Een van Rembrandts laatste Bijbelse doeken, waarop de thuiskomst uit de gelijkenis van de verloren zoon in warm licht is gevat. Deze kunstreproductie wordt op aanvraag in ons atelier gedrukt in een oplage van honderd genummerde exemplaren en ingelijst aan huis bezorgd.
De terugkeer van de verloren zoon
Techniek, papier en lijst
Pigmentdruk op Hahnemühle Museum Etching, 350 g/m²: mat, zuurvrij, met een zichtbare vezelstructuur die de verfhuid van het origineel benadert. De lijst is een slanke, matzwarte aluminium profiellijst, in Nederland gemaakt. Geen glas: je kijkt naar het papier, niet naar je eigen spiegelbeeld.
Bezorging
Geen pakketje. Elk werk verlaat het atelier ingelijst, in een op maat gemaakte doos, en reist als vracht: niet gesorteerd, niet gestapeld, niet gegooid. Wij bezorgen aan huis, zodat het werk aankomt zoals het bij ons vertrok.
Waarom willem.
Eén papier, één lijst, één maatvoering die klopt. Wij kiezen vooraf, zodat je alleen nog het werk hoeft te kiezen. Geen eindeloze combinaties, geen twijfel: een verzameling oude meesters, gedrukt zoals ze het verdienen.
De terugkeer van de verloren zoon, ca. 1663–1669
Religieus tafereel · 262 × 205 cm (103,1 × 80,7 in)
Barok
Hermitage, Sint-Petersburg, inv. ГЭ-742
Catalogustekst
De terugkeer van de verloren zoon toont het moment waarop een vader zijn geknielde, berooide zoon tegen zich aan drukt. Rembrandt schilderde het doek in Amsterdam, in de laatste jaren van zijn leven, vermoedelijk tussen 1663 en 1669. Met 262 bij 205 cm is het een van de grootste religieuze doeken uit zijn late werk; het hangt in de Hermitage in Sint-Petersburg. Het onderwerp komt uit de gelijkenis in het evangelie van Lucas: de zoon die zijn erfdeel verkwistte en berouwvol terugkeert naar het ouderlijk huis. Rechts staan enkele getuigen die het tafereel gadeslaan.
De compositie is teruggebracht tot het hoogst noodzakelijke. Het licht valt op de rug van de zoon en op het gezicht en de handen van de vader, terwijl de omstanders in het halfduister blijven. Rembrandt bracht de verf in zijn late jaren losser en dikker aan, een werkwijze die tijdgenoten zijn ruige manier noemden. Hij streek de toets niet glad, maar liet de banen en de opgehoogde lagen zichtbaar staan, soms met het uiteinde van de kwast in de natte verf gekrast. Van dichtbij valt de voorstelling uiteen in ruwe vegen; op afstand vormt zich de omhelzing. De twee handen van de vader zijn verschillend geschilderd, iets wat generaties kijkers is opgevallen.
Het werk geldt als een van Rembrandts laatste grote schilderijen en als een sluitstuk van zijn omgang met dit Bijbelse verhaal, dat hij eerder in tekeningen en etsen had verbeeld. De datering blijft onzeker; kunsthistorici plaatsen het doek in de jaren zestig van de zeventiende eeuw. Binnen de Barok staat Rembrandt voor een schilderkunst die het dramatische zoekt in ingehouden gebaren in plaats van in uiterlijk vertoon.
Het doek kwam in 1766 in de keizerlijke verzameling van Catharina de Grote, de grondslag van de latere Hermitage, en is sindsdien in Sint-Petersburg gebleven. Wie de herkomst en de conditie wil nalezen, vindt de gegevens bij de Hermitage. Bij willem. is De terugkeer van de verloren zoon als kunstreproductie in beperkte oplage te verwerven, op aanvraag gedrukt in het eigen atelier in Nederland en binnen drie weken ingelijst aan huis bezorgd.
Over de stroming
De barok kwam op rond 1600 en beheerste de zeventiende-eeuwse schilderkunst. Kunstenaars zochten beweging, drama en een sterk contrast tussen licht en donker. Figuren komen uit een diep donker naar voren, gevangen op het hoogtepunt van hun handeling. Caravaggio bracht dat felle spotlicht in de schilderkunst; anderen namen het over en bouwden het uit tot grote, theatrale composities. Onderwerpen als religie, mythologie en het portret kregen zo een directe, lichamelijke kracht.
Binnen deze verzameling staan meesters die elk hun eigen omgang met het licht vonden. Rembrandt liet de blik en het innerlijk oplichten uit de schaduw; Rubens gaf zijn taferelen een volle, bewegelijke opbouw. De barok verbond een nauwkeurige weergave van stof en huid met een groot gevoel voor spanning en gebaar. Die combinatie van kijken en verbeelden bepaalde de schilderkunst tot ver in de achttiende eeuw en werkt nog altijd door.
Wie de barok herkent, let op het spel van fel licht en diepe schaduw, op de schuine opbouw en op het gevangen moment van hoogste spanning. Vanuit Italie verspreidde de stijl zich over heel Europa, van Spanje tot de Nederlanden, en kreeg in elke school een eigen toon. In deze reeks komen die verschillende handen bij elkaar, telkens herkenbaar aan hetzelfde gevoel voor drama en licht. Verwant in het gebruik van licht en drama is de romantiek, twee eeuwen later; het verschil is dat de barok de handeling toont en de romantiek de stemming.
Bron: Rijksmuseum, Amsterdam.
Meer van Rembrandt van Rijn
Meer uit Barok
