; de Engelse museumtitel luidt Statue of the Madonna in the Mountains. Bij willem. wordt het werk als kunstreproductie in beperkte oplage uitgevoerd, op aanvraag gedrukt in het eigen atelier in Nederland en binnen drie weken ingelijst aan huis bezorgd.
Over de stroming
De romantiek zocht in de eerste helft van de negentiende eeuw het verhevene, de natuur en het gevoel. Weidse landschappen, dreigende storm en vervallen ruine roepen ontzag en weemoed op. De mens is er klein en alleen tegenover de oneindige natuur, die de schilders opvatten als een spiegel van de ziel. Tegenover de nuchtere rede stelde de stroming de verbeelding en de ervaring.
In deze verzameling staan Caspar David Friedrich, Thomas Cole en John Martin voor die houding. Friedrich schilderde stille figuren voor eindeloze luchten en zeeen. Cole bouwde weidse Amerikaanse landschappen op tot beelden van opkomst en verval. Martin gaf ramp en apocalyps een groots, theatraal decor. Hun licht en ruimte dragen een stille, bijna religieuze spanning die de latere landschapskunst diep heeft beinvloed.
Wie de romantiek herkent, let op de weidse ruimte, het dramatische licht en de kleine mens tegenover een overweldigende natuur. De stroming was een reactie op de nuchtere rede van de Verlichting en stelde daar gevoel en verbeelding tegenover. Haar opvatting van het landschap als drager van stemming en betekenis bleef de kunst van de negentiende en twintigste eeuw beinvloeden. Het realisme dat erop volgde, keerde de blik om: van het verhevene naar het gewone, van de storm naar de akker.
Bron: Hamburger Kunsthalle.
Meer van Caspar David Friedrich
Meer uit Romantiek
