Cirkelsegmenten met kruis van László Moholy-Nagy is een kleine non-figuratieve hoogdruk uit de Bauhaus-jaren, met overlappende cirkelsegmenten en een kruisvorm in helder zwart-wit. Deze kunstreproductie wordt op aanvraag in ons atelier gedrukt in een oplage van honderd genummerde exemplaren en ingelijst aan huis bezorgd.
Cirkelsegmenten met kruis
Techniek, papier en lijst
Pigmentdruk op Hahnemühle Museum Etching, 350 g/m²: mat, zuurvrij, met een zichtbare vezelstructuur die de verfhuid van het origineel benadert. De lijst is een slanke, matzwarte aluminium profiellijst, in Nederland gemaakt. Geen glas: je kijkt naar het papier, niet naar je eigen spiegelbeeld.
Bezorging
Geen pakketje. Elk werk verlaat het atelier ingelijst, in een op maat gemaakte doos, en reist als vracht: niet gesorteerd, niet gestapeld, niet gegooid. Wij bezorgen aan huis, zodat het werk aankomt zoals het bij ons vertrok.
Waarom willem.
Eén papier, één lijst, één maatvoering die klopt. Wij kiezen vooraf, zodat je alleen nog het werk hoeft te kiezen. Geen eindeloze combinaties, geen twijfel: een verzameling oude meesters, gedrukt zoals ze het verdienen.
Cirkelsegmenten met kruis (Segments of Circle with Cross (ook: Composition (Cross and Circle))), ca. 1923
Linosnede of houtgravure · Blad 20,8 × 27,9 cm (Sheet 8 3/16 × 11 in)
Bauhaus
Museum of Fine Arts, Boston, Boston, inv. 2015.3100
Catalogustekst
Dit blad is een kleine hoogdruk in zwart-wit, een linosnede of houtgravure, waarop László Moholy-Nagy cirkelsegmenten, een gebogen lijn en een kruisvorm over elkaar heen schuift. Waar de vormen elkaar kruisen laat hij het papier doorschemeren, zodat de ene vorm door de andere heen zichtbaar blijft. Er is geen voorstelling, geen horizon en geen figuur; het beeld bestaat uit de spanning tussen de gebogen en de rechte lijn. Moholy-Nagy drukte de prent omstreeks 1923. Het drukblok meet 14,9 bij 15,1 centimeter, het blad 20,8 bij 27,9 centimeter.
De compositie is opgebouwd uit heldere geometrische delen, zonder tussentinten of schaduw. Hij sneed de lichte vormen uit het blok weg, zodat het zwart van de inkt rechtstreeks tegen het wit van het papier staat, elke rand scherp blijft en het oog de segmenten als vlakke, verschuifbare elementen leest. De overlapping werkt daarbij als een vorm van transparantie: de doorschijnende delen liggen over elkaar als lagen glas. Moholy-Nagy haalde het toeval uit het beeld en bracht de vorm terug tot een constructie die met liniaal en passer valt na te tekenen.
Het blad hoort bij een reeks kleine hoogdrukken die Moholy-Nagy omstreeks 1923 maakte, in de periode waarin hij naar het Bauhaus in Weimar kwam om er de metaalwerkplaats en een deel van de inleidende cursus te leiden. Rechtsonder signeerde hij het blad in potlood. De opbouw uit cirkel, lijn en kruis sluit aan bij het constructivisme en bij De Stijl, richtingen die hij tijdens zijn Berlijnse jaren had leren kennen.
Een afdruk bevindt zich in de collectie van het Museum of Fine Arts in Boston, dat het blad in 2015 verwierf. Binnen het grafische werk van Moholy-Nagy laat dit blad zien hoe hij de gedrukte prent gebruikte om geometrische vormen te ordenen, los van de schilderkunst. Bij willem. wordt het als kunstdruk in beperkte oplage uitgevoerd, op aanvraag gedrukt in het eigen atelier in Nederland en binnen drie weken ingelijst aan huis bezorgd.
Over de stroming
Het Bauhaus was de invloedrijke Duitse kunst- en vormgevingsschool die in 1919 in Weimar werd opgericht en later naar Dessau verhuisde. De school verbond kunst, vormgeving en ambacht tot een nieuwe, moderne taal. Heldere vormen, primaire kleuren en een strakke, logische ordening staan er centraal. Schilderkunst, grafiek, architectuur en ontwerp gingen er hand in hand, met de blik gericht op de moderne samenleving.
In deze verzameling staan Wassily Kandinsky, Paul Klee en Laszlo Moholy-Nagy voor het schilderen aan het Bauhaus. Kandinsky ordende kleur en vorm als een soort muziek. Klee bouwde fijne, poetische composities op uit lijn en kleur. Moholy-Nagy onderzocht licht, vlak en beweging. Hun werk zoekt de wet achter de vorm en bepaalde mede het aanzien van de moderne kunst en vormgeving.
Wie het Bauhaus herkent, let op de heldere geometrie, de primaire kleuren en de logische, functionele opbouw. De school bestond maar veertien jaar en werd in 1933 onder druk gesloten, waarna haar leraren en leerlingen zich over de wereld verspreidden. Zo werd het Bauhaus toonaangevend voor de moderne kunst, vormgeving en architectuur ver buiten Duitsland. Verwant is De Stijl, waarvan Theo van Doesburg in 1921 en 1922 in Weimar buiten de school om lesgaf; het verschil is dat De Stijl één beeldtaal voorschreef en het Bauhaus een methode onderwees.
Bron: Bauhaus-Archiv, Berlijn.
Meer uit Bauhaus
