Portret van Félix Fénéon

Félix Fénéon staat in profiel, een bloem in de uitgestoken hand, tegen een ronddraaiende achtergrond van gekleurde stralen. Paul Signac schilderde dit portret in 1890, in het Parijs waar het neo-impressionisme zijn eerste jaren beleefde. Fénéon was criticus en redacteur, en de man die de term néo-impressionnisme bedacht voor het werk van Signac en Georges Seurat. De volledige titel begint met Opus 217 en somt de beats, hoeken, tonen en tinten van de achtergrond op.

De opbouw volgt het divisionisme dat Signac en Seurat samen ontwikkelden. Signac zette de kleuren als kleine, losse toetsen naast elkaar in plaats van ze vooraf te mengen, zodat het oog ze op afstand samenvoegt. Die optische kleurmenging maakten de neo-impressionisten tot een sluitend systeem, gebouwd op de kleurwetten van hun tijd. Signac zette Fénéon in scherp profiel, met een bloem in de hand die rijmt op de opgekrulde punt van zijn sik.

Achter de figuur draait een sierlijk wiel van tinten, waarschijnlijk een verwijzing naar de kleurtheorie van Charles Henry, met wie Signac in deze jaren nauw samenwerkte. Het portret is programmatisch bedoeld, want het brengt de leerstellingen van de nieuwe beweging rechtstreeks in beeld. De lijnen van neus, elleboog en wandelstok dalen in een zigzag, in de maat die de titel opsomt. Binnen Signacs oeuvre is dit een uitzondering, want hij schilderde vooral havens, zeilboten en landschappen aan de Middellandse Zee.

Het portret hangt in New York en is daar in de vaste opstelling te zien. Wie de opbouw van de toets van dichtbij wil bekijken, vindt het werk in de collectie van het Museum of Modern Art. Bij willem. wordt dit portret als kunstreproductie in een beperkte oplage uitgevoerd, op aanvraag gedrukt in het eigen atelier in Nederland en binnen drie weken ingelijst aan huis bezorgd.