Stilleven met fazant van Chaïm Soutine uit 1924: een kleurig verenkleed tegen een donkere achtergrond waarin verder niets te herkennen is. Deze kunstreproductie wordt op aanvraag in ons atelier gedrukt in een oplage van honderd genummerde exemplaren en ingelijst aan huis bezorgd.
Stilleven met fazant
Techniek, papier en lijst
Pigmentdruk op Hahnemühle Museum Etching, 350 g/m²: mat, zuurvrij, met een zichtbare vezelstructuur die de verfhuid van het origineel benadert. De lijst is een slanke, matzwarte aluminium profiellijst, in Nederland gemaakt. Geen glas: je kijkt naar het papier, niet naar je eigen spiegelbeeld.
Bezorging
Geen pakketje. Elk werk verlaat het atelier ingelijst, in een op maat gemaakte doos, en reist als vracht: niet gesorteerd, niet gestapeld, niet gegooid. Wij bezorgen aan huis, zodat het werk aankomt zoals het bij ons vertrok.
Waarom willem.
Eén papier, één lijst, één maatvoering die klopt. Wij kiezen vooraf, zodat je alleen nog het werk hoeft te kiezen. Geen eindeloze combinaties, geen twijfel: een verzameling oude meesters, gedrukt zoals ze het verdienen.
Stilleven met fazant (Nature morte au faisan), ca. 1924
Stilleven · 64 × 92 cm (25,2 × 36,2 in)
Expressionisme
Musée de l'Orangerie (Collection Jean Walter et Paul Guillaume), Parijs, inv. RF 1963-83
Catalogustekst
Parijs was in 1924 de woon- en werkplaats van Chaïm Soutine (1893-1943); daar ontstond dit stilleven met een fazant, olieverf op doek, 64 bij 92 centimeter. De vogel ligt schuin over het beeldvlak, de kop omlaag, op een wit laken dat de onderste helft van het doek vult. Achter het dier staat een witte kruik, en uit de schenktuit steekt een klein voorwerp, waarschijnlijk een lepel. De tafel kantelt naar de kijker toe, zodat het tafereel vrijwel van bovenaf te zien is. De achtergrond blijft donker en onbestemd, zonder wand, hoek of raam.
Op het dier ligt de verf het dikst, plaatselijk in een pasteuze laag die als reliëf op het doek staat. Rood, oranje, oker en blauwgrijs liggen in het verenkleed door elkaar. Het laken is niet vlak wit gehouden: er lopen wervelingen en druipsporen van fel geel doorheen. Alles golft, de tafel, het lichaam van de vogel en het linnen waarop het dier ligt. De rode boog van een paprika volgt die beweging. Rechtsonder staat de signatuur in zwart.
Het doek was al in 1931 in Parijs te zien, op de tentoonstelling Fleurs et natures mortes bij galerie Durand-Ruel. Een jaar later staat het beschreven in een inventaris van de Parijse kunsthandelaar Paul Guillaume, onder nummer 326. Guillaume stierf in 1934; zijn weduwe Domenica hertrouwde in 1941 met Jean Walter en breidde de verzameling verder uit. Daarmee kwam dit stilleven terecht in de collectie Jean Walter en Paul Guillaume, waarin Soutine met tweeëntwintig doeken vertegenwoordigd is.
Het werk hangt nu in het Musée de l'Orangerie in Parijs, onder inventarisnummer RF 1963-83. De Franse staat kocht het in 1963 van mevrouw Jean Walter; de verkoop werd op 28 december van dat jaar goedgekeurd. Bij willem. wordt het uitgevoerd als kunstdruk in een oplage van honderd genummerde exemplaren, op aanvraag gedrukt in het eigen atelier in Nederland en binnen drie weken ingelijst aan huis bezorgd.
Over de stroming
Het expressionisme stelde het gevoel boven de natuurgetrouwe weergave. Kleur wordt er fel en onnatuurlijk ingezet, de vorm vervormd en de toets nadrukkelijk. Niet de zichtbare werkelijkheid staat centraal, maar de innerlijke ervaring: angst, verlangen, eenzaamheid en onrust worden zichtbaar gemaakt. De stroming kwam rond 1900 op en liep vooruit op een groot deel van de moderne kunst.
In deze verzameling brengt willem. werk van Edvard Munch, Chaim Soutine en James Ensor bijeen. Munch bracht de grote thema's van liefde, angst en dood terug tot een enkel geladen beeld. Soutine kneedde zijn verf tot een wervelende, haast trillende materie. Ensor duwde gemaskerde menigten in felle kleuren tegen het beeldvlak. Elk van hen zette de eigen ervaring om in kleur en lijn, en maakte daarmee de weg vrij voor de kunst van de twintigste eeuw.
Wie het expressionisme herkent, let op de felle, soms schrille kleur, op de vervormde vorm en op de zichtbare, gejaagde toets. De stroming had haar zwaartepunt in Duitsland en Noord-Europa en kende geen strak program, maar een gedeelde drang naar uitdrukking. Haar nadruk op het innerlijk werkte door in de kunst van de hele twintigste eeuw, tot in het latere abstracte expressionisme. Het verschil met het impressionisme zit in de richting van de blik: de impressionist schildert wat het oog ziet, de expressionist wat de ervaring ermee doet.
Bron: Nasjonalmuseet, Oslo.
Meer van Chaïm Soutine
Meer uit Expressionisme
