De Perzische edelman Sadak klimt klein en vrijwel naakt langs gloeiend rode rotsen omhoog, op zoek naar de Wateren der Vergetelheid. Deze kunstreproductie wordt op aanvraag in ons atelier gedrukt in een oplage van honderd genummerde exemplaren en ingelijst aan huis bezorgd.
Sadak op zoek naar de Wateren der Vergetelheid
Techniek, papier en lijst
Pigmentdruk op Hahnemühle Museum Etching, 350 g/m²: mat, zuurvrij, met een zichtbare vezelstructuur die de verfhuid van het origineel benadert. De lijst is een slanke, matzwarte aluminium profiellijst, in Nederland gemaakt. Geen glas: je kijkt naar het papier, niet naar je eigen spiegelbeeld.
Bezorging
Geen pakketje. Elk werk verlaat het atelier ingelijst, in een op maat gemaakte doos, en reist als vracht: niet gesorteerd, niet gestapeld, niet gegooid. Wij bezorgen aan huis, zodat het werk aankomt zoals het bij ons vertrok.
Waarom willem.
Eén papier, één lijst, één maatvoering die klopt. Wij kiezen vooraf, zodat je alleen nog het werk hoeft te kiezen. Geen eindeloze combinaties, geen twijfel: een verzameling oude meesters, gedrukt zoals ze het verdienen.
Sadak op zoek naar de Wateren der Vergetelheid (Sadak in Search of the Waters of Oblivion), 1812
Schilderij (olieverf op doek) · 183,2 × 131,1 cm (72 1/8 × 51 5/8 in)
Romantiek
Saint Louis Art Museum (Friends Endowment Fund), Saint Louis (Missouri), inv. 1566:1983
Catalogustekst
Klein en vrijwel naakt klimt Sadak langs een wand van gloeiend rode rotsen omhoog, nauwelijks te onderscheiden van de steile massa die hem omsluit. John Martin schilderde het tafereel in 1812, naar een episode uit de Tales of the Genii, de verhalenbundel die James Ridley in 1764 uitgaf. De Perzische edelman zoekt de Wateren der Vergetelheid, het enige middel om zijn ontvoerde vrouw Kalasrade te bevrijden. Het landschap is geen achtergrond maar de handeling zelf: een gapende afgrond, een neerstortende waterval en een lucht die boven de horizon brandt.
Martin bouwde de compositie verticaal op, met rotsen die het hele doek vullen en de mens tot een stip terugbrengen. De verhouding tussen figuur en omgeving is het middel: de kijker moet Sadak zoeken zoals Sadak zijn weg zoekt. Het rood en oranje van de gloeiende hemel zetten de donkere massa's af, een lichtwerking die aansluit bij de sublieme natuur uit de Engelse Romantiek. De details werkte hij fijn uit, terwijl hij de schaal overweldigend hield, zodat het formaat van bijna twee meter hoog de nietigheid van de klimmer draagt.
Het doek hoort tot de vroege werken waarmee Martin in Londen naam maakte binnen de Romantiek, waarin de mens klein en machteloos verschijnt tegenover een grootse, onherbergzame natuur. Na de negentiende eeuw raakte het schilderij uit het zicht en werd het teruggevonden in een particuliere verzameling in Zweden. Het Saint Louis Art Museum verwierf het in 1983 met middelen uit het Friends Endowment Fund.
Sinds die aankoop hangt Sadak op zoek naar de Wateren der Vergetelheid in de collectie van het Saint Louis Art Museum in St. Louis. Bij willem. wordt het werk als kunstdruk in een oplage van honderd genummerde exemplaren uitgevoerd, op aanvraag gedrukt in ons atelier in Nederland en binnen drie weken ingelijst aan huis bezorgd.
Over de stroming
De romantiek zocht in de eerste helft van de negentiende eeuw het verhevene, de natuur en het gevoel. Weidse landschappen, dreigende storm en vervallen ruine roepen ontzag en weemoed op. De mens is er klein en alleen tegenover de oneindige natuur, die de schilders opvatten als een spiegel van de ziel. Tegenover de nuchtere rede stelde de stroming de verbeelding en de ervaring.
In deze verzameling staan Caspar David Friedrich, Thomas Cole en John Martin voor die houding. Friedrich schilderde stille figuren voor eindeloze luchten en zeeen. Cole bouwde weidse Amerikaanse landschappen op tot beelden van opkomst en verval. Martin gaf ramp en apocalyps een groots, theatraal decor. Hun licht en ruimte dragen een stille, bijna religieuze spanning die de latere landschapskunst diep heeft beinvloed.
Wie de romantiek herkent, let op de weidse ruimte, het dramatische licht en de kleine mens tegenover een overweldigende natuur. De stroming was een reactie op de nuchtere rede van de Verlichting en stelde daar gevoel en verbeelding tegenover. Haar opvatting van het landschap als drager van stemming en betekenis bleef de kunst van de negentiende en twintigste eeuw beinvloeden. Het realisme dat erop volgde, keerde de blik om: van het verhevene naar het gewone, van de storm naar de akker.
Bron: Hamburger Kunsthalle.
Meer van John Martin
Meer uit Romantiek
